In het Dagblad van het Noorden

Marijke Brouwer schreef een mooi stuk over de rondleiding gisteren door het museum. Om blosjes op de kaken te krijgen.

De Poëziemarathon in foto's

En foto's van Jan Glas:

Start boekblogtournee Ademhalen onder de maan van Ingmar Heytze

Het bruisend centrum van alle poëtische activiteiten vandaag op Gedichtendag is toch wel Utrecht. Vanavond kun je een keur aan dichters tegenkomen in het Huis van de Poëzie. Eén van die dichters is Ingmar Heytze die zijn nieuwe bundel Ademhalen onder de maan zal presenteren. Om de lancering van de bundel enige luister bij te zetten begint vandaag ook een boekblogtournee, dat wil zeggen dat de komende tijd op diverse blogs aandacht besteed zal worden aan de bundel. Dat kan zijn door een essay, een recensie, een interview of door een filmpje.
Vorige week was ik in Utrecht voor Lezen voor de lijst en ik heb Ingmar uitgenodigd om een paar gedichten voor te lezen tijdens de cursus. De omgeving is dus functioneel saai (Zalen Aristo, in Lunetten). Dat was wel een beetje vreemd, een van de workshopleiders die met zijn minicamera een minioptreden registreert. Binnenkort op Tzum een ander filmpje, nu de aftrap van de tournee.

Top 10 Nederlandse literatuur - week 4

Connie Palmen tuimelt uit de top 60.
De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende Nederlandse titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB.

1 (1) Peter Buwalda - Bonita Avenue (4) 31e week
2 (4) Annejet van der Zijl - Sonny Boy (16) 46e week
3 (2) Anna Enquist - De verdovers (20) 14e week
4 (3) Marente de Moor - De Nederlandse maagd (25) 12e week
5 (6) Adriaan van Dis - Stadsliefde. Scènes uit Parijs. (44) 12e week
6 (7) A.F.Th. van der Heijden - Tonio (52) 19e week
7 (5) Maarten 't Hart - Verlovingstijd (53) 21e week
8 (-)
9 (-)
10 (-)

Schrijfwedstrijd over Vriendschap

Wat betekent vriendschap voor jou? Welke vrienden zijn je dierbaar? Is een van je vriendschappen knarsend tot stilstand gekomen? Heb je al vanaf je jeugd een intieme vrienden- of vriendinnenclub? Beschouw je een van je eigen familieleden als je beste vriend? Ben je bevriend met een (huis)dier? Heb je met een vriend of vriendin een bloedstollend avontuur beleefd? Kortom: wil je een verrassende, ontroerende of inspirerende vriendschapservaring delen? Wil je jouw originele visie op het onderwerp geven? Doe dan mee aan deze schrijfcompetitie! Verwoord je invallen of belevenissen in een sprankelende column, een beeldend (proza)gedicht of in boeiend kort verhaal.

Het thema Dit jaar is vriendschap het thema van de Boekenweek. Vriendschap is een mooi maar kwetsbaar instituut, vol twijfels en worstelingen. Toch beklijven sommige vriendschappen een heel leven.

De jury
De wedstrijdjury bestaat (in alfabetische volgorde) uit:
- Esther Hafkenscheid (studio Zengers)
- Joost Oomen (Universiteitsdichter en schrijver)
- Coen Peppelenbos (romancier en redactie Tzum)
- Gelly Talsma (De Culturele Onderneming)

Waar let de wedstrijdjury op?
Korte verhalen:
- Gebruik niet meer dan 700 woorden.
- Kies een originele invalshoek.
- Zorg voor een intrigerende openingszin en een verrassend slot.
- Schrijf in verzorgd en foutloos Nederlands.

Columns:
- Blijf onder de 400 woorden.
- Probeer aan te sluiten bij de actualiteit.
- Gebruik spitse, humoristische en originele taal.
- Schrijf in verzorgd en foutloos Nederlands.

Gedichten:
- Dicht niet meer dan 40 regels.
- Gebruik originele beelden.
- Vermijd rijmdwang.
- Schrijf in verzorgd en foutloos Nederlands.

Stuur je inzending in een Word- of Pdf-bestand naar Zengers.
De inzendtermijn loopt tot 25 februari 2012.

De prijsuitreiking vindt plaats op vrijdag 23 maart om 17.00 uur in boekhandel Van der Velde.

