maandag 15 december 2014

Kroniek Leeuwarder Courant - Comrie

Comrie

Het had een haartje gescheeld of Gerrit Komrij was een Fries geweest. In 2002 vertelde de toenmalige Dichter des Vaderlands aan de toenmalige Criticus des Vaderlands Michaël Zeeman in De Harmonie in Leeuwarden over zijn Friese roots. Komrij's grootouders verhuisden echter van Friesland naar Winterswijk en daarom kon Komrij in het Nederlands dichten en niet in het Fries. Gelukkig maar, anders zou hij bij leven al vergeten zijn en de dagen hebben moeten vullen met boze brieven of blogs schrijven.

Arie Pos, onlangs benoemd tot biograaf van Gerrit Komrij, is bezig om de hele familiegeschiedenis uit te vogelen. Dat hij sinds enkele weken 'biograaf' achter zijn naam ziet staan, bevreemdt hem nog steeds. Hij is gestuit op twee broers of twee neven uit Oudwoude en Westergeest die in 1812 opeens de achternaam Komrij aannemen. Hij heeft waarschijnlijk ook de site van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland gezien waarin aangenomen wordt dat de naam Komrij een verbastering is van 'Kollumerrijd (de weg naar Kollum) of iets dergelijks, net als het nabijgelegen Kommerzijl is afgeleid van Kollumerzijl (de sluis bij Kollum).'

Maar er is ook nog een exotischer afkomst mogelijk, vertelt Arie Pos. In Schotland ligt het plaatsje Comrie. Toen hij dat aan Charles Hofman, de man van Komrij, doorgaf herkende die het plaatsje meteen, want ze waren daar wel eens geweest. Komrij heeft er nog een Schotse rok gekocht. Veel heuvels en weinig cultuur in Comrie. Zoekend naar dichters en Comrie vind ik een loflied op het plaatsje door de Engelstalige Schotse dichter William Topaz McGonagall (1825 - 1902). Die schreef rijmende gedichten met rammelend metrum over actuele gebeurtenissen. 'Beautiful Comrie' kent de regels 'To beautiful Comrie end have a holidoy, / And I'm sure you will return with spirits, light and gay'. Er is een speciaal aan McGonagall gewijde site te vinden waarin hij wordt geroemd als 'the writer of the worst poetry in the English language'. Het publiek gooide, tegen betaling, rotte vis en andere smerigheden naar hem. Zo kun je zelfs met slechte poëzie nog aan de bak komen. Ik durf te wedden dat Komrij zijn oeuvre met ontstellend veel plezier gelezen heeft.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant van 13 december 2014.

Top 10 literatuur - week 50


Dezelfde 10 in een iets andere volgorde.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 50
1 (2) Adriaan van Dis - Ik kom terug (4) 5e week
2 (1) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (8) 32e week
3 (4) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (22) 10e week
4 (6) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (23) 81e week
5 (3) Annie M.G. Schmidt - Die van die van u (29) 9e week
6 (8) John Green - Een weeffout in onze sterren (34) 25e week
7 (5) Gustaaf Peek - Godin, held (37) 6e week
8 (9) Charles den Tex en Anneloes Timmerije - Vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd (41) 5e week
9 (10) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (44) 11e week
10 (7) Jan Paul Schutten - Het raadsel van alles wat leeft (47) 13e week

donderdag 11 december 2014

Dirry tast toe



Altijd als ik oude foto's bekijk denk ik dat de mensen vroeger er ouder uitzien dan ze waren. Deze foto moet uit 1970 komen. Dat betekent dat ze hier een jaar of dertig moet zijn geweest, misschien zelfs negenentwintig als het de verjaardag van mijn vader was. Er bestaat ook een foto de andere kant uit: daar zaten de mannen. Aan deze kant, het dichtst bij de keuken, want dat is makkelijk, zaten de vrouwen. Naast mijn moeder (links) zit tante Gre, zij is nog steeds een goede vriendin van mijn moeder. Rechts daarnaast zit mijn oma die net een hap van iets neemt. Het is geen flatteuze foto, zo in het flitslicht.

