Literaturia: uitzending gemist

Wie (zoals ik) alle voorstellingen van Literaturia op Noorderzon gemist heeft, kan toch nog aan zijn trekken komen. Veel optredens zijn vastgelegd op filmpjes. Hier het volledige overzicht.

Vrolijke notenrijst

Reclamebureaus worden meestal ingehuurd om producten er iets debieler uit te laten zien dan voorheen en daar dan heel veel geld voor te vangen. Bij Lassie waren ze toe aan iets nieuws. Dus huurden ze een reclamebureau in dat heel vaak het woordje nieuw laat vallen. Kijk maar op de gecentreerde openingspagina van hun nieuwe website.

Welkom in de nieuwe wereld van Lassie!

Bij Lassie zijn we helemaal gek op rijst.

Wij vinden dat Nederlanders best wat vaker rijst mogen eten.

Daarom lanceren we een nieuwe serie lekkere, makkelijke en gezonde recepten.

Maar dat niet alleen.

Met trots presenteren we onze vernieuwde verpakkingen.

Je krijgt er trek van...

De nieuwe verpakkingen zien er minder grijs uit. Het logo oogt ook wat frisser, maar de teksten op de pakjes zijn door de meest gevatte medewerker opgeschreven nadat er een liter jenever was ingegaan.
Voor 'zilvervliesrijst' staat 'bron van vezels'. Dat lijkt nog het meest op productinformatie.
Dat je 'vol en heerlijk romige' zet voor 'Dessertrijst' is nog wel te begrijpen, alhoewel ik me afvraag waar dat 'vol' op slaat. Vol dessertrijst?
Voor 'meergranenrijst' staat 'nog'. Nog meer granen! We komen het gebied van de dijenkletsers binnen, het hoogtepunt vormt de notenrijst, sinds kort 'vrolijke notenrijst' geheten. Vrolijke notenrijst? Was Boudewijn Büch er nog maar.

De recensiepraktijken van Drs. Cees van der Pluijm (4)

Drs. Cees van der Pluijm recenseert voor het NBD/Biblion. Dat is makkelijk werk, want je kunt boeken foutief interpreteren en ze toch beoordelen. Dat gebeurt in de aanschafsuggesties van het NBD/Biblion op een manier die ook op de middelbare school gangbaar is. In de onderbouw. Leerlingen moeten nadat ze een boek gelezen hebben 'beoordelingswoorden' aanvinken. Drs. Cees van der Pluijm kan dat ook heel goed; hij kan soms wel negen beoordelingswoordjes in één zin kwijt. Je bent doctorandus of niet.
Drs. Cees van der Pluijm heeft zich ook gespecialiseerd: naast Nederlandse taal- en letterkunde heeft hij een bijvak Zuid-Afrikaans gedaan. Sindsdien mag hij bij het NBD/Biblion ook Zuid-Afrikaanse boeken bespreken. Maar zijn grootste specialisme, homoseksualiteit (en zonder diploma) zit zijn andere specialismen soms wat in de weg. Tot zover de samenvatting van de vorige delen.

Drs. Cees van der Pluijm is fulltime homo, maar toch krijgt hij af en toe een boek toegeschoven uit de Nederlandse literatuur dat niet direct bij zijn specialisme hoort. Zo kreeg de doctorandus in 2001 de nieuwste roman van Ronald Giphart in zijn handen.

Ronald Giphart – Ik omhels je met duizend armen

Deze dikke roman van de populaire Ronald Giphart (1965) draait om een paar verhaallijnen: de liefde van Giph voor zijn prachtige vriendin, het lijden en sterven van Giphs moeder en de uitbundige vakantie op La Palma met een troepje filmcollega's. Verder zijn er de vertrouwde Giphartelementen: veel seks, humor, literatuur, levensdrift en een gemakkelijke verteltrant. Giphart is een speler met taal en thema's; soms bluft hij, soms is hij flauw, maar het geheel is sprankelend en leeslustbevorderend. Het meest aansprekend is het verhaal over de moeder die verzorgd wordt door Giph en zijn zusje. Giphart slaagt erin te ontroeren door alle branie heen. Deze roman is effectief geschreven, gaat de grote thema's niet uit de weg, en is laagdrempelig zonder triviaal te worden.
(Biblion recensie, Drs. Cees van der Pluijm)

Verbranden of verbieden?
Ik zou willen dat ik ooit zo'n recensie had gekregen van Drs. Cees van der Pluijm. Ik denk dat de bibliothecarissen het boek meteen en masse besteld hebben. Dat zouden ze sowieso doen, want zelfs de meest ongeletterde bibliothecaris weet nog dat Giphart populair is. Misschien kun je als auteur nog wat monkelen over de opmerking 'soms is hij flauw' (weer zo'n oordeel zonder onderbouwing); misschien kun je als auteur nog wat narrig zijn over de opmerking dat de verhaallijn over de moeder het meest aansprekend was - een opmerking die in heel veel recensies terugkwam - en die ook niet onderbouwd wordt, maar over het algemeen zou ik best behoorlijk blij zijn met zo'n recensie.

Maar Drs. Cees van der Pluijm is ook nog homo. In de Gay Krant van april 2001 komt de recensent nog even terug op het boek. De toon is opeens totaal anders. In Ik omhels je met duizend armen komt namelijk ook een homoseksuele scène voor. Als de hoofdpersoon Giph samen met zijn vriend Thijm een trio doet met een meisje, doen de mannen ook wat onschuldig ruk- en pijpwerk bij elkaar. Louter om te proberen zijn ze tien minuten 'vrijblijvend homoseksueel'. Ik vond die scène, ook recensent en homoseksueel van beroep, bijzonder geestig, vrij van geest en geloofwaardig, in de zin dat veel jonge mensen op een redelijk pragmatische manier omgaan met seksualiteit. Drs. Cees van der Pluijm zag het anders. Hij vindt het een 'prutserige scènetje' en ziet er allerlei gevaren in en kenmerken van onderdrukte gevoelens. 'De angst voor verlies van de identiteit gaat hier hand in hand met de behoefte te rubriceren en te etiketteren.'
Daarna neemt zijn column een bizarre wending. Het boek dat hij eerst nog zo positief beoordeeld had ('Deze roman is effectief geschreven, gaat de grote thema's niet uit de weg, en is laagdrempelig zonder triviaal te worden.') wordt in de Gay Krant met de grond gelijk gemaakt.

