maandag 26 januari 2015

Kroniek Leeuwarder Courant: Beeldbuis

Beeldbuis

Het satirische programma Zondag met Lubach krijgt twee extra seizoenen. Lijkt me een goed plan. Ten eerste omdat een schrijver het presenteert. Ten tweede omdat zo'n show moet groeien. Pas in de laatste twee afleveringen kreeg de redactie door dat het fundament van de humor informatie moet zijn. In Amerika is The Daily Show van Jon Stewart het programma waar de meeste mensen hun kennis van de politiek opdoen. In het begin van Zondag met Lubach kwamen er wel heel veel bekende Nederlanders langs, met als dieptepunt een wedstrijd tussen oud-winnaars van het programma De slimste mens. Ons kent ons-televisie waar er al zoveel van is.

In de jaren zestig deed Gerard Reve mee aan het satirische Zo is het toevallig ook nog 's een keer, Harry Mulisch en Hella Haasse waren panelleden bij het komische programma Hou je aan je woord. Op een bepaald tijdstip hebben schrijvers de televisie de rug toegekeerd, al zagen we in de jaren negentig nog wel Bart Chabot bij Waku Waku. Dichteres Ellen Deckwitz zal in ieder geval niet in de voetsporen van oud-winnaar Lubach treden, want zij verloor deze week bij De slimste mens. Op Tzum zag ik een rijtje hatelijke Twitterberichten voorbijkomen. Collega-dichter Erik Harteveld zorgde in een reactie voor een tegengeluid: 'Ik vond Ellen juist erg amusant. Als je zo slim bent als wij mag je best een beetje zelfingenomen zijn. Wij vinden bescheiden mensen die altijd maar gewoon op een stoel zitten en het antwoord niet weten juist enorm irritant.'



Bij SBS Shownieuws zag ik Joris van Casteren uit zijn nieuwe boek Het station voorlezen over een 'vervelende voetbalouwehoer' en daar had het programma zelf de conclusie uit getrokken dat het Johan Derksen betrof, die in de roddelrubriek natuurlijk hard reageerde op de kritiek. De schrijver zag 's avonds met verbijstering het item voorbij komen, want Johan Derksen wordt helemaal niet genoemd in het boek. Van Casteren was een week bezig met damage control. De schrijver mailde me: 'Het boek gaat hier totaal niet over. Mensen zouden het bovendien eerst moeten lezen alvorens conclusies te trekken.' Dat kan natuurlijk ook nog gewoon: lezen.

Deze kroniek stond eerder in de Leeuwarder Courant op 24 januari 2015.

Top 10 literatuur - week 4


Ronald Giphart komt binnen.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 4
1 (2) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (7) 16e week
2 (1) Adriaan van Dis - Ik kom terug (8) 12e week
3 (3) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (15) 38e week
4 (-) Ronald Giphart - Harem (18) 1e week
5 (7) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (21) 87e week
6 (5) Ernest van der Kwast - De ijsmakers (22) 2e week
7 (6) Myrthe van der Meer - Paaz (31) 12e week
8 (9) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (33) 17e week
9 (4) Gustaaf Peek - Godin, held (35) 12e week
10 (8) Jeroen Brouwers - Het hout (42) 7e week

zondag 18 januari 2015

Dagblad van het Noorden nog maar 5 á 10 jaar op papier


Ondanks dat het Dagblad van het Noorden één van de sponsoren is van Stand van Stad speelde Dina Boonstra de nieuwe directeur van de NDC, vanmiddag geen thuiswedstrijd. Boonstra werd gedwongen door de scherpe vragen van Bram Douwes om te zeggen dat het Dagblad van het Noorden over vijf á tien jaar waarschijnlijk niet meer in papieren vorm bestaat. Toen Hans Snijder, hoofdredacteur van 'mijn' Leeuwarder Courant, datzelfde idee onlangs opperde in de krant kreeg hij van de abonnees de wind van voren.
'Die abonnees zijn dan toch al overleden,' stelde Bram Douwes die bekende dat hij nooit naar de site van het Dagblad van het Noorden ging voor het nieuws. Boonstra moest toegeven dat het haar ook een doorn in het oog was dat het maar liefst 20 minuten duurt voordat een nieuwsbericht op de site zichtbaar is. Voor het eind van het jaar moet dat in ieder geval veranderd zijn.
Maar voor het Dagblad is in de toekomst dus alleen een digitale vorm weggelegd of misschien een bestaan als regionaal katern bij een andere krant in (de AD-oplossing).

