vrijdag 29 augustus 2014

Top 10 literatuur - week 35


Kleine verschuivingen, niets nieuws.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 35
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (1 + 60) 10e week
2 (2) John Williams - Augustus (3) 3e week
3 (3) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (5) 66e week
4 (4) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (12) 181e week
5 (5) Herman Koch - Geachte heer M (13) 16e week
6 (6) Anna Enquist - Kwartet (29) 12e week
7 (8) Isabel Allende - Ripper (32) 32e week
8 (10) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (38) 31e week
9 (7) John Williams - Stoner (32) 67e week
10 (9) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (41) 38e week

woensdag 27 augustus 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Masochisme

Masochisme

Voordat een schrijver de eer te beurt valt dat een straat naar hem vernoemd wordt, moet hij vaak dood zijn. Bij leven vorm je toch een zeker risico. Nog mooier is het als de Arriva een trein naar je noemt. Minder leuk is het als er een seksuele afwijking gemaakt wordt van je naam. In 1886 kwam Psychopathia sexualis op de markt van de Duitse psychiater Richard von Krafft-Ebing (die volgens Wikipedia eigenlijk 'Richard Fridolin Joseph Freiherr Krafft von Festenberg auf Frohnberg, genannt von Ebing' heet, maar dat terzijde, want anders is dit stuk zo vol). Hij gebruikte voor het eerst de term 'sadisme', vernoemd naar de libertijnse werken van Markies de Sade, en 'masochisme' naar de werken van de schrijver Leopold von Sacher-Masoch. Alleen was de laatste schrijver toen nog niet overleden.

Het beroemdste werk van Leopold von Sacher-Masoch (1836-1895) is Venus im Pelz dat in 1870 als onderdeel van een groter werk verscheen. De mannelijke hoofdpersoon onderwerpt zich in het boek aan de grillen van een jonge weduwe. Het boek is, mede dankzij de aan de schrijver toegeschreven seksuele afwijking, altijd in druk gebleven. Er zijn ook verfilimingen en toneelstukken van gemaakt. In mijn boekenkast staat een Nederlandse vertaling uit 1969 die verschenen is bij de Arbeiderspers. Op de voorkant een illustratie van een knielende man. De vrouw, waar we alleen de benen van zien is gehuld in een dikke bontjas. Ze heeft één voet op de rug van de man gezet. In haar linkerhand houdt ze een zweepje. Volgens de overlevering zouden de laatste woorden van Sacher-Masoch 'Aimez-moi' zijn geweest. Alfred Kossmann schreef daarover dat 'de paradox van het masochisme' nooit beter neergelegd is dan in die woorden.


In de race om herontdekte meesterwerken komt in oktober bij Van Gennep Venus in bont uit, volgens mij een heruitgave; in de catalogus van uitgeverij Athenaeum staat voor december een nieuwe vertaling van Venus in bont op de planning. Op de voorkant bij Van Gennep twee marmeren beelden die elkaar kussen, op de voorkant bij Athenaeum een nogal hoerige vrouw in een bontjas die met de benen omhoog ligt. Dat is toch een beetje de vijftig tinten-variant van het masochisme.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 23 augustus 2014.

donderdag 21 augustus 2014

Top 10 literatuur - week 34


Twee keer John Williams, twee keer Jonas Jonasson.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 34
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (1 + 58) 9e week
2 (2) John Williams - Augustus (3) 2e week
3 (3) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (6) 65e week
4 (5) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (14) 179e week
5 (4) Herman Koch - Geachte heer M (14) 15e week
6 (6) Anna Enquist - Kwartet (28) 11e week
7 (-) John Williams - Stoner (32) 66e week
8 (7) Isabel Allende - Ripper (33) 31e week
9 (9) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (34) 37e week
10 (8) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (40) 30e week

zondag 17 augustus 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Eiland

Eiland

Arthur Japin is altijd zeer gecharmeerd geweest van de filmer Herman van der Horst die, terwijl de Georgische opstand aan het einde van de Tweede Wereldoorlog plaatsvond op Texel, niet geïnteresseerd was in de strijd die meer dan duizend doden kostte, maar zijn camera’s richtte op vlinders die net ontpopt, de vrijheid kozen. Ik zit een paar weken in Den Haag te schrijven aan een roman, de gordijnen dicht, de wereld komt tot me via het beeldscherm van de computer. Onthoofdingen, executies, raketinslagen, omsingeling, verhongeren, Gordon, ebola-uitbraak, zelfmoord. Het is fijn om die wereld weer uit te zetten.