Al met al is dit dus een verderfelijk boek. Giphart wordt veel gelezen door de vaderlandse jeugdigen en zo brengt hij ze maar op slechte ideeën. Als je dronken bent, mag je het blijkbaar wel eens met elkaar proberen, mits je duidelijk afspreekt dat je hetero blijft en dat het wetenschappelijke interesse betreft.
Zo worden onze hormonaal toch al zo verwarde middelbare scholieren en studenten afgehouden van de gezonde homoseksuele of lesbische inborst waarover een zo hoopgevend groot deel van hen beschikt.

Giphart doet het voorkomen alsof heteroseksualiteit normaal is, sterker nog, alsof het bovengenoemde gedrag normaal is. Aan ons de taak onze jeugd duidelijk te maken dat er een andere weg is, dat er hoop is, en dat Giph slecht is voor je natuurlijke ontwikkeling.
Wat doen we met dat boek: verbranden of verbieden?

Kijk, daar komt de ware aard van Drs. Cees van der Pluijm naar boven. De man die een positieve aanschafsuggestie schrijft voor het NBD/Biblion roept in een ander blad op tot het verbranden of verbieden van een boek. Hij doet dat volgens mij, voor de zoveelste keer na een foutieve analyse van een boek. Niets, maar dan ook niets in de roman van Giphart geeft aanleiding tot de beschuldigingen van Van der Pluijm. Hij zou juist blij moeten zijn dat er in een verder heteroseksuele roman zo'n speelse homoseksuele scène zit. Als er nou iemand is die je niet kunt beschuldigen van foute opmerkingen over homoseksualiteit, dan is het Giphart wel. Ik ken hem een beetje, heb hem meermalen geïnterviewd, zelfs binnen streng christelijke scholen, en overal praat hij vrij over seksualiteit en homoseksualiteit. Juist niet als heteroseksuele macho. Ik denk dat Ronald Giphart veel meer voor homoseksuelen betekent op scholen door zijn interviews en door juist dit soort scènes op te nemen in zijn romans, dan een krijsend oud wijf met een columnpje in de Gay Krant.

Los daarvan is het verwerpelijk dat iemand in het ene medium dit zegt en in het andere medium dat.

Los daarvan is het verachtelijk om op te roepen tot het verbieden of verbranden van boeken.

- wordt vervolgd -

Najaarsfolder Uitgeverij kleine Uil

Open publication - Free publishing - More peter ten hoor

Erik Jan Harmens neemt God op de korrel (of niet)

'Dichter Erik-Jan Harmens is een tikkeltje recalcitrant. Erik-Jan wordt geleid door taal in zijn leven en geeft daar zoveel mogelijk uiting aan in zijn succesvolle maar vaak niet onomstreden gedichten bundels. Neemt hij "God" nu wel op de korrel of niet?'

Stöppelhaene 2010

Ook in Raalte regende het gisteren. Gelukkig waren er kerken met oogstversieringen. De katholieke kerken vonden we niet zo mooi, te veel geverfd spul (en je moet de kleur van de zaden behouden voor de panelen vinden wij van Peppelenbos). 'Onze' kerk met verschillende highlights uit de Bijbel in zaad vereeuwigd vonden we het best. In de tent met oogstpraalwagens gaat dezelfde regel op. De scouting heeft dit jaar voor de zoveelste keer gewonnen, en terecht. Apart was dit jaar de wagen met bekende musicals. Omdat mijn zus in Den Haag zat, met een zere enkel op de bank, een wat langere fotodieptereportage, zodat ze toch een beetje kan meegenieten.

NoorderZondag verregend

De laatste dag van Noorderzon staat in het teken van het nieuwe kunst- en theaterseizoen. Een soort mini-uitmarkt. Deze NoorderZondag was paraplurijk met veel waterballet. Een fotoreportage vanuit een nat Groningen.

De recensiepraktijken van Drs. Cees van der Pluijm (3)

Eerder zagen we dat recensenten van NBD/Biblion het makkelijkste werk ter wereld hebben: ze mogen een boek fout interpreteren en daar een handjevol oordelen omheen strooien, maar nooit hoeven ze iets toe te lichten of te bewijzen. Gemakzuchtige bibliothecarissen kopen vervolgens blindelings in. Op grond van een aanschafsuggestie, bij NBD/Biblion recensie genoemd, kun je als uitgever in één klap meer dan honderd boeken kwijtraken, mits deze recensie positief is natuurlijk.
Een van die 'recensenten' die beoordelingen schrijft is Cees van der Pluijm, Drs. Cees van der Pluijm zelfs, want hij wil maar wat graag pronken met die titel (hij die nog moet promoveren): op zijn website, onder zijn recensies aanschafsuggesties. Drs. Cees van der Pluijm heeft doorgeleerd. Hij kan wel negen oordelen in één zin kwijt: 'Een schier onvertaalbaar meesterwerk: meeslepend, onthutsend, poëtisch, diepgaand, erotisch, virtuoos, gevoelig en hard.'

In de school des levens heeft Drs. Cees van der Pluijm doorgeleerd in homoseksualiteit. Op grond van zijn jaren zeventig-ideeën kent hij nu aan romans emancipatorische eigenschappen toe. Maar de jonge Cees ging ook echt naar de universiteit. Wel via een omweg. Beginnend op de havo en daarna de PA in Apeldoorn ('diploma's resp. 1972 en 1975') op weg naar de grote stad Nijmegen ('kandidaatsexamen 1980') en in een nog grotere stad, groter vind je ze niet in Nederland, Amsterdam volgde hij het bijvak Zuidafrikaanse Taal- en Letterkunde. En hop, weer een specialisme erbij voor NBD/Biblion.