De mannen aan de overkant drinken bier (Grolsch), de vrouwen drinken iets sherry-achtigs. Tante Gre drinkt een bessenlikeur of zoiets. Mijn oma zit volgens mij ook aan de sherry, want dat glaasje advocaat is van oma Wijhe (je ziet nog een glimp op de bank). Er staat ook een glas rode wijn linksvoor. Maar echt wijndrinken werd pas in de jaren zeventig en tachtig aangeleerd door Albert Heijn. Ik tel drie sigaretten.

Ik vermoed dat rechtsachter een aquarium staat. Veel weet ik er niet van. Op die plek heeft later een harmonium gestaan die opgevolgd werd door een elektronisch orgel. Ik was zes en sliep boven of trachtte een verdieping hoger te slapen: dwars door alle Nederlandstalige hits heen.

Mijn moeder is vandaag 74 geworden. Gefeliciteerd!

maandag 8 december 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Aandacht

Aandacht

Kees van Beijnum vertelt in het gerechtsgebouw in Leeuwarden over De offers. Zijn roman gaat onder meer over een Nederlandse rechter die die deel uitmaakt van het Tokio-tribunaal vlak na de Tweede Wereldoorlog. Wij, de kolonisators van Indonesië, hoorden bij de winnaars - voorlopig althans - en mochten meebeslissen over het lot van enkele Japanse bestuurders. Het is een mooi thema om in een toepasselijke omgeving te bespreken, maar in de zaal zitten hooguit twintig mensen. Een burenruzie bij de Rijdende Rechter levert meer publiek op. Na afloop van het gesprek komt een man naar voren die in het Jappenkamp heeft gezeten. Ik ga als interviewer discreet een paar meter verder staan. Even later vertelt Van Beijnum dat dit vaker gebeurt bij lezingen over dit boek. Het levende verleden zit nog in de zaal.

Ik was verbaasd dat Van Beijnum met De offers in geen enkel tv-programma zat. Misschien een te inhoudelijk onderwerp voor De Wereld Draait Door, maar Pauw zou toch wel geschikt zijn voor. Van Beijnum zegt dat hij was uitgenodigd voor Pauw, in de eerste weken van het programma, maar omdat de kijkcijfers zo laag waren in het begin hebben ze zijn item geschrapt. De Zwarte Pieten-discussie levert meer heibel en kijkers op. De roman moet het nu hebben van mond-tot-mondreclame. Dat leverde tot nu toe al drie drukken op. Geen bestseller, maar een slowseller die een steadyseller wordt is altijd nog beter dan een noseller.



Afgelopen zondag zag ik Kees 't Hart, schrijver en oud-recensent van deze krant. Ik hoorde dat hij op proef was bij het zaterdagse radioprogramma Nieuwsshow. 't Hart twijfelt: 'Ik ben nog steeds op zicht, maar de Nieuwsshow is ook bij mij op zicht. We hebben een deal gemaakt dat ik het in december nog een keer doen en dan bekijken ze of ze mij leuk en goed vinden. Ben ik de nieuwe Martin Ros? Maar ik vraag mij zelf ook af of ik dit moet doen.' De rubriek kost veel tijd en levert in verhouding niet zoveel op (300 euro). 'Ik vraag me af of ik mijn aandacht niet versnipper. Mijn taak is om mooie boeken te schrijven.' Onze taak is het die te lezen.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant van 6 december 2014.

