zaterdag 28 mei 2016

Casey Neistat in het Vondelpark

Hij maakt er een commercial voor Amsterdam van: een extra dag met Casey Neistat die onder meer naar het Vondelpark gaat.

vrijdag 27 mei 2016

Casey Neistat in Amsterdam

We kennen hem als maker van dit filmpje en afgelopen winter figureerde hij nog zelf in dit virale filmpje, maar de afgelopen dagen was hij in Amsterdam: vlogger Casey Neistat.


dinsdag 24 mei 2016

Herman met bril



Wat mijn broer Herman, die vandaag jarig is, het meest zal haten van deze foto is zijn bril. Toch kijkt hij net als mijn zus heel vrolijk in de camera. Ik houd angstvallig mijn neefje Robin in de gaten.

Maar die bril. Mijn broer had hem al heel vroeg en echt modisch verantwoord waren die brillen niet. Ze waren vooral groot en zwaar. Onhandig ook bij het voetballen. Afzetten om te te voorkomen dat de bril kapot ging zou de scherpte van het zicht te niet doen. Ik had dan wel geen bril en kon keiharde afstandsschoten met de punt van de schoen produceren, mijn broer was meer van de precieze pass binnenkant voet.

Een bril kan niet alleen kapot, hij kan ook afgepakt worden, verstopt worden, een bron van spot worden.

Zodra het kon nam mijn broer lenzen. Lenzen zijn ook niet prettig, zeker niet in combinatie met een vlieg of zand in het oog, maar je hebt wel je eigen gezicht terug.

Ik kreeg pas later een bril, als voorwaarde bij mijn rijbewijs, zodat ik in de verte een nummerbord kon herkennen. Bij mij was het andersom: ik kreeg juist een gezicht door een bril, alsof er eindelijk structuur in aangebracht was.

Literaire kroniek: Sssst

Sssst

Vorige week bracht Tzum naar buiten dat Charlotte Dematons (bekend geworden door haar megaprentenboeken Sinterklaas en Nederland) zou opstappen bij uitgeverij Lemniscaat. Boekblad had net het nieuws gebracht dat jeugsboekenauteur Koos Meinderts vertrok bij Lemniscaat en wij wisten dat Dematons zou volgen. Eén bron is echter geen bron, totdat we van een andere betrouwbare bron hetzelfde bericht binnenkregen en we konden overgaan tot publicatie.

Gesprekken met auteurs gaan nooit over de keuze voor een bepaald perspectief maar altijd over de buitenechtelijke affaires van deze of gene collega. Je hoort ook nog eens welke auteur een hekel heeft aan zijn eigen uitgever of de waarheid over talkshowhosten die geen letter gelezen hebben of de aanstaande overstap naar een ander uitgevershuis. Ook grote schrijvers houden van de kleine feiten omdat ze een voorbode zijn van grote veranderingen. Ilja Leonard Pfeijffer schreef in Brieven uit Genua over zijn ontmoetingen met Gerrit Komrij: 'We voerden gesprekken tot diep in de nacht, over poëzie en literatuur, wat vooral inhield dat we de hele Nederlandse literatuur in alfabetische volgorde moesten doornemen, van Robert Anker tot Joost Zwagerman, waarbij vooral werd stilgestaan bij de smakelijke weetjes en de recente roddels.' Heerlijk, maar als ik aan tafel zit, zeggen auteurs bij voorbaat dat er niets in de krant mag komen. Elke journalist heeft een kerkhof vol ongebruikte kennis.

Bart Temme, de schrijver van het stuk over Dematons werd de hele dag belaagd door sms-berichtjes en telefoonoproepjes van de uitgeverij. Ik kon het zien, want ik nam op dat moment mondelinge tentamens met hem af. Om de paar minuten begon zijn mobieltje te trillen op tafel. Tijdens één mondeling legde het mobieltje wel een halve meter af over de tafel. We moesten het leugenachtige artikel van de site halen en wel direct. Maar ja, nieuws in de openbaarheid is als een scheet in een volle lift: erg moeilijk om ongedaan te krijgen. Wel plaatsten we het bericht dat de uitgeverij ontkende dat Charlotte Dematons wegging bij Lemniscaat. En deze week het bericht dat Dematons via een persbericht liet weten dat ze toch weggaat bij de uitgeverij.