Belangwekkend
Zo streng als Drs. Cees van der Pluijm is voor homoboeken (tenzij er plaatjes en geurtjes inzitten), zo mild is hij voor boeken die uit Zuid-Afrika komen of er spelen. Antjie Krog schreef met Relaas van een moord 'dit zeer fraaie, belangwekkende boek' en A.C. Jordan schreef de roman De wraak van het voorgslacht, ondanks wat kleine kritiekpuntjes is dat 'verder belangwekkende en spannende boek' een echte aanrader voor de bibliothecarissen. En ook de bloemlezing van Gerrit Komrij van Zuid-Afrikaanse poëzie wordt louter voorzien van lovende jubelwoorden: 'Nooit werd zo systematisch het historisch, literair, sociologisch en anderszins belangwekkende in de poëzie van deze relatief jonge literatuur bijeengebracht.' Revolutionair omdat Komrij ook 'literair minder belangwekkende maar historisch en cultureel interessante poëzie' opneemt.
Ook het werk van Elisabeth Eybers wordt louter voorzien van extatische jubelkreten. Ik vond vier recensies aanschafsuggesties van de doctorandus over de 'grote Zuid-Afrikaanse dichteres' en die laten zich ook nog lezen als een medisch bulletin, want de dichteres 'heeft tot in haar huidige hoge ouderdom minutieus poëtisch verslag gedaan van haar leven'. 'Steeds meer gaat Eybers' jongste werk over het ouder worden en de naderende dood.' Ze behoort tot 'de grootste dichters van onze cultuur' en en dan leest ze ook nog op '90-jarige leeftijd (...) de gedichten op deze cd thuis voor.' Ja, die Eybers gaat 'ondanks haar hoge leeftijd en een broze gezondheid, gestaag voort met schrijven en publiceren'. Over de poëzie kom je niet heel veel te weten, maar dat dondert ook niet: je plakt weer een paar oordelen achter elkaar en je bent klaar. 'Een prachtige bundel sterke verzen van een steeds brozere dichteres.'
 
Drs. Cees van der Pluijm mag graag zijn loftrompetje aan de lippen zetten voor schrijvers die toch al veel lof krijgen toegezwaaid. J.M. Coetzee en Nadine Gordimer komen er genadig van af, maar o wee als mindere schrijversgoden zich wagen aan het schrijven van boeken. Dan wordt het pas echt duidelijk dat de recensent niet voor niets een bijvak heeft gevolgd. De ambassadeur van Zuid-Afrika heeft een woordenlijst gepubliceerd, maar Drs. Cees van der Pluijm weet het beter.

Deze Afrikaans-Nederlandse woordenlijst is hoofdzakelijk vermakelijk. Niet omdat het Afrikaans een grappige taal zou zijn, maar omdat de samensteller een voorkeur gehad schijnt te hebben voor die woorden die gauw 'gek' gevonden zullen worden. Ik mis bij voorbeeld veel voorkomende 'instinkers' als: geil, taboes, skaars, tier, pal, optel, en lol, - woorden die niet betekenen wat ze lijken te betekenen.
Ook ontbeert deze lijst iedere vorm van een zinnige inleiding over woord- en betekenisvorming in het Afrikaans. Voor de echt geïnteresseerde lezer wordt de lijst daardoor wat overbodig, voor de leek te onvolledig.

En ook een gids over Zuid-Afrika krijgt ondanks complimenten over de foto's en de inhoud toch een sneer mee. Een deel van de maar liefst 165 woorden die de doctorandus besteedt aan de bespreking van de reisgids gaat op aan een particulier gesignaleerde misstand. 'Een punt van kritiek zou kunnen zijn dat specifiekere informatie voor de niet-doorsnee burger ontbreekt. In tegenstelling tot bij veel andere gidsen is niets te vinden over bijvoorbeeld homoseksualiteit, prostitutie, nachtclubs, seksuele moraal e.d. in Zuid-Afrika. Over aids één zinnetje. Trefwoordenregister noch adressenlijsten, hoe uitgebreid ook, geven enige verwijzingen naar deze onderwerpen.' Een derde van de recensie aanschafsuggestie gebruiken om te zeggen dat je als homo niets aan de reisgids hebt. Specialisme 1 zit specialisme 2 in de weg.


- wordt vervolgd -

Tzum viert nummer 50

Beter timen kun je het niet: Tzum 50 ploft op de mat op het moment dat de redactie van de papieren Tzum en de medewerkers van de digitale Tzum in Peize bijeenkomen in het huis van uitgever Peter ten Hoor voor een uitgebreide pastamaaltijd (het had een barbecue buiten moeten zijn, maar de klimaatverandering gooide roet in het eten).

Boekhandel Godert Walter verhuist

De brand eerder dit jaar en de waterschade later hebben ervoor gezorgd dat boekhandel Godert Walter tijdelijk gaat verhuizen. Tot 11 september zitten de boekhandel in het oude pand aan de Oude Ebbingestraat en vanaf 17 september wordt de nieuwe boekhandel geopend aan de Sint Walburgstraat 6.

De recensiepraktijken van Drs. Cees van der Pluijm (2)

Het lijkt me fijn om recensent bij NBD/Biblion te zijn. Je kunt dan namelijk oordelen zonder argumenten. Drs. Cees van der Pluijm heeft heel veel oordelen en heel weinig argumenten. Laten we nog eens teruggaan naar zijn recensie van Blauw, de foutieve analyse zetten we even terzijde. Tussen haakjes mijn opmerkingen.