De prijzen
Behalve om de eer strijd je ook om een prachtig prijzenpakket, bestaande uit:
1e prijs:
Een redactieslag voor (een deel van) je manuscript door een professionele literatuurredactie; twee workshops Creatief schrijven bij Studio Zengers; een boekenpakket van boekhandel Van der Velde (t.w.v. 75 euro); een Schrijverskwartet van de 20ste eeuw.

2e prijs:
Twee workshops Creatief schrijven bij Studio Zengers; een boekenpakket van boekhandel Van der Velde (t.w.v. 50 euro); een Schrijverskwartet van de 20ste eeuw.

3e prijs:
Een workshop Creatief schrijven bij Studio Zengers; een boekenpakket van boekhandel Van der Velde (t.w.v. 25 euro); een Schrijverskwartet van de 20ste eeuw.

Van de hoge: Wingsuit en parachute

Aan het begin van het jaar was Jeb Corliss nog een van de springers van dit gebouw in Singapore. Gewoon ouderwets met parachute.

Zijn wingsuit is spectaculairder, zoals al eerder bleek uit dit filmpje. Maar op 16 januari ging een sprong van de Tafelberg in Zuid-Afrika mis. Hij brak zijn benen op meerdere plaatsen.

Maar er zijn meer springers met een wingsuit, zoals het team Need4Speed.

Optredens

Komende week drie optredens:
woensdag 25 januari: Café Marleen - Bundelpresentatie van de Dichtclub. Toegang gratis.

donderdag 26 januari: Groninger Museum: twee unieke poëtische rondleidingen over de tentoonstelling Iconen van het Groningerland. Jan Altink (1885 – 1971).
- 13.00 – 13.45 uur
- 14.00 – 14.45 uur
Kaarten: € 2,50 p.p. per rondleiding (excl. museumentree). Maximaal 20 personen per rondleiding

zaterdag 28 januari: WAD-poëzie in Delft met Mohammed Abu Leil, Sieger Baljon, David Boelee, Julien Holtrigter, Peter Knipmeijer en ondergetekende.

Ramsey Nasr bij Wim Brands

Kwam deze oude Lucky TV tegen (ooit nog gemaakt voor het vreselijke tv-programma Jensen).

Recensie: Richard Osinga - Een duivel met een ziel

'En nu, zei Pichegru'

Met een nogal houterige dialoog vol overtollige informatie begint Een duivel met een ziel van Richard Osinga. Twee officieren in het Franse leger komen elkaar na jaren weer tegen tijdens de Eerste Wereldoorlog en blikken terug op het verleden toen ze nog in Marokko zaten. Daarna begint het werkelijke boek over de ambities van Frankrijk om Marokko te koloniseren. De Fransen krijgen echter te maken met wrede sultans, weerbarstige Berbers en onwillige legerleiders.

Le Moine is de verteller in dit boek, ook wel Nummer Zeven genoemd omdat hij bij de beste tien schutters hoorde. Naïef is hij naar Marokko gekomen. Hij wil iets leren van het land en hij wil helpen bij de modernisering. Na een succesvolle beschieting onfermt hij zich over een meisje dat verloren rondloopt. Hij raakt Ibtisam na verloop van tijd ook weer kwijt. Zij is de werkelijke reden waarom hij vanaf 1909 tot en met 1912 als officier in Marokko blijft. Hij kan pas weg als hij haar weer gezien heeft, alsof het lot van Marokko samenvalt met haar welzijn.

Het vierde boek van Richard Osinga is een politiek avonturenboek, inclusief achtervolgingen en ontsnappingen. Af en toe raak je als lezer uit het verhaal omdat Osinga literaire verwijzingen maakt naar J.C. Bloem of Nescio. 'Het regende en het was november.' Of: 'Jongens waren het, maar gewapende jongens.' En zou een Franse officier echt de Nederlandse uitdrukking 'En nu, zei Pichegru' gebruiken?

De kracht van dit met veel vaart geschreven boek ligt in de politieke boodschap, die even geldig is voor deze tijd met onze soldaten in Uruzgan. Le Moine komt erachter dat hij en zijn medesoldaten steeds meer een speelbal zijn van Franse en Marokkaanse leiders die hen gebruiken in een politiek machtspel. De vijanden van gisteren, zijn de vrienden van morgen, en omgekeerd. Je kun alleen op persoonlijk vlak verschil uitmaken, zoals hij deed bij het meisje Ibtisam. Hij zal haar nog één keer zien. Dan keert hij terug naar het veilige Frankrijk. Tot de Eerste Wereldoorlog begint natuurlijk.