vrijdag 5 december 2014

Top 10 literatuur - week 49


Dezelfde 10 in een iets andere volgorde.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 49
1 (1) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (4) 31e week
2 (2) Adriaan van Dis - Ik kom terug (5) 4e week
3 (3) Annie M.G. Schmidt - Die van die van u (17) 8e week
4 (4) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (21) 9e week
5 (5) Gustaaf Peek - Godin, held (26) 5e week
6 (8) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (28) 80e week
7 (7) Jan Paul Schutten - Het raadsel van alles wat leeft (30) 12e week
8 (9) John Green - Een weeffout in onze sterren (32) 24e week
9 (6) Charles den Tex en Anneloes Timmerije - Vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd (51) 4e week
10 (10) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (55) 10e week

donderdag 4 december 2014

Simon's cat en wat kattenkruid

maandag 1 december 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Vergeten

Vergeten

Trouw was er vorige week vroeg bij: de beste boeken voor 2014 werden al gekozen. Dat is wel pech voor de schrijver die de komende maand nog een boek publiceert. De recensenten mochten ook een boek tippen dat nodig vertaald of herdrukt moest worden. Uitgevers zijn dol op dit soort aanbevelingen, want iedereen wil zijn eigen Stoner ontdekken. De Volkskrant had de boekenbijlage bijna helemaal gewijd aan vergeten schrijvers. Op de voorkant van het katern Sir Edmund stonden twintig portretjes met de vraag: 'Van welke van deze schrijvers kent u de naam nog? Precies. Vandaar Sir Edmunds grote vergeten-schrijversnummer’. Toch stonden er ook schrijvers op die onlangs nog een nieuwe roman publiceerden, zoals Pim Wiersinga en Maria Stahlie. Op mijn vraag of hij het erg vond tussen de vergeten schrijvers te staan antwoordde Wiersinga laconiek: 'Goed zo! Mijn vijfde roman - Het paviljoen van de vergeten concubines - wordt dan vanzelf een tweede debuut.'

Critica Fleur Speet was minder gecharmeerd van de bijlage. Ze schreef een ingezonden brief aan de Volkskrant (die niet geplaatst werd): 'Een van die schrijvers is Maria Stahlie. Een maand geleden leverde zij haar vuistdikke roman Egidius af. Die roman werd vorige week in deze krant besproken. De redactie van Sir Edmund is wel erg kort van memorie.' Op Facebook kraakt ze en passant de recensie van haar collega: 'Het is allemaal DWDD-infantilisering: snel, zogenaamd grappig, wat aanstippen, maar nergens meer de diepte ingaan, hoge idealen nastreven. Hoe ironisch dat juist Maria Stahlie in haar laatste boek daartegen tekeer gaat!! (wat niet werd opgemerkt door Daniëlle Serdijn in haar recensie de week ervoor, ook al zo typisch: het grootste thema van een boek missen).'


Een vergeten schrijver die opnieuw uitgegeven gaat worden is Ab Visser, oud-criticus van deze krant. In februari verschijnt de roman De buurt bij Lebowski, de uitgeverij van Stoner, dus wat dat betreft zit hij goed. 'Uitmuntend' schrijft het Nieuwsblad van het Noorden in 1953 en de Friese Koerier loftuit 'uitstekend boek'. De buurt gaat over de omgeving waar Visser opgroeide in Groningen. Die hele buurt is inmiddels weggevaagd. Je kunt er nu naar de Mediamarkt.

Top 10 literatuur - week 48


Stefan Hertmans terug op 1.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 48
1 (2) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (3) 30e week
2 (1) Adriaan van Dis - Ik kom terug (4) 4e week
3 (-) Annie M.G. Schmidt - Die van die van u (10) 7e week
4 (3) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (17) 8e week
5 (5) Gustaaf Peek - Godin, held (31) 4e week
6 (4) Charles den Tex en Anneloes Timmerije - Vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd (34) 3e week
7 (6) Jan Paul Schutten - Het raadsel van alles wat leeft (37) 17e week
8 (7) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (39) 79e week
9 (9) John Green - Een weeffout in onze sterren (43) 23e week
10 (8) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (57) 9e week

donderdag 27 november 2014

De rennende zusjes

Ik las op Facebook dat de tweeling Hennie en Winie niet meer als twee-eenheid door de straten zal gaan. Hennie is overleden. Iedere Groninger kent deze twee zusjes. Nu is er nog maar één zusje en klopt er iets niet.