Voor de rest was het weer een fijne aflevering van Stand van Stad dat bijna helemaal de goede vorm heeft gekregen na enkele jaren al kon Gerard Kemkers op het einde wel wegkomen met een wolk van vaagheden (faciliteiten die je moet facilliteren) over zijn baan bij FC Groningen. Gemeenteraadslid van de treurig afkalvende Stadspartij Marjet Woldhuis mocht een gebouw uit de stad weggummen en ze haalde het oerlelijke Nijenstee-gebouw van de kaart en in plaats daarvan wilde ze alles van honderd jaar terug (wat in wezen ook wel het gedachtegoed is van de Stadspartij). Kees Willemen maakt scherpe tekeningen zoals alleen hij kan: die zou als tekenaar toch wel vaker ingeschakeld mogen worden door de media in het noorden. Auke Hulst vertelde over zijn nieuwe boek en zijn nieuwe cd. Dat alles en veel meer: kortom, de thuisblijvers hadden ongelijk. En wanneer krijgt Douwes nou eens een wekelijks programma bij RTV Noord?






En nu eerst allemaal een abonnement op het Dagblad van het Noorden nemen (of op de Leeuwarder Courant), dan houden we zo lang mogelijk een papieren krant in stand.

En we mogen dit optreden ook niet vergeten.

Kroniek Leeuwarder Courant: Kennis

Kennis

De Vlaamse schrijver Jef Geeraerts is geboren in 1930, maar hij leeft nog steeds. Ik zeg het maar met enige nadruk omdat Het Davidsfonds een enquête hield onder de Vlamingen en daaruit bleek dat de helft dacht dat de schrijver van Gangreen al overleden was. Ik heb de enquête ook ingevuld en had 14 van de 15 vragen goed, dat is 93%. Daarmee scoor ik ten opzichte van de Vlamingen uitstekend. Opvallend is dat de kennis toeneemt naarmate men ouder is, 55-plussers scoren beter dan de generatie ervoor: 64% versus 59%. We kunnen dus stellen dat jongere mensen steeds dommer worden.

We kunnen ook stellen dat de enquête misschien niet helemaal representatief is. Natuurlijk weten oudere mensen meer over oudere literatuur, zoals vijftigers ook altijd goed scoren bij een pubquiz omdat ze zo'n beetje de hele popgeschiedenis live hebben meegemaakt. Vraag je ze naar een dj die de afgelopen jaren in de belangstelling heeft gestaan dan noemen ze Giel Beelen omdat die vaak op tv te zien is of ze noemen Herman Stok; voor de rest weten ze niets.



Laatst noemde ik de naam Frans Kellendonk in een college en slechts drie studenten hadden iets van hem gelezen. Dat bleken drie studenten te zijn die ik bij een ander vak de opdracht had gegeven om Mystiek lichaam te lezen. Ik kan niet ontkennen dat mijn eerste reactie altijd schrik is als ik een beroemde naam noem die door niemand gekend wordt en het gevaar ligt op de loer dat je een cultuurpessimist wordt. Aan de andere kant is het juist mijn nederige taak - als recensent, docent - om mensen te wijzen op boeken die in jouw ogen goed zijn. Zo opende hoogleraar Hans Locher ooit mijn ogen voor schilderkunst. Een paar maanden later ging ik met een vriend naar Parijs en zag ik de schilderijen in het echt: Cézanne, Manet en Monet. De wereld was groter, mooier en interessanter geworden. Het is een sensatie die ik dertig jaar later graag nog eens mee zou maken: iemand die een sluier wegtrekt en zegt: dit is er ook allemaal nog.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant van 18 januari 2015.