Ik geef mezelf één vrije dag en ga uit eten bij Fokas Holthuis, die samen met Paul Snijders en Nick ter Wal een antiquariaat runt. Ondanks de malaise in het boekenvak gaat het met hun zaak heel goed, zeker nadat ze hun waardevolle Slauerhoffcollectie dit jaar aan het Letterkundig Museum hebben verkocht. Zijn scheepskist vol schatten had ik graag in Leeuwarden gezien. Aan tafel zit ook de grootste Grunbergverzamelaar van Nederland, Arie Oexman, en zijn zoon Koen. De laatste twee wonen in de Schilderswijk, die deze week in het nieuws is. Vader en zoon weten van niks en zien op de iPad wat er bij hen in de wijk gebeurde. ‘Zeker doorheen geslapen,’ zegt Arie. Hij vindt het, evenals zijn zoon, wel een leuke buurt. ‘Het enige wat ik mis, is een goede Chinees,’ aldus Arie.

Terwijl we met een heerlijke wijn, die door VVD-kamerlid Ton Elias wordt geïmporteerd, zitten na te tafelen, is Paul Snijders in het souterrain voor mij aan het werk. Hij zoekt tussen de duizenden titels boeken die zijn uitgegeven in 14-18. Ze hoeven niet te gaan over de Eerste Wereldoorlog, ik wil alleen lezen wat de mensen toen lazen. Het geheim van den Canadees van C. Joh. Kieviet bijvoorbeeld of Artistenleven van Joh. W. Broedelet. Het zijn ook de jaren waarin Virginia Woolf debuteerde met The Voyage Out, waarin van Franz Kafka Die Verwandlung uitkwam. Soms is het scheppen van iets moois de beste vorm van engagement die een schrijver zich kan indenken.

Verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 16 augustus 2014.

woensdag 13 augustus 2014

Top 10 literatuur - week 33


De nieuwe John Williams komt met stip binnen. De oude Stoner valt net buiten de lijst..

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 33
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (1 + 56) 8e week
2 (-) John Williams - Augustus (6) 1e week
3 (8) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (9) 64e week
4 (2) Herman Koch - Geachte heer M (11) 14e week
5 (3) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (14) 179e week
6 (5) Anna Enquist - Kwartet (27) 10e week
7 (4) Isabel Allende - Ripper (29) 30e week
8 (6) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (34) 29e week
9 (7) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (42) 35e week
10 (9) Ilja Leonard Pfeijffer - La Superba (50) 13e week

maandag 11 augustus 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Multiculticlown

Multiculticlown

Christiaan Weijts schreef in De Groene Amsterdammer een essay over de ‘boekloze schrijver’. Dat is een schrijver die je wel van tv kent, maar bij wie je geen idee hebt wat hij heeft geschreven. ‘Wat schreef Nico Dijkshoorn ook al weer? Noem twee titels van Bart Chabot. Wat schreef Johan Fretz? Anton Dautzenberg? Denk ook aan Akyol Özcan […].’ Bijna geen enkele auteur kan meer van de royalty’s leven dus moeten ze bijschnabbelen met interviews, jurylidmaatschappen en optredens op festivals. Hoe vaker je op tv komt hoe beter je marktwaarde elders is. Het boek is een bijproduct van de wil om beroemd te worden, aldus Weijts. ‘Het nieuwe boek is een sollicitatiebrief naar een plekje aan een studiotafel.’