Deze column verscheen eerder in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 21 mei 2016.

Literaire kroniek: Palmen

Palmen

Ik durf het bijna niet te bekennen, maar ik ben op bladzijde 75 gestopt in Jij zegt het van Connie Palmen. Dat ligt niet aan de schrijfster die ik bewonder, en ook niet aan het onderwerp van de roman die afgelopen maandag de Libris Literatuurprijs won, maar aan de stijl. In Jij zegt het is Ted Hughes aan het woord die vertelt over zijn verhouding met Sylvia Plath, de dichteres die in 1963 zelfmoord pleegde. Palmen verwerkt in de zinnen uitweidingen, die van bijzin naar bijzin lopen, van gedachte naar gebeurtenis en alhoewel ik een liefhebber ben van lange, goed geconstrueerde zinnen had ik tijdens het lezen last van die monsterzinnen. Ik citeer:

Ik dacht dat het de vermoeidheid van de urenlange tocht was, de beklimming van de steile heuvels, de overweldigende indruk van een waar geworden roman, maar nee, snikte ze, dat was het allemaal niet, het was de vergankelijkheid, de restanten van een leven, van Emily's leven, een halfwees, op haar dertigste dood, met één roman op haar palmares, een jaar voor haar dood gepubliceerd, onder pseudoniem - ook dat nog - en dat ze als schrijver nooit had geweten hoe beroemd ze zou worden, een wereldwijde, postume roem die een lezer op deze dag - helemaal vanuit Massachusetts - naar de Wuthering Heights had geleid om haar, Emily Brontë, te zoeken, en dat - ze schaamde zich ervoor - het monster van jaloezie haar opeens in de kuiten had gebeten.


Alsof er steeds op de rem getrapt wordt. Bij één zin is dat niet erg, maar bladzijde na bladzijde deze zinsconstructies consumeren is erg vermoeiend. Binnenkort begin ik opnieuw, want ik wil als lezer niet falen. Daarnaast las ik venijnige tweets die haar in de elitaire hoek zetten; 'elitair' is tegenwoordig voornamelijk een scheldwoord. Dat ressentiment moet je bestrijden. Voor het bovenstaande citaat heb je vijf tweets nodig. Palmen is het allemaal om het even. In een interview vroeg Kristien Hemmerechts: 'Lig je ervan wakker wat mensen van je vinden?' Palmen: 'Nee schat, ik lig ervan wakker dat ik te veel drink.'

Deze column verscheen eerder in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 14 mei 2016.

maandag 9 mei 2016

Literaire kroniek: Wrang

Wrang


Op Schiphol zie je hoe Nederland zichzelf verkoopt aan het buitenland. Voornamelijk als een verzamelplaats van multinationals en daartussen ontwaar je af en toe wat posters met kaas, tulpen en molens. Wie in Lissabon aankomt, ziet hoe Portugal zich toont aan de wereld. Op weg naar de metro zijn de wanden beschilderd met tientallen karikaturen van bekende Portugese schrijvers, wetenschappers en kunstenaars.
Fernando Pessoa
In het blauwgeverfde metrostation Parque kom je langs citaten uit de wereldliteratuur weer boven de grond. Pessoa, Camões natuurlijk, maar ook Nietszche, Pindarus, Democritus en Plato. Beneden op de perrons wordt de geschiedenis van de ontdekkingsreizen van Portugal op een kunstzinnige manier verbeeld, waarbij ook de zwarte kant van de geschiedenis aan bod komt. In het hotel, waar ik met mijn moeder en zus zit, is dat anders. Daar hangt beneden in de ontvangstruimte nog gewoon een schilderij van de onderwerping van een zwarte leider die op zijn knieën gaat voor een Portugees. Benieuwd of daar ooit over geklaagd wordt door de gasten. Het mooie aan de discussies over ons eigen slavernijverleden, ons taalgebruik (negers, zwartjes), Zwarte Piet is dat de vanzelfsprekendheid van het alledaags racisme wordt ondermijnd.