Top 10 literatuur - week 3


Ernest van der Kwast komt binnen.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 3
1 (1) Adriaan van Dis - Ik kom terug (6) 11e week
2 (2) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (11) 15e week
3 (3) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (13) 37e week
4 (7) Gustaaf Peek - Godin, held (17) 11e week
5 (-) Ernest van der Kwast - De ijsmakers (20) 1e week
6 (-) Myrthe van der Meer - Paaz (22) 11e week
7 (5) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (23) 86e week
8 (4) Jeroen Brouwers - Het hout (31) 6e week
9 (8) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (36) 16e week
10 (6) Annie M.G. Schmidt - Die van die van u (52) 14e week

zaterdag 10 januari 2015

Kroniek Leeuwarder Courant: Charlie

Charlie

De directeur van de OBA opent Vers voor de Pers (de dag waarop journalistiek Nederland naar Amsterdam trekt om de contacten met uitgevers wat aan te halen en 'gepitcht' te worden over de nieuwe uitgaven) met een verwijzing naar de terreuraanslag in Parijs. Het gebeurt die dag nog een paar keer en daardoor krijgen die algemene, grote woorden over 'vrijheid van meningsuiting' en 'het hart van de democratie' iets gratuits. Ik hoop vooral dat die moslimterroristen die handelen in de naam van een malle profeet kapot geschoten worden (en dan weer opstaan en weer kapot geschoten worden, twaalf keer als het kan). De woede zit mijn redelijkheid nog een beetje in de weg donderdag. Mijn woede geldt ook al die reaguurders die oproepen om moskeeën in de fik te steken. Steek je eigen computer maar in de fik, dat scheelt een hoop ellende.

Ronald Snijders doet aan cabaretteketet en presenteert het programmaonderdeel waarbij de Boekenweek nader belicht wordt. Ronald Giphart krijgt een paar onbenullige vragen over een boek waaraan hij heeft meegwerkt. Zijn verhaal gaat over IJsland waar veel geisers zijn. Snijders vraagt: 'Dan zijn er zeker ook veel loodgieters?' Is me dat lachen. Even later: 'Dan is er zeker ook een programma Loodgieter zoekt vrouw?'


Het Boekenweekgeschenk is geschreven door Dimitri Verhulst, maar het Boekenweekessay heeft Pieter Steinz gemaakt. Steinz zit op de eerste rij, zijn vrouw Claartje voert het woord voor hem omdat de ziekte ALS hem het spreken onmogelijk heeft gemaakt. 'Hoe is nou met Pieter?' vraagt Snijders, goddank zonder grappig te zijn. 'Als je dat gisteren had gevraagd, dan had ik gezegd slecht, want toen was hij niet in staat om te komen, maar vandaag goed,' zegt zijn vrouw. Fotograaf Bert Nienhuis zit, terwijl de vrouw van Steinz voorleest uit het Boekenweekessay, op een paar meter afstand voor Pieter Steinz op de grond. Hij heeft zijn camera met telelens op het getaande gezicht van Steinz gericht, die zijn aandacht bij het podium probeert te houden, maar iedereen hoort, minutenlang, het geratel van het fototoestel: tak tak tak, tak tak tak, tak tak tak, tak tak tak, tak tak tak.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant van 10 januari 2015.

Top 10 literatuur - week 2


Van Dis houdt stand op 1.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 2
1 (1) Adriaan van Dis - Ik kom terug (4) 10e week
2 (3) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (11) 14e week
3 (2) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (12) 36e week
4 (-) Jeroen Brouwers - Het hout (16) 5e week
5 (4) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (21) 85e week
6 (6) Annie M.G. Schmidt - Die van die van u (24) 13e week
7 (9) Gustaaf Peek - Godin, held (28) 10e week
8 (5) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (32) 15e week
9 (10) Paulo Coelho - Overspel (39) 10e week
10 (8) John Green - Een weeffout in onze sterren (43) 29e week

woensdag 7 januari 2015

Kroniek Leeuwarder Courant: Balk

Balk

Het nieuwe jaar ging ik vol vertrouwen in en dat was te danken aan een optreden in Balk. Een goede vriendin reed mij erheen, want wie aangewezen is op het openbaar vervoer komt uiteindelijk wel ter plaatse, maar de belangrijkste vraag is: kom je er ooit weer weg? Een verhalenfestival organiseren tussen kerst en oudjaar, op een maandagavond nog wel, dat lijkt op voorhand een Bermudadriehoek voor bezoekers, maar niets was minder waar: enkele honderden mensen trokken van woonkamer naar woonkamer om te luisteren naar schrijvers, performers en muzikanten. Een programmeur van een gesubsidieerd literair festival zou er een moord voor doen. 'Een paar jaar geleden lag er sneeuw, toen was het nog mooier,' zei iemand van de organisatie.

