Adriaan van Dis dicht

Op de tweede dag van het jubileumfeest van Athena's boekhandel werd Adriaan van Dis geïnterviewd door Hanneke Groenteman. Alhoewel de ervaren presentator bijna continu naast de microfoon sprak en slecht verstaanbaar was, was het toch een genoeglijk gesprek voor op de zondagmiddag. (Zou dat niet fijn zijn: een lekker boekenprogramma op de zondagmiddag, vooral bij regenachtig weer).
Op het einde van het gesprek liet Van Dis zijn 'groene tasje' halen. Behalve een schoon overhemd uit de uitverkoop kwam daar ook een groot papier (boekje?) met gedichten uit. Van Dis dicht.

Athena's boekhandel 25 jaar: Kopland, Bruinja, Tuinman, Te Bokkel en Claus

Maar liefst 5 dichters traden op zaterdagmiddag op tijdens het jubileumfeest in Athena's boekhandel. Eigenares Gelly Talsma werd overladen met bloemen en cadeaus.


Rutger Kopland trad als eerste op met zijn beroemde gedicht 'In Groningen' dat ook een prominente plaats in de winkel heeft.


Daarna was het de beurt aan de dichters die het de komende 25 jaar moeten gaan maken: Anneke Claus, Pim te Bokkel (die nog niet eens geboren was toen de winkel voor het eerst haar deuren opende), Vrouwkje Tuinman en Tsead Bruinja.





foto's: Giny Backers

Poëtisch Den Haag: Jan Marijnissen

Na al mijn mislukte pogingen om de poëtische voorkeuren van Haagse politici te ontfutselen, rekende ik niet meer op een reactie van de SP. Maar van een studente, Hilde, kreeg ik vandaag bericht dat Jan Marijnissen toch aan het terugschrijven is. Wat zeg ik: hij heeft zelfs speciaal een filmpje voor mij gemaakt: klik hier.

Stadsdichter Groningen houdt spreekuur

Vrijdagochtend zat hij op zijn post: de stadsdichter van Groningen, Rense Sinkgraven. Nog wat uitgriepend, maar vastberaden om zijn eerste spreekuur tot een succes te maken. En weldra kwam daar collega-dichter Kasper Peters om raad vragen bij de brandende vraag: hoe spreek je het woord apokoinou uit?

Carnaval in Raalte 2

Nog een klein filmpje. Mijn vader vond de muziek in de hele optocht niet goed. Veel te veel boenkeboenkeboenk.

Carnaval in Raalte

Raalte, mijn geboortedorp, is nogal katholiek. Vandaar dat het een van de weinige gemeenten boven de grote rivieren is waar carnaval groots gevierd wordt. Hierbij een kleine fotoimpressie van een twee uur durende carnavalsoptocht (67 groepen, wagens, fanfarecorpsen en drumbands). Alaaf.

Arie Storm nomineert zichzelf

Vandaag De bruid en de kogel gelezen van Arie Storm (gedebuteerd bij De Arbeiderspers, daarna verder gegaan bij Prometheus en nu bij Mouria). De hoofdpersoon in deze roman is Arie Storm (die net zoveel verkoopt als Kluun)(waarmee de vraag of het feit of fictie is ook meteen is opgelost). Op bladzijde 86 staat:'James Stewart voerde ik al eerder in een roman op, in Afgunst. Daar zit hij in een doldwaze masturbatiepassage. Ik 'behandelde' die passage tijdens mijn gastles in het kasteel in Frankrijk. de hoofdpersoon - zeg maar ik, het is niet anders - trekt zich af, daarbij ziet hij het gezicht van James Stewart voor zich ('een raar moment') en dan volgt de zin: 'Het ergste wat je kan overkomen, is als je, zoals in It's a Wonderful Life gebeurt, geheel wordt weggeschreven uit de geschiedenis, overpeinsde ik terwijl ik aan mijn penis rukte.' Eigenlijk raar, vond ik destijds, en dat vind ik eerlijk gezegd nog steeds, dat ik hiermee niet de bekende Tzumprijs voor de beste zin in een literaire roman van het jaar heb gewonnen. Misschien veronderstelt de zin te veel voorkennis van de film. Oké. Door hem nu over te tikken zit hij in de herkansing. Dames en heren van de jury, let in de geciteerde zin maar niet op die eerste komma, die is misschien een beetje vreemd geplaatst.'
Even verderop op bladzijde 92:
'Mijn zus, mijn oudste zus, want om haar gaat het, zal deze regels niet lezen. Onze van dood en verdriet en dus misschien van liefde bezetene, aan de verdwazing van de liefde ten prooi... Nee, dit is een zin waar ik niet uit ga komen (hoeft niet te worden ingestuurd voor de Tzumprijs).'
Nou die laatste zin doet volgend jaar mee als de beste zinnen van 2007 gekozen gaan worden.