Er zullen zeker lezers zijn die zich in de problematiek herkennen [dat wil zeggen de problematiek die volgens Drs. Cees van der Pluijm in het boek zit omdat hij het boek fout analyseerde], maar literair en emancipatorisch is dit het soort homoromans dat 35 jaar geleden al werd geschreven. [wordt niet onderbouwd met argumenten, even afgezien van het feit dat dit nadrukkelijk geen emancipatorisch boek wil zijn][welke 'homoromans' bedoelt Drs. Cees van der Pluijm precies?]. Er is meer psychologische en analytische pretentie [oordeel zonder argumentatie] dan de vlakke karakters [oordeel zonder argumentatie] kunnen waarmaken. Verhaaltechnisch zijn er nogal wat losse eindjes [oordeel zonder argumentatie] en qua stijl lijkt de tekst afkomstig van een onervaren vertaler [oordeel zonder argumentatie]. Daarnaast zitten er veel onhandigheden [oordeel zonder argumentatie] en fouten in het boek (salamander i.p.v. hagedis)[hoera de eerste bewering die onderbouwd wordt]. Sijens' eerdere werk (de verhalen uit 'Friese jongens') is van een hoger niveau dan deze roman [oordeel zonder argumentatie]. Paperback; normale druk. - Drs. Cees van der Pluijm

Zo wil iedereen wel recenseren. Je stapelt een aantal oordelen op een foutieve analyse en je kunt je declaratieformulier weer opsturen. Het enige argument, de salamander in plaats van de hagedis, kan ik me aantrekken, want als redacteur had ik die fout eruit moeten halen. Drs. Cees van der Pluijm was zo blij dat hij de fout ontdekt had, dat hij op Facebook de fout herhaalde in een rijtje stomme fouten. Drs. Cees van der Pluijm heeft altijd veel plezier van foutjes bij anderen, want dan kun je daarop wijzen en dan denken anderen: die doctorandustitel die heeft hij niet voor niets gekregen, daar ging nog een heleboel studie aan vooraf.

Drs. Cees van der Pluijm heeft waarschijnlijk zoveel homoboeken gelezen dat hij nooit meer verrast wordt. Blauw hoort bij boeken van 35 jaar geleden, maar ook Alex Verburg is met En najagen van wind niet erg modern. 'De roman is verwarrend: hier en daar zeer raak, dan weer slordig van taal (en redactie!); inhoudelijk is het wat veel en te veel uiteenlopend van thematiek, terwijl de homo-hetero-verwarring op een heel gedateerde manier aan bod komt.' Ook hier weer die opeenstapeling van oordelen zonder onderbouwing.

Naast Drs. P is Gerard Reve een onaantastbare grootheid in het universum van Drs. Cees van der Pluijm. Als De Bezige Bij De Avonden herdrukt staat de doctorandus meteen in de jubelmodus. 'Zeventig jaar De Avonden, een van de belangrijkste boeken uit onze letterkunde en in Gerard Reves oeuvre.' De recensent is niet blij met de uitvoering van het boek en geeft de naar informatie smachtende bibliothecarissen mee dat ook goedkoper ingekocht kan worden. 'Verder oogt de herdruk weinig aantrekkelijk in dit jute-achtige linnen. Er zijn goedkopere, even goede en plezieriger edities voorhanden van dit meesterwerk.' En als er een boekje over dit meesterwerk verschijnt, is Drs. Cees van der Pluijm niet te beroerd om zijn mening te herhalen: 'een welkome aanvulling op hun kennis die de fascinatie voor het meesterwerk kan vergroten'. Als iemand goed schrijft, dan hoort hij in een goed rijtje thuis. Zo behoort Erwin Mortier 'met Reve, Kellendonk, Elsschot, Lanoye tot de grootste stilisten van de laatste honderd jaar' (zoek de hetero). Maar o wee als je homo bent en niet zo goed schrijft als Gerard Reve: 'Spauwen kent zijn Reve, maar er rust geen zegen op.' En heel soms lijkt iemand nog beter te schrijven dan Gerard Reve. Die iemand is Theodor Holman:

Vanuit de ik-figuur volgt de lezer dit adembenemende proces, prachtig verwoord door Holman, met reminiscenties aan Reves 'Werther Nieland'. Holmans verhaal is echter veel gruwelijker en psychologisch diepgaander dan Reves schets van de bijna onschuldige jongensrituelen.

Soms kan Drs. Cees van der Pluijm zich niet inhouden als specialist in homoboeken. Dan leest hij bijvoorbeeld een dichtbundel Klotengedichten. Bij NBD/Biblion hebben ze gedacht: dat is vast iets voor Cees en Drs. Cees van der Pluijm begon direct te lezen, alvast stevig zijn specialismen knedend, maar dat viel tegen: 'Wel erg hetero'. Andersom bevangt de doctorandus soms een lichte bekeringsdrang. Recenseert hij Gay 2004, een titel die toch wel heel erg de doelgroep definieert, dan lezen de bibliothecarissen: 'Dit jaarboek is een mooi naslagwerk, een ouderwets onderhoudend winterboek, hoog educatief voor jongeren, boeiend voor iedereen, ook niet-homo's (m/v).' Daarnaast is de geschiedenis van de homo-emanicpatie bij Drs. Cees van der Pluijm in goede handen: '"Pathologieën" is nog steeds een zeer leesbaar en curieus boek, van groot belang voor de letterkunde en de homo-emancipatie. Elke herdruk is meer dan verdiend.' Aanschaffen dat boek.

Een terugkerende stijlfiguur in de recensies van Drs. Cees van der Pluijm is de opsomming. Een voorbeeld: 'De actualiteit van economische malaise, ziekte, overspel, (homo-)seksualiteit, incest, travestie en oplichterij lijkt voorlopig gegarandeerd. Cunningham weet de lezer vertrouwd te maken met deze bizarre mix, die ieders eigen leven lijkt te raken.' De bibliothecaris is blij, want hij turft het aantal mensen in de bieb dat niet in aanraking is gekomen met de economische malaise. Of ziekte. Of (homo-) seksualiteit. Of incest. Of travestie. Of oplichterij. Er blijven niet veel mensen over. Aanschaffen dat boek.