Ik was te gast bij Willem Sprik die in zijn huis een klavecimbel heeft staan en daarop allerlei motieven speelde. Pas aan het einde van de avond, toen de zenuwen wat gezakt waren, waagde hij zich aan Bach: 'want die is heel erg mooi, maar ook heel erg moeilijk.' Tussendoor las ik enkele fragmenten uit mijn roman in wording en droeg ik enkele gedichten voor. Ik weet dat 'Voorpijn', over de angst die je voelt voor dingen die nog moeten komen, bijna altijd werkt. Als dat niet het geval is, wordt het een moeilijke avond.


Toen we midden in de nacht vertrokken zagen we groepjes Friese vrouwen en mannen naar naburige dorpen fietsen. Bij iedereen deed de verlichting het. De avond was zo anders dan andere literaire avonden door het aanstekelijke enthousiasme en een totaal gebrek aan snobisme van de organisatie en het publiek. Bij de slotact van Bram van der Vlugt en Co in De Treemter, de plaatselijk theaterzaal, bleek dat ook nog eens. Zo'n driehonderd man stond opgepakt in het bomvolle zaaltje met meer staan- dan zitplaatsen. Niemand morde. Naast enkele rijmelarijtjes las de ex-Sinterklaas ook werk van Hanny Michaelis en Charlotte Mutsaers voor. Na het slotapplaus stroomde de zaal leeg. Een wat oudere vrouw kneep me daarbij in de neus. 'Nu nergens meer bang voor zijn, hè,' zei ze bemoedigend. Literatuur werkt als je door vrouwen in de neus wordt geknepen.

Verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 3 januari 2015.

zondag 4 januari 2015

Zo wordt rijden in de metro enerverender

Voor de echte show, kijk vanaf 12.30.


Litefeet from Scott Carthy on Vimeo.

Café Marleen krijgt Kees van der Hoef-prijs

Gisteren, op de verjaardag van de lokale cultheld Kees van der Hoef, is de Kees van der Hoef-prijs in ere hersteld. De prijs (een pond paling en een bedrag van € 250,-) gaat naar een persoon of instelling die zich heeft ingezet voor de literatuur in de stad. Marleen Vermooten, uitbaatster van Café Marleen, dat op 1 januari de deuren moest sluiten, nam de prijs in ontvangst.

Het feestvarken Van der Hoef krijgt champagne
Marleen Vermooten krijgt paling

Het juryrapport:

Kasper Peters

Met een aanstekelijk enthousiasme weet dichter Kasper Peters mensen voor poëzie te interesseren. Is het niet als poëziedocent (van kunstacademie tot gevangenis), dan wel als brommerdichter in de bibliotheek. Daarnaast laat hij toeschouwers op andere manieren met de dichtkunst kennismaken dankzij De Vloeibare Woordenwinkel waar hij als een van de woordmixers cocktails shaket van dranken en zinnen. Maar bovenal is hij initiator van poëzieavonden in theater De Kapel in het Oude RKZ. Dichters uit Groningen en de rest van Nederland treden op waarbij regelmatig een cross-over met muziek plaatsvindt. Al weer drie jaar organiseert Peters deze avonden waarbij hij oog heeft voor ontontdekte dichters en schrijvers.

Kantoorpoëzie

De naam is geboren uit bittere noodzaak: er werd een poëzie-avond gehouden in een ruimte waar Joost Oomen kantoor hield. Inmiddels is Kantoorpoëzie een geuzennaam geworden. Kantoorpoëzie duikt op verschillende plekken in de stad op en weet poëzie te brengen op een manier die nog niet eerder voorkwam in Groningen. Zo werd The Gym omgebouwd tot eierrestaurant, zo werden in een oud fabrieksgebouw verschillende dode dichters weer tot leven gewekt en zo werd in de werkruimte van de Machinefabriek van het NNT Dimitri Verhulst voorafgegaan door een stoet totaal onbekende en totaal vergeten hoogbejaarde dichters. Acteurs naar later bleek. Stadsdichter Joost Oomen en Marleen Nagtegaal (gesecondeerd door Jan-Willem Dijk en in het verleden Japke Brouwer) weten op deze onconventionele wijze ook jongeren te trekken (tussen de 100 en 200 per keer). Een enorme prestatie.