De rennende zusjes

Ze rennen samen door de straten
de witte sokjes hoog op de kuiten
want buiten dreigt gevaar
zijn er happende honden.

De grijze meisjes hollen soms
met een boodschappentas
in het midden alsof die
houvast biedt aan hun struikelbeentjes.

Alleen voor katten staan ze stil
lopen ze tuinen in tillen struiken op
waarna hevig aaien volgt totdat
kat en zusjes de benen nemen.

Af en toe rent er één oud zusje
verbijsterd door de leegte
en de loerende wereld
zijn de snoezige poezen spoorloos
klopt er iets niet.

(Uit de bundel Sing Sing)

dinsdag 25 november 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Publieksprijs

Publieksprijs

Al jaren probeer ik de gedachte achter de NS Publieksprijs te doorgronden. Niemand weet wie de genomineerde boeken uitkiest. 'Een comité van boekverkopers en bibliothecarissen kiest uit een groslijst van de meest populaire boeken van het afgelopen jaar zes boeken.' Wie dat zijn, wordt nooit bekend gemaakt. Hoe de groslijst eruit ziet, is onduidelijk. Opeens komen de genomineerden tot ons. De populaire schrijvers maken vervolgens heel veel reclame voor de sponsor, die aan het einde van de rit 7.500 euro aan de winnaar schenkt en een jaarabonnement op de trein. Eersteklas. Vroeger reisde ik nog wel eens met de eersteklas om ongestoord te kunnen lezen. Dat bleek geldverspilling. Iedere reiziger kent het gevecht tegen de bierkaai dat je moet voeren om ongestoord een paar bladzijden tot je te kunnen nemen in een stiltecoupé.

'Vrees dat NS Publieksprijs weer eens niet naar beste boek gaat maar naar degene met de beste mediacontacten,' had Simone van der Vlugt getwitterd. 'Vooral als een van de genomineerden een eigen tv-show heeft,' reageerde Saskia Noort, medegenomineerde. Dat sloeg waarschijnlijk op VI, het voetbalpraatprogramma waarin Johan Derksen (dochter Marieke Derksen is uitgever van het boek Kieft), keer op keer het boek omhooghield en mensen opriep te stemmen. Als je Johan Derksen hoort praten, lijkt het of er bij elke ademteug een kassabelletje rinkelt. Laten we zeggen dat Michel van Egmond en Wim Kieft, beiden vaak te gast in het programma, een licht thuisvoordeel hadden.


Ik heb, toen boekhandel Van der Velde nog aan de andere kant van de gracht zat, eens met Arthur Japin opgetrokken om lezers aan te sporen op hem te stemmen. Hij won dat jaar niet. Een paar jaar later was Japin weer genomineerd en riep hij per mail mensen op om te stemmen. De Wereld Draait Door stuurde direct een 'Jakhals' op de schrijver af om hem daarover te kapittelen. Stemmen ronselen, dat mocht niet. In het programma dat toen een schrijver aan de schandpaal nagelde werd afgelopen woensdag dus de NS Publieksprijs uitgereikt aan Michel van Egmond, schrijver van Kieft. Uit de coulissen klonk gelach waarin je, als je goed luisterde, een kassabelletje hoorde.

maandag 24 november 2014

De vierde echte literaire pepernotentest


Het is al weer meer dan een week geleden dat de vierde echte literaire pepernotentest gehouden werd bij de directeur van het Artistiek Bureau en zijn lieftallige vrouw, hieronder kortweg als 'de dokter' aangeduid. Sinds wij een medisch lid hebben in ons pepernotenteam voelen wij ons iets zekerder van onze smaak, alhoewel we zeker geen deskundigen zijn. Ervaringsdeskundigen, dat wel.