In een gesprek met een Marokkaan in dienst van het Franse leger zegt Le Moine: 'Ik kwam om iets te veranderen. Te helpen. Marokko is een land dat slecht bestuurd wordt. De sultan is wreed, de kaïds zijn corrupt en de mensen zijn arm en dom. Dat hoeft niet zo te zijn. Dat kan veranderen.' De Marokkaan zegt: 'Wij hebben u niet gevraagd te komen.' In dat antwoord ligt de teloorgang van de legermissie al besloten. Modernisering kan niet afgedwongen worden.

Coen Peppelenbos

Richard Osinga - Een duivel met een ziel. Nieuw Amsterdam, Amsterdam. 256 blz. €18,95.
Deze recensie verscheen eerder in de Leeuwarder Courant, 20 januari 2012

Geen enkel boek van Rudi van Dantzig in de winkel

Rudi van Dantzig is gisteren overleden. Naast choreograaf was hij ook schrijver. Op Tzum.info merkt Bart Temme terecht op zijn boeken niet meer leverbaar zijn. Dat is vreemd, want Voor een verloren soldaat is toch een klassieke homoroman geworden. Succesvol verfilmd bovendien. Zo'n boek moet toch gewoon in druk te krijgen zijn. Maar nee, op internet kun je alleen tweedehands exemplaren krijgen van de boeken van Van Dantzig.

Een bijkomend effect (het gebeurde ook al na de dood van Willem Bijsterbosch) is dat je op de site van Boekblad geen in memoriam krijgt. Als je werk niet meer verkocht kan worden, is je schrijverscarrière voor niets geweest. Ik snap het wel, maar toch vind ik het onrechtvaardig. Van Dantzig heeft een mooie roman geschreven, een interessante verhalenbundel, een biografie over Noerejev, een (wat minder gelukte) biografie over Willem Arondéus en nog een paar boeken. Dan kan er toch wel een klein berichtje van af?

A B C D: snor

Op een literair tijdschrift uit 1973 ontwaren we deze besnorde auteur. Wie is het?

A A.M. de Jong
B Eelke de Jong
C Oek de Jong
D ...

Top 10 Nederlandse literatuur - week 3

Connie Palmen tuimelt uit de top 60.
De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende Nederlandse titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB.

1 (1) Peter Buwalda - Bonita Avenue (3) 30e week
2 (3) Anna Enquist - De verdovers (15) 13e week
3 (2) Marente de Moor - De Nederlandse maagd (19) 11e week
4 (8) Annejet van der Zijl - Sonny Boy (32) 45e week
5 (-) Maarten 't Hart - Verlovingstijd (33) 20e week
6 (6) Adriaan van Dis - Stadsliefde. Scènes uit Parijs. (42) 11e week
7 (4) A.F.Th. van der Heijden - Tonio (47) 18e week
8 (-)
9 (-)
10 (-)

L.H. Wiener, Harm de Jonge en Jet Langerak bij Zondagschrijvers

Vanmiddag weer een boeiende Zondagschrijvers in de bibliotheek meegemaakt. Het was wel een druk weekend na vier dichters geïnterviewd te hebben op zaterdagavond, op zondagmiddag twee schrijvers en één dichteres.

Harm de Jonge was niet al te aangeslagen door de als kritiek vermomde persoonlijke aanval van Bas Maliepaard gisteren in Trouw op zijn laatste jeugdroman Vuurbom. De Jonge vertelde gepassioneerd over zijn boek (dat in de Volkskrant overigens vijf sterren kreeg van Pjotr van Lenteren). Gelukkig blijft Harm de Jonge doorschrijven (eerst aan een leermethode en dan weer een jeugdroman).

Huisdichter van de universiteit Jet Langerak stelde in de rubriek 'Opgevist' drie totaal uiteenlopende boeken voor aan het publiek.:
Ego Faber - Maurice Seleky
Zo begint iedere ziener - Coen Simon
De stoel van God - Paul Brand
Na dit jaar gaat Langerak proberen om een master redigeren te volgen in Amsterdam.