Café Marleen

Het café van Marleen Vermooten en Jan Strikwerda kende al een Songclub. Op initiatief van Karel ten Haaf is daar de Dichtclub bij gekomen. Twaalf seizoenen lang bood het café plaats aan aanstormend talent en gearriveerde poëten. Elk jaar verscheen er bovendien een speciale uitgave met gedichten van het afgelopen seizoen. Naast de Dichtclub kwam er nog een Prozaclub en sinds enige tijd kwam daar de De Meindert, Igor, Pepr & Kesanova Show bij. Zonder subsidies, maar dankzij de tomeloze inzet van Marleen Vermooten, kwamen in dit café talenten tot bloei. Per 1 januari is het café vanwege droeve omstandigheden gesloten, maar dat neemt niet weg dat de verdiensten van de mensen die deze literaire broedplaats mogelijk hebben gemaakt (voor en achter de schermen) groot zijn.

De jury heeft besloten de Kees van der Hoefprijs 2015 - ook als er geen sprake zou zijn geweest van sluiting - toe te kennen aan Café Marleen.

Joost Oomen ontfermt zich over de paling


Top 10 literatuur - week 1


Er staat 'week 1' boven, maar de lijst die afgelopen woensdag gepubliceerd werd hoorde toch echt bij vorig jaar.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 1
1 (1) Adriaan van Dis - Ik kom terug (4) 9e week
2 (2) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (11) 35e week
3 (3) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (13) 13e week
4 (5) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (18) 84e week
5 (8) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (36) 14e week
6 (4) Annie M.G. Schmidt - Die van die van u (37) 12e week
7 (6) Charles den Tex en Anneloes Timmerije - Vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd (39) 8e week
8 (7) John Green - Een weeffout in onze sterren (42) 28e week
9 (10) Gustaaf Peek - Godin, held (46) 9e week
10 (-) Herman Koch - Geachte heer M. (49) 22e week

woensdag 31 december 2014

Top 10 mooiste boeken van 2014 (8) Coen Peppelenbos

Hieronder mijn top 10. Genoeg mooie boeken gelezen om ook een top 20 te maken met Kees 't Hart, Jaap Robben, Willem Claassen, Chrétien Breukers etc. etc. Daarnaast heb ik nog veel mooie boeken niet gelezen. Dus hier zul je het mee moeten doen. De linkjes gaan naar mijn besprekingen op Tzum.

1 Peter Middendorp - Vertrouwd voordelig

Het boek is veel meer dan de heisa die ontstond omdat een paar Drenten zich weer eens, ten onrechte, beledigd voelden: het is voor een deel ook een genadeloos en schrijnend zelfportret van de auteur, maar dat is een beetje in het tumult verloren gegaan. Een boek met een lichte toon en een donkere rand.

2 Jeroen Brouwers - Het hout


Je hoort jonge schrijvers wel eens klagen over gebrek aan aandacht en prijzen en soms denk je dan: zouden ze wel eens boeken van hun oudere collega's lezen en vergelijken met die van henzelf? In Het hout beeldhouwt Jeroen Brouwers weer personages en zinnen die aantonen dat hij een meester is. De beklemmende wereld van een katholiek jongenspensionaat.

3 John Green - Een weeffout in onze sterren


Pas dit jaar gelezen vanwege de verfilming (die ik nog niet gezien heb). Heftige thematiek: jongeren met kanker, maar met een cynisch, opgewekte ondertoon. Een boek waarbij je het het niet droog houdt.

4 Dave Eggers - De cirkel


Ook pas dit jaar gelezen. Terwijl je weer een 'vind ik leuk' plaatst bij een commentaar op Facebook, denk je weer terug aan dit boek waarin de terreur van de sociale media tot in de gekste proporties wordt opgeblazen totdat je af en toe merkt dat de romanwerkelijkheid de 'echte' werkelijkheid wel heel dicht nadert.

5 Kees van Beijnum - De offers


Ik heb me verbaasd over de geringe respons die dit boek heeft gekregen. Over een Nederlandse rechter bij het Tokio-tribunaal. Naast een psychologische geschiedenis ook een roman over neokolonialisme, geschreven door iemand die weet hoe hij een verhaal moet schrijven.