Nog een goed schrijvende homo dan: Willem Melchior. 'Debuterend met onthutsende, maar fascinerende sadomasochistische verhalen werd Melchior steeds meer een bijna 19de-eeuwse naturalistische observator. Ook zijn klassiek aandoende, wijdlopige, geconstrueerde, maar zeer exact beschrijvende stijl droeg daaraan bij.' Drs. Cees van der Pluijm kan zich ook nog specialiseren in bijvoeglijke naamwoorden. En in verwijzingen, want Kindertijd van Melchior vindt hij ondanks dit ronkende begin niet echt goed. 'Anderzijds kun je dit boek lezen zoals je Proust leest.' Proust is goed, want ook het werk van de auteur Piperno is geschreven met 'grote precisie, Proust en Thomas Mann indachtig'. Zelfs Erwin Mortier die toch al in een aardig rijtje te vinden was, krijgt in de recensie van Godenslaap nog wat collega's waarmee hij vergeleken kan worden: 'Inhoudelijk staat zijn boek in de traditie van Proust, Claus en Lanoye, voor wat betreft de grote, zintuiglijke vertelkunst, die spreekwoordelijk wordt voor de beschrijving van een tijdperk.' Fijn hoor: positieve oordelen, eveneens zonder onderbouwing. Om de bibliothecaris over de streep te trekken gooit de doctorandus er nog een opsomming tegenaan: 'Een schier onvertaalbaar meesterwerk: meeslepend, onthutsend, poëtisch, diepgaand, erotisch, virtuoos, gevoelig en hard.'

Van mij mag iedere schrijver een positieve recensie krijgen. Erwin Mortier zeker, ik zou zelfs de argumenten kunnen geven bij de oordelen van Drs. Cees van der Pluijm. Het positieve oordeel dat de doctorandus echter geeft over Mannenharem van Vinco David, wantrouw ik . Dat boek is zo slecht geschreven dat ik ooit geweigerd heb om daarover een recensie te schrijven. Vergeleken met Mannenharem is het tweede boek van de auteur, Achter het riet, een meesterwerk. Alleen in vergelijking weliswaar, want ook Achter het riet is niet echt aan te raden, zie mijn recensie op Tzum.info. Mannenharem was ontstellend duur uitgegeven, hardcover en full-colour, maar was zo ongelooflijk slecht geschreven, dat je verbijsterd bent als je de positieve recensie van Drs. Cees van der Pluijm leest. Hij heeft maar een klein minpuntje kunnen ontdekken. Het oordeel lijkt vooral een vriendendienst te zijn: 'De stijl is functioneel, al wordt een cliché niet geschuwd, en de hoeveelheid informatie is overweldigend, zonder afbreuk te doen aan de onmiskenbare spanning van het verhaal. Het fraai uitgegeven boek is rijk geïllustreerd met kleurenfoto's en voorzien van een los wrijfvel met een oosterse geur. Dit boek streelt alle zinnen, is discreet, informatief onderhoudend en uniek in zijn soort.' Ga het maar lezen: de bibliothecarissen hebben het boek massaal ingekocht en je zult zien dat de doctorandus hier volledig de fout in gaat.

- Wordt vervolgd -

Herman Sandman bij Passage

Lupko Ellen zou ook komen, maar die was ziek, dus moest Herman Sandman een avondvullend soloprogramma voor zijn rekening nemen bij uitgeverij Passage. De hele week al lezen auteurs voor uit hun werk op het enorme Passagekantoor.
Sandman las verhalen voor en columns die zullen verschijnen in de bundel De dronken rechtsbuiten. De wereld van de het amateurvoetbal in Oost-Groningen is een bron van inspiratie voor de columnist die houdt van desolate velden en bonkige voetballers.
De bundel wordt binnenkort ergens diep in het klei uitgereikt. Een stadse herhaling van het evenement zal plaatsvinden bij Selexyz Scholtens (zie agenda rechts).
Vanavond lezen Bill Mensema en Tjitse Hofman als laatsten voor.

Giphart in de minnaar

De enige die niet blij was met de column van Ronald Giphart over café De Minnaar was Klaas Knillis Hofstra, want precies op de plek waar zijn gedicht hing is nu een kopie van de column geplakt.

De recensiepraktijken van Drs. Cees van der Pluijm (1)

Dit is een heilloze missie: je moet als auteur of uitgever namelijk nooit reageren op slechte besprekingen. Meestal weet ik me in te houden; als recensent ken ik de andere kant van de medaille. Er is echter een speciaal slag recensenten dat een grote macht heeft, maar waar je weinig over hoort: de recensenten van NBD/Biblion. De ergste onder dit slag heet Cees van der Pluijm. Van der Pluijm komt altijd op mijn pad en het wordt eens tijd om hem uit mijn weg te ruimen.

Recensenten van NBD/Biblion moeten aanschafsuggesties schrijven. In zo'n 200 woorden moeten ze de bibliothecarissen, die tegenwoordig zelf niet meer lezen, informeren over nieuwe boeken. Bibliothecarissen volgen die aanschafsuggesties blindelings. Als je een positieve recensie krijgt, dan heb je meteen een grote bestelling van honderd exemplaren, als je een negatieve recensie krijgt, dan mag je blij zijn dat je tien exemplaren verkoopt. Voor een kleine uitgeverij als de onze (Uitgeverij kleine Uil) is dat verschil meer dan een slok op een borrel. Soms krijg je zelfs maar 1 bestelling, merkte Anton Scheepstra, uitgever van Passage.

Onlangs schreef Drs. Cees van der Pluijm de volgende aanschafsuggestie over Blauw van Doeke Sijens.