In de jaren zeventig was de hele familie Peppelenbos op vakantie in Zell aan de Moezel. Half pension. Mijn ouders konden goed opschieten met de wat oudere eigenaar tot het moment waarop de oude baas vertelde dat hij ook wel eens in Nederland was geweest. Mijn ouders waren eerst nog oprecht geïnteresseerd totdat ze erachter kwamen dat de man in Nederland had rondgelopen tijdens de oorlogsjaren. Geen vakantie. Een mooi tijd, vond de pensionhouder met weemoed. De zelfgemaakte Moezelwijn smaakte iets wranger. Mijn moeder die bij de bevrijding als souvenir en afscheidssaluut van de Duitsers een granaatscherf in haar been kreeg, voelde iets minder weemoed bij die tijd.

De volgende ochtend werden we vroeg wakker van het geluid van een helikopter die landbouwgif over de wijnranken sproeide.

Wij laten de buitenlanders op Schiphol geen wetenschappers, kunstenaars of schrijvers zien. Dat zijn mensen die lastige vragen stellen. Kaas, tulpen, molens. Handel. Dat is nog altijd de VOC-mentaliteit, maar dan gevangen in clichés.

Deze column verscheen eerder in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 7 mei 2016.

Literaire kroniek: Belangrijk

Belangrijk

Als de CPNB iets organiseert, dan gebeurt het in hoofdletters. Zo kunnen we sinds vorige week meedoen aan de Verkiezing van het Belangrijkste Boek. We zitten namelijk in het Jaar van het Boek. Nu kun je mij geen groter genoegen doen dan met het maken van lijstjes, maar in dit geval zijn de criteria wat diffuus. Wat verstaat de CPNB onder Belangrijk? 'Omdat het je wereldbeeld heeft veranderd, je het las op een belangrijk moment in je leven of omdat je het gewoon heel erg mooi vindt.' De CPNB kwam alvast met een tiplijst van honderd boeken, die door tien 'curatoren' in (natuurlijk) De Wereld Draait Door werd voorgesteld. Een memorabele uitzending vol Baylonische spraakverwarring. Adriaan van Dis zag maar één van van zijn favorieten terugkeren op het lijstje dat hij moest vertegenwoordigen, de Vlaming Tom Lanoye had alle Vlaamse boeken van zijn lijst gewist omdat de Vlaamse zusterorganisatie mot had gekregen met de CPNB, de curatoren wisten niet of niet vertaalde titels ook op de lijst mogen (wat wel het geval is), de curator jeugdboeken, Jan Paul Schutten, kende de kinderboekenschrijver J.B. Schuil niet en curator en Bekende Nederlander Frank Evenblij kwam met een Tomadorekje boeken aanzetten (Youp van 't Hek, Kieft, Amy Groskamp-ten Have) waarbij het woord 'Belangrijk' bij niemand zou opkomen.

De chaos werd nog groter. Ik stemde op Sprakeloos van Tom Lanoye en zag toen dat er drie versies van Sprakeloos op de lijst stonden. Voor de zekerheid heb ik drie keer gestemd. Het verdriet van België van Hugo Claus stond er niet op en die wilde ik toevoegen, maar dat mislukte. Nadat ik het gemeld had, kon het gelukkig wel. De verkiezing nodigt ook uit om foute boeken op de lijst te zetten. Mein Kampf is een verboden boek, maar je mag het boek wel op de lijst zetten. Er staan al even foute reacties onder van fake deelnemers: 'Life changing and truly inspiring piece of work.'