Naast Nick ter Wal en Esther Broekman namen Roos Custers, Dolf Verlinden, Jan Glas en ondergetekende deel aan de test. We dronken koffie en thee. Er waren 18 pepernotensoorten ingekocht, waarvan we er 16 geproefd hebben. De juryleden weten (op de kopers na) niet welk merk in welk bakje zit.

Een woord vooraf:
* omdat de ekologische suikervrije nootje altijd onderaan komen hebben we een aparte competitie gemaakt van suikervrije pepernoten.
* mensen die kruidnoten zeggen tegen pepernoten moeten standrechtelijk worden afgeschoten. Het schaaltje hierboven met die vieze taaitaai-troep hebben we dan ook meteen naar buiten geflikkerd.

Zo, dat was dat. Wij letten op geur, uiterlijk, beet en smaak. Uiteindelijk rolt daar een cijfer uit.

1 Bolletje - 6,6


Voor de derde keer de beste. De enige keer dat Bolletje niet won, was toen Bolletje niet meedeed. Heeft de juiste scheurtjes als een huisje in Middelstum, al omschrijft een panellid de geur als gedoofd haardvuur. 'Dit is wat men noemt een bite', 'crunchy', 'zoals het hoort' al noemt een lid de beet 'zanderig'.

2 Van Delft Jumbo - 6,58


Deze noot was even afgevoerd naar de keuken omdat enkele juryleden niet teveel noten wilden eten, maar ondergetekende bracht het schaaltje terug en terecht: wederom een fabrieksnoot met succes. Uiterlijk is wat netjes. De beet valt voor de één in de categorie tandenbrekertjes, terwijl een ander 'primááá' zegt, maar dat komt misschien ook omdat er whisky geproefd wordt, terwijl een ander het over een multicultinoot heeft qua smaak en de noot daarom hoog waardeert, terwijl een ander lid het heeft over een 'neusontstoppersmaak'.

3 C1000 - 6,5


Afgerond nog steeds een 7 is deze C1000-noot, een degelijke volle noot, geen gebakken lucht al wordt . De beet wordt knaphard genoemd, 'heeft de NAM hard nodig'. Mooi donkerbruin. Als het een man was, zou je hem meenemen naar huis.

4 Modderman V&D - 6,03


Flink gestegen in de ranglijst. Zoetig plat dingetje, te egaal van uiterlijk en smaak. Smaakt niet naar pepernoot, maar naar Maria-biscuitjes. Richting eierkoek zegt een ander. Dichtgeschminkte kop. Oogt niet fraai, maar toch best smakelijk.

5 Jumbo - 5,83


Extreem sterke geur, verstopte neus gaat op slag open. Ook de dokter kan dat beamen: geur reikt tot in de buis van Eustachius. Vrij harde beet. In tegenstelling tot de geur valt de smaak wat tegen. Aangebrand, maar ook brrr, bitter.

6 HEMA - 5,78


Gladde jongen, smaak is bijna afwezig. Fantasieloos nootje. Muf, oude was. Maar een panellid noemt dit een perfect nootje met de aantekening dat perfect ook vrij saai is. De smaak wordt doorsnee genoemd, een PvdA-ding.

7 Knapperige kruidnoten van Albert Heijn - 5,76


Sjoelsteen. Uiterlijk is las het Gronings aardoppervlak na een beving. Smaakt naar Bastognekoek. Hapje woestijn. Branderig smaakje. Smaakt zoals een sjekkie op een verregende stoeptegel ruikt. Zanderig (2x), brokkelig.

8 Aldi - 5,73


Zandverstuiving in de mond. De smaak is alsof er een verdwijntruc is toegepast. Angstig geurtje. Geur ontbreekt (2x). Je blijft erin vreten omdat je maar geen echte smaak ontdekt. Smaakt lijmachtig, waarschuwt de dokter.

9  Kruidvat - 5,67


Lekker krokant, maar laffe smaak. Acute inzakker na harde beet. Glad en commercieel. Bastogne. De suikerkristallen liggen als sieraden op de muts. Zwembadvoer.