Doeke Sijens (1955) publiceerde verhalen, essays en een biografie, en samen met Coen Peppelenbos twee romans. In "Blauw" vertelt hij een nogal simpel verhaal: man 1 wordt verliefd op man 2, man 1 scheidt van vrouw, man 2 van man, samen verder. Een situatie die aanleiding geeft tot veel gepieker en bespiegelingen. Er zullen zeker lezers zijn die zich in de problematiek herkennen, maar literair en emancipatorisch is dit het soort homoromans dat 35 jaar geleden al werd geschreven. Er is meer psychologische en analytische pretentie dan de vlakke karakters kunnen waarmaken. Verhaaltechnisch zijn er nogal wat losse eindjes en qua stijl lijkt de tekst afkomstig van een onervaren vertaler. Daarnaast zitten er veel onhandigheden en fouten in het boek (salamander i.p.v. hagedis). Sijens' eerdere werk (de verhalen uit 'Friese jongens') is van een hoger niveau dan deze roman. Paperback; normale druk. - Drs. Cees van der Pluijm

Het mag een wonder heten dat 11 bibliotheken deze roman nog hebben aangeschaft. Zeker als je bedenkt dat de weergave van de inhoud niets te maken heeft met de daadwerkelijke inhoud en dat de rest van de beweringen zonder argumentatie wordt gegeven. Als Drs. Cees van der Pluijm een recensie zou schrijven over Madame Bovary, dan zou hij schrijven: Man 1 is verliefd op vrouw 1, maar vrouw 1 wordt verliefd op man 2. Vrouw 1 sterft.

Ik ben als redacteur, halve uitgever en vriend van Doeke Sijens meer dan bevooroordeeld, maar ik ga toch proberen aan te tonen dat de meeste recensies van Van der Pluijm bestaan uit aaneengeregen oordelen zonder grond. De aanschafsuggesties die hij schrijft hebben niets te maken met eerlijke voorlichting over het boek, maar zijn de weergaven van een gefnuikte letterkundige die recensentje wil spelen en en passent wil laten zien hoe groot zijn eigen kennis is (voorbeelden volgen later).

Wie is Drs. Cees van der Pluijm? Als zelfstandig wezen heeft Drs. Cees van der Pluijm weinig succes, maar als hij kan parasiteren op anderen dan leidt dat af en toe tot zijdelingse bekendheid. Zo heeft hij samen met Robert Long een boek geschreven en een boek samengesteld met diens liedteksten. En na de dood van Robert Long heeft hij ook nog de gezamenlijk briefwisseling op de markt gebracht. Een andere dode zanger is Jules de Corte. Twee maal heeft Drs. Cees van der Pluijm een bloemlezing over De Corte gemaakt. Maar echte triomfen viert Drs. Cees van der Pluijm met een andere Drs., Drs. P. Om de zoveel jaar wordt het moppentrommeltje van Drs. P. leeggehaald voor een boekje.

Drs. Cees van der Pluijm heeft sinds mensenheugenis een column in de Gay Krant en op zijn website mag hij graag een aantal van zijn eigen versjes plaatsen. Dat treft, want ik ben dol op gedichtjes. Op dit moment staat er een hele reeks portretsonnetten op de site van de Drs. De eerste twee kwatrijnen van het portretsonnet 21 luiden:

Maar kindje toch, natuurlijk, enig ja
Ja, fabeltastisch, en zo lenig ja...
O, alles hoor, van achter en van voren
Jazeker meid, de stoom kwam uit mijn oren

En dan dat lijf, o goddelijk gewoon
Een Griekse God, nee: godenzoon
Gespierd, gebronsd en bijna onbehaard
En goed geschapen, meid... een zwaard!

Het moge duidelijk zijn: dit is het niveau van Drs. Cees van der Pluijm en hij is van de mannenliefde. Dat geeft niet, want dat zijn ook net mensen, maar het nadeel is dat NBD/Biblion de boeken stuurt naar 'specialisten'. Drs. Cees van der Pluijm heeft veel specialiteiten. Hij mag boeken doen over Italië, Zuid-Afrika en light-verse, maar bovenal krijgt hij steeds een doosje homoboeken. En daar zit hij in mijn weg.

De eerste keer dat Drs. Cees van der Pluijm een boek van onze uitgeverij recenseerde was bij de gay-soap die Doeke Sijens en ik hadden geschreven. Over Harde actie schreef hij:

Dit boek is het vervolg (ook los te lezen) op "Tavenier" van dezelfde auteurs. Vijf homomannen en een hetero bewonen een huis te Groningen. Ook nu is de boze buurvrouw weer paraat en lijkt er weer van alles te gebeuren. Enerzijds is het boek een milde maatschappelijke parodie (met wat politieke actualiteit erin), anderzijds is het een culturele homosatire. Maar steeds gebeurt er eigenlijk niks, worden de verwachtingen niet ingelost.
De personages zijn karikaturaal of plat (de zes bewoners herken je alleen nog aan hun verschillende voornamen). Het boek is pretentieloos en licht zomers leesvoer, maar ook een onbevredigende niet-ingeloste belofte van twee jonge schrijvers die literair wel zinniger dingen deden. Vrij kleine druk. Drs. Cees van der Pluijm

We hebben ons zelf heel erg het hoofd gebroken over die verwachtingen die niet ingelost werden. Het konden alleen maar de verwachtingen zijn bij Drs. Cees van der Pluijm; dat zijn verwachtingen niet werden ingelost is louter een zaak van Drs. Cees van der Pluijm. Nog vreemder vonden we de laatste zin: 'twee jonge schrijvers die literair wel zinniger dingen deden'. De Drs. wist meer dan wij. Ondergetekende had daarvoor alleen deel 1 van Tavenier gepubliceerd en Doeke Sijens had in het Fries een verhalenbundel en een biografie geschreven. Zou Drs. Cees van der Pluijm ook nog Fries kunnen lezen? Een verborgen specialiteit.

De recensie van Blauw was al net zo onzinnig. 'Er zullen zeker lezers zijn die zich in de problematiek herkennen, maar literair en emancipatorisch is dit het soort homoromans dat 35 jaar geleden al werd geschreven.' Het is ietwat sneu als je aan een Drs. moet uitleggen dat Blauw helemaal niet de pretentie heeft om emancipatorisch te zijn. Sterker nog: als je het boek met dat homobrilletje op leest, dan weet je zeker dat er opnieuw verwachtingen niet worden ingelost. Homoseksualiteit zou je op zijn hoogst een motief kunnen noemen, geen thema. Blauw gaat vooral over een man (man 2 volgens Drs. Cees van der Pluijm) die geen enkele keuze durft te maken in zijn leven. Als hij een keuze moet maken tussen twee vrienden, dan verandert zijn leven te drastisch. Het liefst wil de hoofdpersoon een statisch leven leiden. Het had net zo goed over een heteroman kunnen gaan die moest kiezen tussen twee vrouwen; de nadruk ligt op de inertie van de hoofdpersoon, niet op het feit dat hij homo is. Deze foutieve interpretatie wordt dan rondgestuurd naar honderden bibliotheken met desastreuze gevolgen.