Het bankje van Thomas Rosenboom

In De nieuwe man van Thomas Rosenboom laat de schrijver de hoofdpersoon, een scheepsbouwer, een speciaal bankje plaatsen voor de bevolking van Wirdum. Dat bankje stond er niet in het echt, maar inmiddels staat het er wel. Zo creëert literatuur haar eigen rustplaatsen.
Vanmiddag met Alfred door het Groninger land gereden om foto's te maken van Doodstil, begraafplaatsen, grafzerken, rouwborden en baarhuisjes. Een deel van de foto's was ik immers kwijt vanwege de computercrash vorig jaar. Onderweg legden we even aan bij het bankje van Rosenboom. Het was een wat viezig bankje geworden.

Sigarettenpeuken, spuitbusvandalisme en andere troep. 'Het is een drugshol,' zei een man die me alles wilde vertellen over het boek en de plek. Hij wist in ieder geval dat je het hokje ook in zijn geheel kon draaien. Je kunt in ieder geval altijd uit de wind zitten op het bankje van Rosenboom.

Nieuwe stadsdichters, nieuwe logs

De stadsdichter van Leeuwarden en de stadsdichter van Groningen hebben een nieuwe weblog geopend waarin ze verslag doen van de activiteiten tijdens hun ambtstermijn. De weblogs zijn hier en hier te vinden.

Marjan Berk houdt van Tjitse Hofman

Als iemand die ik ken en waardeer een positieve recensie krijgt, dan ben ik daar oprecht blij om. Maar nu zit ik met een klein probleempje. In een niet nader te noemen omgeving (omdat het cafetaria De Zeeheld aan de Paterswoldseweg in Groningen is) las ik de Linda van afgelopen oktober. Ook de Linda heeft een boekenrubriek en blijkbaar mag daar elke maand een VIP zijn of haar top 5 bekend maken. In oktober was dat Marjan Berk en tot mijn verrassing stond Roodvocht van Tjitse Hofman in haar top 5.
Dit was haar commentaar: 'Altijd één versje voor het slapengaan.'

Altijd één versje voor het slapengaan. Het is alsof je over Céline zegt: 'Altijd een lekker boekje voor in bad.'

Het beste Nederlandse boek allertijden

Op de avond van het boek wordt het beste boek uit de Nederlandse literatuur bekend gemaakt. De longlist voor deze prijsvraag was net 'gesloten' toen ik wilde stemmen en nu is er alleen nog maar een shortlist over. Hieruit kun je kiezen:

Kader Abdolah: Het huis van de moskee (2006)
Bernlef: Hersenschimmen (1984)
Willem Frederik Hermans: De donkere kamer van Damokles (1958)
Willem Frederik Hermans: Nooit meer slapen (1966)
Harry Mulisch: De ontdekking van de hemel (1992)
Multatuli: Max Havelaar (1860)
Nescio: De uitvreter; Titaantjes; Dichtertje (1911-1918)
Gerard Reve: De avonden (1947)
Thomas Rosenboom: Publieke werken (1999)
J.J. Voskuil: Het bureau (1996-2000)

Het eerste boek en de laatste serie boeken heb ik niet gelezen. Ik mis ook een van mijn favoriete boeken: Mystiek lichaam van Frans Kellendonk.
Opvallend is het gebrek aan vrouwen op deze lijst. Godzijdank ontbreekt Kluun. Ik ga nog even twijfelen tussen Nooit meer slapen en De avonden. Stemmen kan tot begin maart.

De beste gedichten staan rechts

Menno Wigman zei het al een paar jaar geleden in Tzum: 'Op een gegeven ogenblik heb ik ontdekt dat wanneer je een dichtbundel oppakt dat je oog het snelst valt op de rechterbladzijde. Dus vrijwel alle gedichten die ikzelf het beste vind staan op de rechterpagina.' Onlangs herhaalde Ronald Ohlsen dezelfde opvatting in het laatste nummer van Tzum: 'Als het even kan, zet ik in een dichtbundel de betere gedichten altijd aan de rechterkant. Dat zijn immers de gedichten die door veel mensen het eerste gelezen worden.'
Afgelopen maandag stuurde ik het manuscript van mijn debuutbundel naar de uitgeverij en dankzij het harde werken van Peter ten Hoor kon ik gisteren al de eerste opmaakproef ophalen. Alhoewel er al verschillende boeken zijn verschenen met mijn naam op de kaft is dit het eerste boek waar mijn naam alleen op het omslag prijkt. Dat is toch enger. Je gaat je opeens dingen afvragen die je je anders nooit afvraagt, zoals: moeten de beste gedichten op de rechterpagina?
Toen ik onlangs Eva Gerlach interviewde, heb ik haar ook hiernaar gevraagd. Zij hield geen rekening met rechts of links in de bundel. De dichter Jan Glas evenmin.
Ik ben ook geneigd om de raad van Wigman en Ohlsen niet op te volgen. Als je dat doet kunnen mensen immers bij die rechterbladzijde denken: nou, als dit al de beste gedichten zijn. Of lezers kunnen bij de linkerbladzijde denken: het is inderdaad te zien dat dit de mindere gedichten zijn. Die gedichten op de linkerbladzijde beginnen dan al met een achterstand. Ik ga toch maar voor de chaostheorie. Alles door elkaar.