10 HEMA ambachtelijk - 5.6


Klein, bleek, plakt in de bek. Kiesvulling, papperig versus lekkere krokante beet. Lief klein nootje. Anijs, beschuit met muisjes. Plat pedonootje.

11 C1000 ambachtelijk - 5,28


Waarom noemen we die nootjes opeens ambachtelijk? Zouden ze met de hand gemaakt worden? Deze ambachtelijke variant van de C1000 is de eerste onvoldoende op de lijst. Liliputternootje, (mooi liliputtertje, schrijft een ander) voordat je iets proeft is ie al weg. Past in je neusgat, maar ruikt niet. Te veel anijs. Taai taai-reminiscenties.

12 Lidl - 5,17


Na drie nootjes verveelt ie. Glad oppervlak. Koekdeeg, heeft weinig te maken met traditionele noot. Speculaasbeet. Groot en lelijk. Noot voor 'grote maten'. De eerste bah.

13 Sweet company Eko-plaza - 4,93


Kruidnagelbom, nasmaak valt niet met koffie weg te spoelen. Er kunnen sporen van schoonmaakmiddel in zitten, zegt de een wat heftig. Smaakt naar popcorn, zegt de ander wat diplomatieker. Keukenkastdamp. Beet: nee, nee, nee, nee, nee, nee, nee, nee, nee.

14 Bakkerskruidnoten van Albert Heijn - 4,6


Opnieuw een bleekneusje. Ruikt duf, muf, droog, taai taai, anijs en oude postzegels. Eerste 10 seconden natte krant, daarna suikerexplosie.

15 Bolletje bakkersnootje - 3,93


Als er ambachtelijk of bakkersnootje op de zak staat, dan kunt u de zak beter weggooien. Over de beet: daar gaat m'n all risk. NAM-boringsbestendig. Lijkt uiterlijk dood. Ruikt naar tijgerbalsem. Ziet er ziekelijk uit, diagnosticeert de dokter. En daarmee is Bolletje zowel eerste als laatste geworden bij deze verkiezing.


Speciale uitverkiezing van de beste suikervrije pepernoot.

1 Bakker Bolhuis EKO-plaza - 2,98


Niet met een heel hoog gemiddeld cijfer maar deze keer toch op 1 op deze lijst. Een troetelschijfje met een gore nasmaak. Smerig.  Ruikt naar kattenbrokjes. Rampnummer. 65+-noot. Zo uit de zandbak, maakt kinderen aan het huilen.



donderdag 20 november 2014

Top 10 literatuur - week 47


Stefan Hertmans maakt een comeback.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 47
1 (1) Adriaan van Dis - Ik kom terug (2) 3e week
2 (-) Stefan Hertmans - Oorlog en terpentijn (5) 29e week
3 (2) Griet op de Beeck - Kom hier dat ik u kus (7) 7e week
4 (5) Charles den Tex & Anneloes Timmerije - Vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd (25) 2e week
5 (3) Gustaaf Peek - Godin, held (28) 3e week
6 (4) Jan Paul Schutten - Het raadsel van alles wat leeft (33) 10e week
7 (9) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (38) 78e week
8 (7) Kader Abdolah - Papegaai vloog over de IJssel (43) 8e week
9 (-) John Green - Een weeffout in onze sterren (49) 22e week
10 (8) Paulo Coelho - Overspel (33) 6e week