Akyol Özcan heet in werkelijkheid Özcan Akyol (hij schreef Eus) en toonde zich deze week in zijn column voor Nieuwe Revu not amused over dit ‘braaksel van broodnijd’ van Weijts. Akyol vindt de ‘schromelijke arrogantie van de zelfbenoemde literaire elite’ de ware reden van ontlezing in ons land. Maar Akyol houdt niet van iedere schrijver die op tv komt. Weijts haalt met instemming P.F. Thomése aan die het heeft over ‘een multiculticlown als het vergaderproduct Abdolah met zijn geraffineerde Iraanse straattoneel.’ Akyol wantrouwt eveneens de goede bedoelingen van deze ‘Iraanse multiculticlown en zijn uitgekookte act’. Daarmee onderschrijft hij in principe het uitganspunt van Weijts van wie Akyol nog nooit een boek heeft gelezen. Misschien zouden de mannen daar eens mee moeten beginnen: elkaars werk lezen.



Intussen worden de echte literaire programma’s in Hilversum de nek omgedraaid. En dan hebben we het niet over Lingo, maar over de Dode Dichters Almanak. Een programma van een paar minuten, tune, fragment waarop een inmiddels overleden dichter een gedicht voorleest, eindtune. Een alternatieve dagsluiting aan het einde van de tv-avond. Mart Smeets één avond op een weiland in Frankrijk kost meer dan een paar seizoenen van dit programma, maar toch wordt het geschrapt door de netmanager. Samensteller Hans Keller reageert teleurgesteld in NRC Handelsblad: ‘Op televisie wordt weinig aan poëzie gedaan. Met dit programma verdwijnt ook een heel genre van tv.’ Je vraagt je als lezer wel eens af waarom je überhaupt nog een tv hebt.

Verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 9 augustus 2014

woensdag 6 augustus 2014

Top 10 literatuur - week 32


Dezelfde tien, iets andere volgorde.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 32
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (1 + 54) 7e week
2 (2) Herman Koch - Geachte heer M (9) 13e week
3 (3) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (14) 178e week
4 (5) Isabel Allende - Ripper (24) 29e week
5 (4) Anna Enquist - Kwartet (25) 9e week
6 (6) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (37) 28e week
7 (9) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (37) 34e week
8 (8) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (39) 62e week
9 (7) Ilja Leonard Pfeijffer - La Superba (40) 12e week
10 (10) Ida Simons - Een dwaze maagd (50) 8e week

maandag 4 augustus 2014

De dunne scheidslijn tussen advertenties en journalistiek

Last Week Tonight with John Oliver is een van de programma's die je nog hoopt geeft bij de Amerikaanse tv. De voormalige 'correspondent' van The Daily Show met Jon Stewart heeft een wekelijks programma bij HBO, een onafhankelijk netwerk. De filmpjes op YouTube zijn razend populair en terecht, want Oliver stelt dingen aan de kaak die je elders niet ziet. In het volgende filmpje gaat het over 'native advertising', advertenties die eruit zien als nieuws, maar een heel andere boodschap hebben. Dat krijg je als consumenten niet meer willen betalen voor een serieuze krant.


zondag 3 augustus 2014

Kroniek Leeuwarder Courant - Schandpaal

Schandpaal

Samen met een collega neem ik mondelingen moderne letterkunde af. Een van onze standaardvragen is: ‘Vind je dit een geëngageerde roman?’ In twee van de drie gevallen moeten we daarna uitleggen wat het woord ‘geëngageerd’ betekent. Vorige week schreef A.H.J. Dautzenberg in NRC Handelsblad een stuk over waar het volgens hem aan ontbreekt in de Nederlandse literatuur: ‘Tegenwoordig is er helaas geen enkele schrijver meer die zich zo expliciet tegen het volk en de heersende moraal keert als Reve en Hermans destijds deden – al komen Hafid Bouazza en Arnon Grunberg een eind.’ De venijnige reacties van collega’s kwamen direct: Dautzenberg liet vervolgens op zijn homepage een plaatje zien van een schandpaal. Dan wil je wel heel graag een martelaar worden.