- Wordt vervolgd -

Top 10 Nederlandse literatuur - week 34

Binnenkomst van Dimitri Verhulst, terugkomst van Ernest van der Kwast. Langzamerhand wordt de top 10 weer gevuld.
De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende Nederlandse titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB.

1 (1) Herman Koch - Het diner (19) 82e week
2 (5) Tommy Wieringa - Caesarion (20) 27e week
3 (-) Dimitri Verhulst - De laatste liefde van mijn moeder (37) 1e week
4 (3) Maarten 't Hart - Verlovingstijd (38) 17e week
5 (4) Robert Vuijsje - Alleen maar nette mensen (45) 64e week
6 (-) Ernest van der Kwast - Mama Tandoori (46) 11e week
7 (5) Franca Treur - Dorsvloer vol confetti (50) 29e week
8 (6) Herman Koch - De ideale schoonzoon (58) 9e week
9 (-)
10 (-)

NHL: weer naar school (3)

De eerste studente was net bezig om te vertellen dat ze volgende week jarig was, toen het branalarm afging. Wij, ervaren Noordelijke Hogeschool Leeuwarden hogeschool-medewerkers, dachten meteen dat het een oefening was en dat dit de vuurdoop was voor de eerstejaars studenten. Later zeiden sommigen dat er een brandje in de kantine was geweest, anderen spraken dat tegen, weer anderen zeiden dat er een kroketje te lang in het vet had gelegen. In ieder geval sjokte iedereen naar buiten (zie filmpje).
Op zich wel goed, zo'n massale oefening, want twee collega's kwamen erachter dat de nooduitgang potdicht bleef zitten. Een ander probleem vormt de doorgang van de kantine naar de hal. Als er een alarm afgaat, dan daalt er automatisch een groot scherm neer dat de hal afscheidt van het kantinegedeelte. De duizenden mensen in het gebouw moeten zich dan door twee kleine deurtjes wringen. Als er goedmoedig kuiertempo ingezet wordt zoals vandaag is dat niet erg, maar wat gebeurt er als die duizenden in paniek door zo'n smalle opening moeten?

Brandalarm from Coen Peppelenbos on Vimeo.

NHL: weer naar school (2)

Het hoosde in Leeuwarden. Binnen lekte het weer vertrouwd op het voormalig Franse pleintje. De jaarlijkse koffie met oranjekoek ontbrak. In plaats daarvan kregen we niks. Ons hoofd is vrijdag twee uur bezig geweest om de niet gearriveerde koffie te bestellen. Het koffiekarretje schijnt ook ergens in het gebouw te zijn neergezet, maar niet in ons lokaal. Er is nog even gebeld, maar het is niet gelukt om die koffie naar ons toe te krijgen.
Ik was mijn NHL-kaartje vergeten, dus de deur van de kamer kon niet open. Twee collega's konden niet mailen, want ze hebben een tijdelijk contract en blijkbaar moet je dan elk jaar opnieuw je inloggegevens aanvragen. De middelste deur van de hoofdingang werkt nog steeds niet, maar ze hebben het bordje 'defect' weggehaald, omdat blijkbaar iedereen al op de hoogte is.
Bij het koffiezetapparaat in onze gang waren de plastic bekers op. We dronken toen maar uit plastic soepkommen.
En dan zijn er nog mensen die zeggen: 'Ha, lekker, we mogen weer beginnen.' Zou je ze niet.

NHL: weer naar school

Eerste schooldag vandaag. Dat betekent: ontvangen worden met oranjekoek (naast het duumke een Fries culinair hoogtepunt), vergaderen en het bekend maken van de studentenaantallen. De avondopleiding en de eerstegraadopleiding in Groningen trekken de laatste jaren veel meer studenten dan de reguliere opleiding. Meestal krijgen we tussen de 10 en 15 studenten. Vanavond de uitslag.

Paul Verhoeven gaat De Stille Kracht verfilmen

In het programma Zomergasten bracht Paul Verhoeven het nieuws dat hij samen met Gerard Soeteman bezig is met de verfilming van De Stille Kracht, een van de succesvolste boeken van Louis Couperus. Het boek en de film gaat over dekolonisatie, de opkomst van de islam, geweld en seks.
In de jaren zeventig is er al een keer een tv-serie gemaakt over De Stille Kracht met Pleuni Touw in een van de hoofdrollen. De douchescène behoort tot een van de hoogtepunten uit het Nederlandse tv-drama.

Twents voor beginners

Mijn moeder zond onderstaande tekst door. Zo'n doorzendtekst waaruit de auteur is weggewerkt. Van huis uit zijn wij Sallanders, maar we verstaan dit Twents ook heel aardig.