Inmiddels heb ik op 163 boeken gestemd - je mag zo vaak stemmen als je wilt - en ik ga net zo lang door tot ik een bibliotheek bij elkaar heb.

Deze column verscheen eerder in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 30 april 2016.

Literaire kroniek: Schijtlaarzen

Schijtlaarzen

'Schijtlaarzen,' noemde Charlotte Mutsaers de auteurs van De Bezige Bij die zich teweer stelden tegen de komst van Dyab Abou Jahjah, maar niet uiterste consequentie uit hun weerzin trokken: vertrekken. Leon de Winter, Jessica Durlacher en Marcel Möring , de schijtlaarzen in kwestie, kunnen zo bij een andere uitgeverij terecht. Ik denk dat Hollands Diep van Robbert Ammerlaan, oud-directeur van De Bezige Bij, ze met open armen ontvangt. Lang kan het niet meer duren als je leest wat Möring in NRC Handelsblad schreef aan het adres van Abou Jahjah: 'Het is mijn recht om het met jou en jouw onsamenhangende ideeën oneens te zijn en ergens anders heen te gaan als mij dat niet zint. Jij kunt gewoon je antisemitische vergelijkingen blijven maken.'


Het pamflet Pleidooi voor radicalisering dat deze zomer verschijnt zorgt al wekenlang voor een veenbrand bij het toch al zo geplaagde uitgevershuis. Ou-uitgever Wouter van Oorschot werd afgelopen zondag nog over de Abou Jahjah-rel geïnterviewd in Buitenhof. Waarom juist hij was uitgenodigd bleef volstrekt onduidelijk, omdat hij nog nooit iets van Abou Jahjah had gelezen. Toen de presentatrice hem vroeg waarom uitgeverij Van Oorschot ooit Reis naar het einde van de nacht had uitgegeven van de antisemiet Céline, schrok hij helemaal. Hij was niet gekomen om zich te verantwoorden voor het uitgeefbeleid van zijn vader en het gesprek werd snel weer in de veilige haven van nietszeggendheden geleid.

Van Oorschot gaf maar één boek uit van Céline, uitgeverij Meulenhoff het grootste gedeelte van zijn oeuvre. Concentratiekampoverlevende G.L. Durlacher (1928-1996), de vader van Jessica Durlacher, werd ook uitgegeven door Meulenhoff. Je zou graag willen weten wat wat hij over deze kwestie dacht. Uitgevers zijn vrij om uit te geven wat ze willen, schrijvers om te schrijven wat ze willen en lezers om te lezen wat ze willen. Daarom is het goed om het kleine oeuvre van G.L. Durlacher zo vlak voor de eerste meiweek aan te raden. Lees bijvoorbeeld Strepen aan de hemel, nog geen honderd bladzijden brengen je ideeën over goed en kwaad in de wereld aan het wankelen. Eén zo'n boek rechtvaardigt een complete uitgeverij.

Deze column verscheen eerder in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 23 april 2016.

maandag 18 april 2016

Literaire kroniek: Exclusiviteit

Exclusiviteit

Als halve uitgever zat ik vorige week in het publiek bij RTL Late Night waar 'onze' auteur Rob Stoker sprak over het boek dat hij geschreven had over de moord op zijn dochter Kim en zijn teleurstelling over het rechtssysteem in Nederland dat vooral het belang van de moordenaar voorop stelt. We waren bij Humberto Tan terechtgekomen, nadat een tussenpersoon bij de publieke omroep Stoker had proberen onder te brengen bij een actualiteitenprogramma. Nieuwsuur, Brandpunt, dat moest zeker lukken, was ons verzekerd, maar de weken verstreken en ondanks toezeggingen gebeurde er niets. Wel kregen we oekazes op de uitgeverij dat we exclusiviteit moesten garanderen. De auteur mocht niet eerder optreden in andere tv-programma's, ook niet in regionale.