‘Mijn stuk is meer een aanklacht tegen commodificatie dan een aansporing tot engagement,’ schreef Dautzenberg na alle kritiek. Commodificatie, een mooi woord om bij een volgend mondeling te gebruiken, maar nu moest ik het eerst zelf opzoeken. Volgens Wikipedia is het een term uit de marxistische leer om een proces weer te geven ‘waarbij steeds meer aspecten van het menselijk handelen en de resultaten daarvan worden uitgedrukt in een geldwaarde in plaats van de intrinsieke of inherente waarde.’ Met andere woorden: schrijvers maken steeds vaker boeken die een bestseller worden dankzij Matthijs van Nieuwkerk in plaats van boeken die waarde hebben dankzij de inhoud. In de opvatting van Dautzenberg is die inhoud tegengesteld is aan de heersende opinie van de massa. Ik kan voor een groot deel met hem meegaan, maar als voorbeeld van de teloorgang van de vaderlandse letterkunde noemt hij Ronald Giphart en dan maakt hij een fout.

Giphart durft juist tegen de stroom in te roeien, ook, of misschien juist, als er publiek bij is. Zo haalde een boze conciërge eens de microfoons voor onze neus weg toen hij te vrijmoedig over seksualiteit (en homoseksualiteit) praatte op een school in Heerenveen. Zo zag ik hem euthanasie verdedigen voor een zaal met christelijke dames. Zo nam hij het al in een vroeg stadium op voor de nabestaanden van de slachtoffers van Srebrenica. Als er iemand niet commodificeert dan is het Ronald Giphart.

Dit stuk stond eerder in de Leeuwarder Courant van 2 augustus 2014.

zaterdag 2 augustus 2014

Groninger rechercheur vindt Canal Pride een smerige vertoning

Met al die fake-accounts weet je het maar nooit op Twitter, maar als dit echt een politieman is in Groningen, kan hij dan niet beter ontslagen worden?



De tweet is weggehaald gelukkig hebben we de plaatjes nog:

Gevolgd door deze tweet:


woensdag 30 juli 2014

Simon's cat in de douche




Top 10 literatuur - week 31


Ida Simons zakt langzamerhand weer weg, John Green op 1 en met een andere editie van het boek ook op 35 in de bestseller top 60.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 31
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (1 + 35) 6e week
2 (2) Herman Koch - Geachte heer M (6) 12e week
3 (3) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (18) 177e week
4 (4) Anna Enquist - Kwartet (25) 8e week
5 (5) Isabel Allende - Ripper (28) 28e week
6 (7) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (34) 26e week
7 (6) Ilja Leonard Pfeijffer - La Superba (37) 11e week
8 (8) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (39) 62e week
9 (9) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (40) 34e week
10 (10) Ida Simons - Een dwaze maagd (53) 8e week

dinsdag 29 juli 2014

Kroniek Leeuwarder Courant - Kompas

(Klik op het onderstaande plaatje voor een vergroting. I.v.m. vakantie even op de luie manier)


vrijdag 25 juli 2014

Eerste pepernoten weer in de winkel

De eer komt dit jaar toe aan Maarten Praamstra, de onvermoeibare webmaster van Slag Groningen: bij de Jumbo aan de Beren in Groningen vond hij de eerste pepernoten van het jaar. Misschien wat vroeg, maar voor de liefhebber heel fijn. Laat de winter maar komen.



donderdag 24 juli 2014

Top 10 literatuur - week 30


Tweede week met vertaalde en Nederlandse titels uit de top 60.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 30
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (2 + 32) 5e week
2 (2) Herman Koch - Geachte heer M (6) 11e week
3 (3) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (13) 176e week 4 (4) Anna Enquist - Kwartet (24) 7e week
5 (6) Isabel Allende - Ripper (28) 27e week
6 (5) Ilja Leonard Pfeijffer - La Superba (33) 10e week
7 (8) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (34) 26e week
8 (10) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (35) 61e week
9 (9) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (36) 33e week
10 (7) Ida Simons - Een dwaze maagd (33) 5e week