6 Kristien Hemmerechts - De vrouw die de honden te eten gaf


Ook bij Hemmerechts kwam veel gedoe over haar boek. Er waren zelfs kortzichtige boekhandelaren die het boek niet in de winkel wilden hebben. Toch weet de schrijfster een portret op te roepen van een van de meest gehate personen uit haar land, zonder dat je meteen een hekel aan haar krijgt. Dat zij als auteur niet oordeelt is juist de kracht van het verhaal.

7 Rob van Essen - Hier wonen ook mensen


Om mezelf te citeren: 'Er zijn schrijvers van wie je ongezien elk boek kunt kopen en Rob van Essen behoort tot die categorie auteurs.' De beste verhalen in deze bundel zijn absurdistisch en roepen tegelijk mededogen op.

8 Gustaaf Peek - Godin, held


Een roman over de liefde, maar dan in alle facetten van de liefde, niet alleen de seks. Peek is een schrijver die niet elk jaar een boekje op de markt hoeft te poepen en dat heeft tot gevolg dat de romans die hij tot nu toe gepubliceerd heeft allemaal de moeite waard zijn. Dankzij De Wereld Draait Door werd deze roman op valse gronden terecht een verkoopsucces.

9 Erwin Mortier - De spiegelingen


Nog zo'n schrijver waarvan je alles zou kunnen kopen. Ben het helemaal eens met wat Bart hier gisteren over het boek zei.

10 Esther Gerritsen - Roxy


De hoofdpersonen in de boeken van Esther Gerritsen doen nooit wat je verwacht bij een normaal mens (mochten die al bestaan). Dat is de kracht en in zijn voorspelbaarheid ook de zwakte van haar boeken. Toch lees ik haar boeken altijd met ontzettend veel plezier door de opgeruimde toonzetting, terwijl de inhoud vaak gitzwart is.

Top 10 mooiste boeken van 2014 (7) Annet Peppelenbos

Annet Peppelenbos is docent op de P.C. Hooftschool in Den Haag. Ze houdt niet van uitgebreide beschrijvingen bij haar keuze.

1 Dave Eggers - De Cirkel



2 Graeme Simsion - Het Rosie Project



3 Daniëlle Hermans & Esther Verhoef - Stil in mij



4 Myrthe van der Meer - Paaz



5 Doeke Sijens - Blauw



6 Pauline Kok - Het vergeten kamp



7 Mark van der Werf - Meester Mark draait door



8 Rita Spijker - Rauwe dagen



9 Kristien Hemmerechts - De vrouw die de honden eten gaf



10 Cynthia McLeod - Hoe duur was de suiker



dinsdag 30 december 2014

Top 10 mooiste boeken van 2014 (6) Bart Temme

Bart Temme is boekverkoper bij Van der Velde, docent aan de NHL hogeschool en en eindredacteur bij Tzum. Hij leest bijna alles.

1 Kees 't Hart - Teatro Olimpico


Alles klopt aan deze roman. De vorm (het verhaal is als een brief geschreven), de stijl (luchtig, met fantastische herhalingen die het slapstick-effect versterken), de plotontwikkeling (voortdurend denk je als lezer: 'Kan het erger?' Ja, het kan erger), zelfs het omslag (ontworpen door Anneke Germers) sluit fantastisch aan bij de inhoud van de roman. Teatro Olimpico is een enorm geestig boek, met een fijne knipoog naar de theaterwereld. Een hoogtepunt in het oeuvre van 't Hart. Hopelijk wordt deze roman komend jaar genomineerd voor vele literaire prijzen.

2 Willem Melchior - De tijd is op


Een grandioos dagboek dat mij meerdere malen ontroerde. De dagboekaantekeningen gaan weliswaar veelal over de tijd dat Melchior ernstig ziek was, maar gek genoeg wordt het verhaal nergens loodzwaar. Dat komt door de laconieke stijl en door de fijnzinnige beschrijvingen van kleine dagelijkse beslommeringen. In de kern is dit dagboek overigens niet alleen een verhaal over een ziekte (en hoe daar mee om te gaan), maar ook een verhaal over schrijverschap. Je kunt De tijd is op dan ook op verschillende niveaus lezen. Weergaloos proza.