Hekeldichters

Vandaag is een nieuwe site de lucht ingegaan die zich gaat specialiseren in hekeldichten. Benne van der Velde, Alexis de Roode, Daniël Dee en Oswald Trauersucht vormen de redactie van deze prikkelende nieuwe site waar twee keer in de week een nieuw hekeldicht zal verschijnen. Op dit moment staan er al vier gedichten op De valse noot.

Top 10 januari

Men is weer massaal aan het wandelen geslagen, blijkt uit de top 10 van bestverkochte boeken in januari van Uitgeverij kleine Uil. Niet mer rare stokjes in de handen, maar met gedichten.


1 Poëtisch Leeuwarden
2 Poëtisch Den Haag
3 De 100 mooiste Drentse gedichten
4 Peize goed bekeken
5 De 100 mooiste Groningse gedichten
6 De zwarte engel
7 De 100 mooiste Friese gedichten
8 De Fagina monologen
9 De nije oogst
10 De 100 mooiste Groningse, Friese en Drentse gedichten

Critici, motten en brandgevaren

De hemel moge je ruimschoots bewaren
Voor critici, motten en brandgevaren
En wat er verder van vroeg tot laat
Een boekwerk aan rampen te wachten staat

En mocht je koopgrage lezers ontmoeten,
Doe die dan van mij veelvuldig de groeten
En maak vooral elke recensent
Namens mij van harte een compliment.

Twee strofen uit het begin van De Jobsiade. Dit weekend heb ik de vertaling in druk gelezen (eerder al als manuscript) en heb er weer om moeten lachen door de overstelpende hoeveelheid flauwe grappen, komische terzijdes en nutteloze uitweidingen. Vooal het kortste hoofdstuk met een inleiding die langer is dan het hoofdstuk zelf is erg humoristisch.
Ook het voorwoord van vertaler Ard Posthuma is zeer lezenswaardig. Over de invloed van De Jobsiade, die in voorgaande eeuwen vrij groot was, schrijft hij het volgende:
'Van enige invloed op de huidige humoristische poëzie is geen sprake meer. Light-versedichters tellen tegenwoordig de versvoeten van hun sonnetten of sonettetten pijnlijk nauwkeurig, zeker nu een van deze renegaten als 'Dichter des Vaderlands' de poëtische troon geusurpeerd heeft.' Driek van Wissen vond dat dit citaat afgelopen donderdag tijdens de presentatie voorgelezen moest worden.
Hierbij nog drie foto's. Gemaakt door Peter ten Hoor.

Stadsdichters helpen elkaar

De stadsdichter van Sneek helpt de stadsdichter van Leeuwarden. Binnen een mum van tijd was een gedicht van de nieuwe stadsdichter van Leeuwarden vertaald in het Fries. Iedereen blij.

Zondags werk is niet sterk

Voor een eenvoudige letterknecht met een voorliefde voor werken in de nacht is zondagochtend vroeg opstaan een crime. Zeker als blijkt dat hij een paar duizend boeken van het ene naar het andere magazijn moet verslepen. Maar ja, Uitgeverij kleine Uil groeit, dus groeit ook de opslagcapaciteit.


Tot onze schrik raakte ook het nieuwe magazijn alweer snel vol. Het leek ons daarom wel goed dat iedereen een stapeltje boeken koopt op de website van de uitgeverij (geen verzenkosten binnen Nederland). Dat scheelt ons behoorlijk veel rug- en spierpijn.