L.H. Wiener was verrast door het plaatje van Shanghai Massage dat ik via Google maps gevonden had. Het boek (met deze titel) vormde het uitgangspunt voor het gesprek, maar bij Wiener is dat meteen een gesprek over zijn gehele oeuvre. Een oeuvre waar je op elk moment kunt binnenstappen. Ook Shanghai Massage is weer een prachtig boek. Wiener schrijft altijd goed, de inhoud laat je nooit onverschillig en het mooie is dat je er af en toe ook verschrikkelijk om kunt lachen.

Rolien Scheffer wordt kwartiermaakster bij de SLAG

Rolien Scheffer, a photo by coen peppelenbos on Flickr.

In plaats van drie coördinatoren (van de Poëziemarathon, Dichters in de Prinsentuin en Het Grote Gebeuren) die communiceren met het bestuur van de SLAG (Stichting Literaire Activiteiten Groningen) en subsidiegevers is er nu één zakelijk coördinator of 'kwartiermaakster' aangesteld die de schakel vormt tussen de coördinatoren van de diverse festivals en de buitenwereld.

Rolien Scheffer verricht haar werk vanuit het Poëziepaleis waar ze ook een gedeeltelijke aanstelling heeft verworven als zakelijk leider.

Scheffer leidt al vanaf 2010 het festival Dichters in de Prinsentuin.

Recensie: Jeffrey Eugenides - Huwelijk

De rauwheid van het echte leven

Als de Amerikaan Jeffrey Eugenides een boek schrijft dan is dat op voorhand een gebeurtenis, want er zit steeds negen jaar tussen de publicaties. De zelfmoord van de meisjes verscheen in 1993, Huwelijk is zijn derde roman. Madeleine Hanna  studeert in de jaren tachtig aan een kleine universiteit en ze is voornamelijk geïnteresseerd in negentiende-eeuwse literatuur. Ze valt een beetje buiten de groep, want men is juist geïnteresseerd in allerlei nieuwe filosofen, zoals Derrida, Foucault en Baudrillard. Iedereen 'deconstrueert' teksten in plaats van te genieten of te leren van een literaire tekst.

De universitaire wereld is de laatste stap naar de volwassen wereld. De richting voor het leven wordt bepaald en relaties komen tot bloei. Madeleine heeft twee aanbidders; Mitchell, een ideale schoonzoon die echter nooit een echte relatie met haar krijgt, want Madeleine kiest voor Leonard, een erudiete, maar manisch-depressieve student. De keuzes die dan gemaakt worden, hebben grote gevolgen voor de rest van hun leven.

Deze drie studenten volg je. Mitchell reist de wereld over en probeert zin aan zijn leven te geven. Hij flirt met religies, gaat zelfs een tijdje voor Moeder Teresa werken, maar kan Madeleine toch niet uit zijn gedachten bannen. Madeleine en Leonard hebben een relatie die zich concentreert rond de aanvallen van depressiviteit. De pillen die Leonard slikt reduceren zijn gevoelsleven dusdanig, dat Madeleine zich afvraagt of dit nog wel dezelfde man is op wie ze verliefd is geworden. Tegelijkertijd wil ze voor hem zorgen, maar dat was niet het ideaalbeeld dat zij ooit van een huwelijk had gekregen, lezend in haar negentiende-eeuwse romans. Eugenides geeft deze karakters veel psychologische diepgang waardoor je met iedereen mededogen krijgt.

Je zou dit boek kunnen zien als een moderne variant op de klassieke huwelijksroman waarin een vrouw in de veilige haven van het huwelijk geloodst wordt, meestal ten koste van haar onafhankelijkheid. In Huwelijk maakt Madeleine zich bewust afhankelijk van haar man omdat hij haar nodig heeft. Maar Eugenides maakt er meer van dan een relatieroman. Door de vele verwijzingen naar Amerikaanse en Europese literatuur is Huwelijk ook een roman die gaat over de kracht en onmacht van de literatuur. Het echte leven - de rauwheid van de zorg voor zieken in India, de hardheid van een depressie - is geen afspiegeling van wat ze ooit gelezen of gezien hebben. De werkelijkheid is meedogenloos. Ironisch dat juist een roman ons dat duidelijk maakt. Een weergaloze roman. Het is te hopen dat we niet negen jaar hoeven te wachten op de vierde.

Coen Peppelenbos

Jeffrey Eugenides - Huwelijk. Vertaald door Jan de Nijs en Gerda Baardman. Prometheus, Amsterdam. 400 blz. €19,95. 

Deze recensie verscheen eerder in de Leeuwarder Courant, 13 januari 2012.