3 Wessel te Gussinklo - Zeer helder licht


De plot van dit boek is makkelijk uit te leggen: een aan lagerwal geraakte man wordt verliefd op een meisje uit een goed milieu. Maar de roman van Te Gussinklo lees je niet voor de plot, nee, je leest Zeer helder licht voor de stijl. Te Gussinklo is er namelijk in geslaagd om het 'simpele' plot uit te smeren over 240 pagina's. Nergens verveelt het. Dit boek is een bombastisch taalbouwwerk, er staan talloze grandioze zinnen in. Kanshebber voor de Tzum-prijs 2015!

4 Mieke Koenen - Dwars tegen de keer. Leven en werk van Ida Gerhardt


Erg fijn geschreven biografie. Vanaf de eerste pagina trekt Koenen je mee in de wereld van Ida Gerhardt. Je wilt maar één ding: doorlezen. De biografie is toegankelijk, de poëzie van Gerhardt vormt de kern van de biografie. Koenen weet keer op keer het werk van de dichteres prachtig te koppelen aan het leven van Gerhardt. Dit doet ze met sterke analyses. Als je de biografie uit hebt, kun je niet anders concluderen dat dit een zeer liefdevol portret is over Gerhardt, zonder dat de wetenschappelijke waarde in gevaar is gebracht. Dat is knap.

5 Jeroen Brouwers - Het hout


De roman waarnaar ik het meest uitkeek dit jaar. Ik heb van Het hout genoten. Het is een verstikkende roman geworden. Op elke pagina voel je de benauwenis van het leven op een pensionaat. Erg knap hoe Brouwers die sfeer weet over te brengen en hoe je je als lezer steeds ongemakkelijker gaat voelen bij het lezen van deze roman. Het slot van het boek - dat de allure heeft van een musical - vond ik minder geslaagd.

6 Esther Gerritsen - Roxy


Eén van de betere schrijvers van dit moment. Opnieuw toont Gerritsen zich een meester in het schrijven van dialogen die in Roxy volop aanwezig zijn (meer dan in haar eerdere werk). De roadtrip in het boek had misschien iets korter gekund, maar net op het moment dat ik mijn aandacht dreigde te verliezen, volgde er een geweldige scène met schapen. Opnieuw een fantastische leeservaring.

7 Gustaaf Peek - Godin, held


Eindelijk de verdiende roem voor Peek. Zijn werk verdient dat. In 2010 belandde Ik was Amerika zelfs op de tweede plaats van mijn top tien. Op teevee werd deze nieuwe roman van Peek 'de literaire Vijftig tinten grijs' genoemd, in een recensie over deze roman viel de boektitel Turks fruit. In beide gevallen een totaal misplaatste vergelijking natuurlijk. Deze roman van Peek heeft een ijzersterke compositie en is geschreven in een sterke stijl. Zeer sferisch.

8 Erwin Mortier - Spiegelingen


Spiegelingen is een opvallende roman binnen het oeuvre van Mortier. Niet eerder was hij zo expliciet. Dat is zeer interessant. Een schrijver die ik voortdurend herlees en graag blijf volgen. Gek genoeg klaagden veel mannelijke recensenten van middelbare leeftijd in hun recensies over de seksscènes, terwijl je diezelfde mannelijke recensenten daarover niet hoorde brommen bij de roman van Gustaaf Peek (de vrouwelijke recensenten dan weer wel - opvallend). Het interview met Mortier in de Volkskrant is trouwens het beste schrijversinterview van afgelopen jaar.

9 Sipko Melissen - Oud-Loosdrecht


Een roman die je niet zo makkelijk aanraadt op een feestje of partijtje. Een schrijver die je niet snel ziet aanschuiven in een vlotte talkshow. Oud-Loosdrecht laat zich namelijk moeilijk in één zin samenvatten. Je zou kunnen zeggen dat deze roman gaat over een schrijver die aan de kant wordt gezet door zijn uitgeverij, maar dan doe je dit werk van Melissen te kort. De structuur in de romans van Melissen is altijd complex, zo ook in Oud-Loosdrecht. Het levert een prachtige leeservaring op, Melissen weet de verschillende verhaallijnen prachtig aan elkaar te verbinden. Lezen!