Het kuisen van taal

Ted van Lieshout schrijft vandaag op zijn weblog over de gekuiste Van Dale, een plan dat de uitgever gelukkig alweer heeft ingetrokken en haalt een voorbeeld aan van een voorstel tot het kuisen van zijn eigen teksten.
Ook ik heb eens last gehad van christelijke scholen. Begin jaren negentig werkte ik mee aan een nieuwe methode voor de basisvorming, Goed Nederlands. Deel 1 opende met een liedje over een meisje dat van de basischool naar de middelbare school was gegaan. Het eerste couplet luidde als volgt:

Nog vorig jaar was ik de spetter
en ook de oudste van de school
de kleintjes keken naar me op joh
in 't verleden was ik 't idool!
ik droeg als eerste een behaatje
ik was als eerste ongesteld
Nu zit ik op de middelbare
en word opeens niet meegeteld

(tekst Gon Hoefsloot)

Dit couplet was voor veel christelijke scholen de belangrijkste reden om Goed Nederlands niet aan te schaffen. Het woord waar ze over vielen was ongesteld. Als een paar scholen al besluiten een boek niet te nemen, loop je al snel de duizenden exemplaren omzet mis. Reden voor de uitgeverij (Jacob Dijkstra, later overgenomen door Wolters-Noordhoff) om in de volgende boeken goed op te letten. Woorden als 'jeetje' waren taboe. Wolters-Noordhoff brengt ook speciale biologieboeken op de markt waarin de evolutieleer iets anders wordt uitgelegd dan in de niet-christelijke boeken.

Maar christelijke docenten lazen de boeken tenminste wel. Niet-christelijke collega's hadden als belangrijkste selectiecriterium de gooi-proef. Zij gooiden een boek door het lokaal en keken dan of de inhoud in de band bleef. Was dat niet het geval, dan werd afgezien van aankoop.

Atze van Wieren verkrijgt collectors item

Bijzonder exclusief. Atze van Wieren, dichter en schrijver, krijgt een mooie stempel in zijn boek.

Het meligste, meest platvloerse en lulligste boek

'Als er een prijs bestond voor het meligste, meest platvloerse, om niet te zeggen lulligste boek aller tijden, dan zou de Jobsiade van D.C.A.K oftewel dr. Carl Arnold Kortum hoge ogen gooien.' Dit is de eerste zin uit het voorwoord van vertaler Ard Posthuma. Hij vertaalde De Jobsiade. Vanavond werd het boek gepresenteerd in Athena's boekhandel. Dichter des Vaderlands Driek van Wissen voelde de meestervertaler stevig aan de tand over het boekje dat wemelt van de kreupelrijm.

Speciaal voor deze avond voegde Postuma aan het toch al rijk geïllustreerde boek een bijzonder plaatje toe met een speciale stempel waarop een oude gravure was afgebeeld.



Een collectors item derhalve.

Schrijfster komt zingen

Anja de Crom, schrijfster van Villa Volta, gaat zich inzetten voor Mama Cash. Niet met een handtekeningenactie, maar door signerend, zingen en karaoke-end door het land te trekken. Voor het hoogste bod komt ze naar je toe. Hier haar mail met gegevens:

Ha vrienden en vriendinnen,

Ik heb een persoonlijke fondswervingspagina gemaakt voor de Campagne 88 Dagen van Mama Cash. Met die campagne wil Mama Cash in de 88 dagen tussen 10 december (Dag van de Mensenrechten) en 8 maart (Internationale
Vrouwendag) zo veel mogelijk geld bij elkaar zien te krijgen voor vrouwenrechten.

Je vindt mijn persoonlijke pagina op
http://88dagen.mamacash.nl/fundraisers/Anja_de_Crom. Ik heb een internetveiling georganiseerd van unieke objecten: boeken met een handtekening en een persoonlijke boodschap, of een optreden of een karaokefeestje bij je thuis. Daar verdien ik helemaal niets aan, alles gaat naar de projecten die Mama Cash ondersteunt. Op mijn persoonlijke fondsenwerfpagina en op www.anjadecrom.nl vind je meer informatie.

Waarom zou je deze actie moeten steunen?
Omdat vrouwenrechten mensenrechten zijn, maar nog niet iedereen dat doorheeft. Een paar getallen:
Van alle mensen die in extreme armoede leven is 70% vrouw.
Vrouwen produceren 50% van alle voedsel op de wereld en bezitten 1% van alle landbouwgrond.
Wereldwijd is huiselijk geweld één van de belangrijkste oorzaken van sterfte onder vrouwen tussen de 15-45 jaar.
Tweederde van de kinderen die geen onderwijs krijgt, is meisje.
Het aantal vrouwen dat gehandicapt raakt of sterft door geweld gericht op vrouwen is groter dan het aantal vrouwen dat sterft aan de gevolgen van kanker, malaria, verkeersongelukken en oorlogen bij elkaar opgeteld.

Er is dus nog best wat te doen voor de wereld er een beetje eerlijk uitziet, en jij kunt daaraan bijdragen. Bieden dus!

Groeten,

Anja