Jasanenrapoptoesan - De jas aan snel weer naar huis
Kankumuutsetn? - Kan ik hem uit zetten?
Stillie! - Wees eens stil jij!
Dudut? - Doet hij het?
Neehijdutnie - Nee hij doet het niet
Mujeenhem? - Moet je er een hebben?
Neekepal - Nee ik heb al
Disnt - Deze
Asutiethefwaja - Als u tijd heeft wel ja
Knojut - Knoeier
Pakanat - Een pak aangehad
Dawusikwa - Dat wist ik wel
Roekietook? - Ruik jij het ook?
Ieda? - Jij dan?
Löpe? - Loopt hij?
Xiewa - Ik zie wel
Kumpdurgluutuut? - Komt er geluid uit?
Droetdroet - De ruit eruit
Wamujnoe? - Wat moet je nou?
Noggait? - Nog steeds?
Dasawa - Dat zal wel
Heskotnsnogdretn? - Heb je onlangs nog gescheten?
Ajmazzelhewaja - Als je geluk hent wel
Dinie - Die niet
Waffendanwa? - Welke dan wel?
Peilende - Eikel
Zoegn - Zuigen
Bloasn - Blazen
Ropm - Trekken
Kroekoe - Ik ruik jou
Dalikmazo - Dat lijkt maar zo
Iehebthierknapdoei - Het is hier lekker warm
Tvrösoenogopnemmer - Het is hier erg koud
Joajoa - Nee
Joa - Ja
Mojn - Goede morgen
Roepnopnmoos - Rupsen op de boerenkool

Freudenthal-Förderpreis voor Willem Tjebbe Oostenbrink

Willem Tjebbe Oostenbrink (Grijpskerk, 1963) heeft de Freudenthal-Förderprijs gekregen voor zeven Wotterpoëzie-gedichten. Op 25 september neemt Oostenbrink de prijs in ontvangst in de Duitse plaats Schneverdingen. De Freudenthalprijs is de oudste en belangrijkste prijs in het hele Nedersaksische taalgebied die sinds 1957 jaarlijks toegekend wordt voor de beste nieuwe Nedersaksische literatuur. Dit jaar ging de prijs posthuum naar Aloys Terbille. Sinds drie jaar wordt ook een aanmoedigingsprijs gegeven: de Freudenthal-Förder-preis. Dit jaar viel Oostenbrink in de prijzen.

Oostenbrink is in het dagelijks leven werkzaam in het watermanagement. Daarnaast is hij secretaris van de Stichting Mien Westerkwartier die weer binnen het Gronings een eigen taalplek aan het opeisen is. Op de site van de Stichting is werk te vinden van Oostenbrink, onder meer het gedicht 'Wotterpiekje'.
Henk Krosenbrink, Jan Glas en Aly Freije wonnen eerder de Freudenthal-prijs.

Giphart in de minnaar en de Lingo-man

Maarten in zijn nopjes
Originally uploaded by Flanors Fotos

Gisteren schreef Ronald Giphart een column in de Volkskrant over zijn bezoek aan Groningen (kreeg vandaag van diverse mensen de vraag of ik echt zoveel had gedronken), zie hier. Daarin maakt hij ook gewag over een jongen die wel de Lingo-skills had, maar niet de Lingo-looks en dus afviel bij het populaire tv-spelletje. 'Wie is toch die jongen?' vroegen al die mensen die ook al die opmerkingen over mijn drankinname maakten.
Dat was Maarten Praamstra, erelid van Flanor, en zijn trieste verhaal staat hier.

Top 10 Nederlandse literatuur - week 33

Met enige vertraging. Wat wisselingen.
De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende Nederlandse titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB.

1 (1) Herman Koch - Het diner (14) 81e week
2 (5) Tommy Wieringa - Caesarion (19) 26e week
3 (2) Maarten 't Hart - Verlovingstijd (36) 16e week
4 (3) Robert Vuijsje - Alleen maar nette mensen (43) 63e week
5 (4) Franca Treur - Dorsvloer vol confetti (45) 28e week
6 (6) Herman Koch - De ideale schoonzoon (53) 8e week
7 (-)
8 (-)
9 (-)
10 (-)

Giph in Grunn

'Hoe voelt dat nou om als oudste in de zaal te zitten?' vroeg Flanor erelid Maarten Praamstra (binnen de vereniging kortweg 'de Praam') na afloop van de lezing van Ronald Giphart. Het voelde of ja als 45-jarige tussen allerlei nuldejaars zat, alhoewel ik niet precies weet wat dat voor gevoel is.
Giphart is waarschijnlijk de Flanor-gast die het meest heeft opgetreden voor de vereniging, maar omdat de vereniging steeds verjongt en de auteur steeds nieuwe boeken aan zijn oeuvre toevoegt zal dit ook niet het laatste optreden zijn. Ook gisteren was de lezing een groot succes bij de aankomende studenten. 'Ik houd van interactieve lezingen,' waarschuwde Giphart zijn publiek en gelukkig kwamen er genoeg vragen en reacties uit de zaal om er geen bedaarde voorleesmiddag van te maken. Eén jongen was in het bijzonder de klos. Hij werd door Giphart uitgenodigd tot een 'lullepot' (1 minuut praten over een onderwerp dat een ander aandraagt) en later werd hij gebruikt als demonstratiemodel om het verschil in paringsdrift tussen apen en mensen te demonstreren.

Na afloop togen we naar de thuishaven van Flanor, de Wolthoorn, waar een van de barmannen jarig was en we steeds werden getracteerd op lekkere happen uit de keuken. Het bijna voltallige bestuur ging mee en zette het natuurlijk op een ongegeneerd avondje comazuipen.

Teksten van C.O. Jellema leiden tot theatervoorstelling

Vanaf vandaag zijn kaarten te koop voor de voorstelling 'Blaarkoppen' van de theatergroep Overmorgenland. 'Blaarkoppen' speelt van 7 t/m 25 september in de weilanden van boerderij Ande Niedijk in Enumatil (Groningen). Het publiek zit onder een dak van doek. Warme kleding is gewenst. De voorstelling duurt ongeveer een uur. Meer info is hier te vinden.

Een van de teksten is het gedicht 'Ontmoeting met een blaarkop' dat C.O. Jellema ooit schreef voor het boek De Groninger blaarkop. Het gedicht is terug te vinden op tzum.info.

Nieuwe boeken bij De Slegte (3)

Nadat dit blog de primeur had op 31 juli, het nieuws zich de week erop verspreidde via Boekblad-online en De Papieren man, NRC Handelsblad het nieuws bracht op 6 augustus, is eindelijk ook het nieuws aangekomen bij het Dagblad van het Noorden. Vanochtend stond er een stukje over de plaatselijke De Slegte die nieuwe boeken verkoopt.