woensdag 19 november 2014

Dolf Verlinden zingt in de Oekraïne een liedje voor mijn 50e verjaardag

maandag 17 november 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Jong

Jong

Om vmbo'ers aan het lezen te krijgen voert Stichting Lezen een actie: De Weddenschap. Drie BN'ers die ik niet ken, maar de doelgroep hopelijk wel, gaan met leerlingen de weddenschap aan om drie boeken te lezen binnen een half jaar. Toprak Yalçiner, actrice, prijst haar keuze als volgt aan in een YouTube-filmpje: 'Oh hé, nou ik ben me aan het klaar maken om straks weer de set op te rennen, maar ik doe mee met De Weddenschap. En jij ook! Ik heb drie boeken uitgekozen. Mijn eerste boek is Niets. Nou, als je je boek Niets noemt, dan ben ik heel benieuwd wat je hebt geschreven. M’n tweede boek is Het wonderbaarlijke voorval met iets met een hond en een nacht. Eèwhm?! Ik ben benieuwd. En m’n laatste boek heeft al twee prijzen gewonnen. Heeft een goud randje en kijk eens… heel veel plaatjes! Ik hou ervan. Maar, dit betekent dat ik vanaf nu jouw leescoach kan zijn. As je mij kiest, dan zorg ik ervoor dat wij met z’n tweeën boeken gaan lezen, dus: kom maar op. Leescoach! Yesss!' Los van het kreupele Nederlands: zouden vmbo'ers nu razend enthousiast raken over deze boeken waarbij één titel volledig genoemd is, de tweede voor de helft en de derde niet? De namen van de schrijvers zijn zo onbelangrijk dat Yalçiner ze maar helemaal weglaat.

De deelnemers aan De Weddenschap kiezen liever hun eigen boek. De top drie deze week onder vmbo'ers: op 1 De grijze jager: de ruïnes van Gorlan van John Flanagan; op 2 Harry Potter en De steen der wijzen van J.K. Rowling en op 3 De hongerspelen van Suzanne Collins. Drie keer fantasy.


Ik ontmoette laatst op een literair festival Thomas Olde Heuvelt, een enthousiaste, jonge schrijver van fantasy en horror. Zijn genre wordt mondjesmaat besproken in de literaire bijlagen, schoolboeken besteden er nauwelijks aandacht aan omdat het niet tot de 'echte' literatuur behoort. Vorige week zat Olde Heuvelt in Washington als genomineerde voor de World Fantasy Awards. Geen krant heeft er melding van gemaakt. Hij lijkt me een betere boekenambassadeur voor vmbo'ers dan een actrice uit Goede tijden slechte tijden die de titels niet weet.

Verscheen eerder in de Leeuwarder Courant, op 15 november 2014.

zondag 16 november 2014

Oma Wijhe in Groningen



Deze foto zal meer dan 25 jaar geleden, misschien 30, zijn gemaakt in Groningen. De enige keer dat opa en oma Wijhe mij, los van een verjaardag of diplomering, zijn komen opzoeken. Ik woonde toen in de Tuinbouwstraat en ergens zijn ze verkeerd gereden en heeft een Groninger hen de weg gewezen naar de Tuinstraat. Ze kwamen erg laat bij mij, met de lichte verontwaardiging dat het aan mij lag, die Groningse straten die bijna hetzelfde heten.

Later zijn we het Noorderplantsoen ingelopen en mijn opa heeft toen deze foto gemaakt. Dat beeld staat er nog.

Gisteren, op de sterfdag van mijn vader, zijn we een struikje wezen brengen op het graf van mijn oma in Wijhe. Geboren op 16 november 1911. Ik wist dat er op het kerkhof nog mooie houten kruizen op graven stonden, uit de negentiende eeuw volgens mij. Die wilde ik op de foto zetten, maar dat kon niet meer, want de kruizen waren verdwenen.

We reden terug langs het oude zwembad, dat was ook verdwenen. Toen kwamen we langs het oude Florens Radewijns College, met de grond gelijk gemaakt.

Op de heenweg reden we langs de Hoge Hof, die stond er gewoon nog. Daar zijn Herman en ik geboren. Mijn vader woonde al halverwege Wijhe waar hij mijn moeder zou ontmoeten, anders hadden wij nooit geboren kunnen worden.

Een generatie verder en nog meer is verdwenen, nog meer mensen. Wie zal wat herinneren? Wie herkent wat nog in het landschap? Maar ik stond dus, eind jaren tachtig, begin jaren negentig met mijn oma in het Noorderplantsoen. Ik kan de plek nog aanwijzen.