10 Peter Middendorp - Vertrouwd voordelig


Mijn eerste kennismaking met het werk van Peter Middendorp. Het was zeer de moeite waard. Een sterke roman over de drang om te vluchten, maar uiteindelijk realiseren dat je je familiegeschiedenis en de omgeving waar je bent opgegroeid niet kunt uitwissen. Wel jammer dat alle media-aandacht voor deze roman uitging naar de autobiografie van Middendorp. Je zou daardoor bijna vergeten dat op bijna elke pagina van Vertrouwd voordelig wel een mooie zin staat.

maandag 29 december 2014

Top 10 mooiste boeken van 2014 (5) Johan Hooge

Johan Hooge werkt als ambtenaar bij het ministerie en houdt zich dan bezig met zaken als vogelgriep, maar in zijn vrije tijd is hij een enthousiast literatuurbevorderaar, onder meer in de diverse leeskringen die hij leidt. De liefde voor literatuur is het enige virus dat hij zelf graag zou verspreiden.

1 Ilja Leonard Pfeijffer - La Superba


Prachtige roman over dromen en illusies in alle tijden opgehangen aan de stad Genua. In zijn beeldende stijl onderscheidt de roman zich ook, niet voor niets winnaar van de Tzumprijs 2014.

2 Wessel Te Gussinklo - Zeer helder licht


Het bewijs dat je van een flinterdunne verhaallijn (afgewezen liefde) een prachtige roman kan componeren door een eigen stijl en als zijpad in te gaan op de vragen; wat is goede literatuur, muziek en wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen literatuur en muziek.

3 Dimitri Verhulst - Kaddisj voor een kut


De beide rauwe verhalen grijpen je bij de keel. Verhulst weet je in zijn barokke stijl telkens van zijn taal te laten genieten. Van elke roman van Verhulst zou verplicht een luisterboek moeten uitkomen, want niemand kan zijn romans zo goed voorlezen als deze auteur. Tijdens een geslaagde ‘Kantoorpoëzieavond’ liet Verhulst dat weer horen.

4 Wytske Versteeg - Boy


Je (adoptie)kind verliezen, erger kan niet. Versteeg schreef een aangrijpende ingetogen roman over dit thema.

5 Jaap Robben - Als iemand ooit mijn botjes vindt


Na een excellente voordracht van Robben in de bibliotheek van Groningen deze bundel (kinder)gedichten op basis van vergeten woorden meteen gekocht. Kijk op de Tzum-site (vanaf 39.00) naar de voordracht van het gedicht 'Tempeest' en je bent verkocht. Prachtige tekeningen maken de gedichten compleet.

6. Arie Storm - Luisteren hoe huizen ademen


Met zijn scherpe recensies ben ik het lang niet altijd eens, maar deze roman kon me wel bekoren door het verhaal, de stijl en zijn schimpscheuten over het literatuurbedrijf.

7 Jan Vantoortelboom - Meester Mitrailette


De roman was boek van de maand bij De wereld draait door. Dat is voor mij niet direct een aanbeveling, toch heb ik het verhaal over een eigenwijze meester die zijn ondergang tegemoet gaat, gewaardeerd. De verhaalopbouw doet denken aan De verborgen geschiedenis van Donna Tartt.

8 Lévi Weemoedt - Met enige vertraging


Eindelijk weer een nieuwe bundel van Weemoedt. Het gedicht Bio maakt al mijn bezoekjes aan de natuurwinkel weer dragelijk.

9 Adriaan van Dis - Ik kom terug


Na Familieziek waarin Van Dis zijn vader naar voren haalt, nu een sterke roman gewijd aan zijn moeder.

10 Chrétien de Troyes - Yvain / Lancelot; illustrés par la peinture de préraphaélite


Een jaar is niet compleet voor mij, als er niet iets is verschenen op het gebied van de Arthuristiek dat de moeite waard is. Gelukkig kwam in het najaar de in cassette uitgegeven Chrétien de Troyes-editie met de schilderijen van de Prerafaëlieten bij het Franse Diane de Selliers uit. Alleen al de in kleur uitgegeven scènes met Arthurridders of de Lady van Shalott (denk terug aan de Waterhousetentoonstelling in het Groninger museum) maken deze geannoteerde editie van twee Arthurromans de moeite meer dan waard.