De bom barstte toen we onze voorjaarsfolder, veel te laat, naar buiten brachten. RTV Drenthe zette op de eigen site een nieuwsbericht dat het boek eraan kwam. De Drentse omroep had Stoker meteen willen interviewen, maar dat verboden we, omdat we nu eenmaal exclusiviteit hadden beloofd. Toch was dat korte nieuwsbericht met de aankondiging van de verschijning te veel van het goede voor onze tussenpersoon. We kregen een mail vol verwijten, het vertrouwen werd opgezegd en de samenwerking stopgezet. Het gebeurde zo rigoureus dat we vermoedden dat hij geen enkele poot tussen de deur had kunnen krijgen bij welk programma dan ook. We stuurden een mailtje naar RTL Late Night en ontvingen binnen een paar uur de uitnodiging om in de uitzending te komen. En ja, ook zij hadden graag exclusiviteit, maar de redacteuren bij Tan brachten het meer als een verzoek dan een eis.


We lieten onze tussenpersoon weten dat Stoker samen met zijn dochter Els bij Humberto Tan aan tafel zou schuiven. Dat was dan aan hem te danken, mailde de tussenpersoon terug, want hij had de eindredacteur van Nieuwsuur benaderd en die had veel contact met de eindredacteur van RTL Late Night. We mochten hem wel dankbaar zijn. Nee, schreven we, we hebben gewoon een mailtje gestuurd. De invloedrijke tussenpersoon viel toen stil. Mijd dus tussenpersonen en onthoud: de commerciële omroep is soms veel aardiger dan de publieke.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 16 april 2016.

zondag 17 april 2016

Literaire kroniek: Brands

Brands

In de necrologieën wordt Wim Brands neergezet als een briljant interviewer die altijd alles goed voorbereidde. Het eerste deel klopt: Brands was als geen ander in staat om een gast te laten praten. De voorbereiding liet wel eens te wensen over, al merkte je daar als kijker meestal niet zo veel van. Met Nick ter Wal was ik een keer te gast bij het radioprogramma De Avonden. Brands presenteerde het programma samen met Erik Jan Harmens. Het gesprek was al halverwege toen Brands aanschoof in de studio, de bloemlezing van A. Marja die wij hadden samengesteld op een willekeurige bladzijde opensloeg en over dat gedicht een vraag stelde waardoor het leek of hij de hele bundel gelezen had. 'Wat ik ook interessant vind...'

Nick las 'Het huwelijk' voor, het bekendste gedicht van Marja: 'Ik heb je alles gegeven: / een gedicht, mijn maandsalaris / en een kind; wil je nu even / kijken of het eten klaar is?' Het gedicht zorgt normaal altijd voor een lach, op zijn minst een glimlach. 'Wat een vervelend gedicht,' oordeelde Brands, waardoor we werden uitgedaagd betere gedichten te kiezen. Even later kwam de stokoude Ferdinand Langen (hij is van 1918) aan de telefoon om zijn herinneringen aan de practical joker Marja op te halen, terwijl wij de dichter achter de grapjas juist wilden belichten. We reisden wat katerig terug naar huis. De luisteraars vonden het echter een prachtige uitzending. Het zij Brands vergeven. Je zult in Nederland maar literaire radio- en tv-programma's moeten maken met een klein team. Zal met de dood van Brands het laatste literaire tv-programma verdwijnen? Ik hoop dat invaller Jeroen van Kan door mag gaan.

'Berichtgeving over suïcide kan dus een direct fataal of juist levensreddend effect hebben,' zegt psychiater Jan Mokkenstorm in Vrij Nederland. Je heb het Werther-effect, genoemd naar de zelfmoordgolf na de verschijning van Die Leiden des jungen Werthers van Goethe, maar er bestaat ook een Papageno-effect, genoemd naar het personage uit Die Zauberflöte die alternatieven voor de zelfmoord aangereikt krijgt en kiest voor het leven. Ik wens iedereen veel Mozart toe in zijn leven.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 9 april 2016.