maandag 29 september 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Reacties

Reacties

Op het festival Nazomerzinnen in Zuidlaren interviewde ik Peter Middendorp. Zijn boek Vertrouwd voordelig heeft zes drukken gehaald binnen drie weken. Waarschijnlijk is dat te danken aan alle commotie over zijn uitspraken over Drenthe. We zaten in een kerk die ruimte bood aan de vele belangstellenden. Nelleke Noordervliet is verbannen naar een kleiner zaaltje. Toch blijkt Middendorp niet heel blij te zijn met alle ophef: de woedende reacties, de stukken in de krant, de bodyguards bij de presentatie in Emmen. Hij vertelt ingetogen, maar met ironie over zijn jeugd. Hij schrikt een beetje als ik zeg dat het ook een inktzwart boek is over een omgeving waaraan je niet kunt ontsnappen. Na afloop zegt een vrouw uit het publiek: 'Het is eigenlijk een heel aardige jongen.' Een beetje teleurgesteld, alsof hij niet voldoet aan de verwachting.

Het land 32 van Daan Heerma van Voss kreeg een merkwaardige ontvangst. Omdat hij woorden als 'avatar' en 'level' gebruikt hebben een paar recensenten het hele verhaal opgevat als een computergame in fictie. In diezelfde kerk vraag ik Heerma van Voss er wat beschroomd naar omdat ik helemaal niets weet van games. Sinds 'Pong' houdt mijn ontwikkeling op. Gelukkig vond de schrijver de interpretatie ook niet houdbaar. De hoofdpersoon is gewoon jong en dan gebruik je dat soort woorden.

Bij thuiskomst zie ik een Facebookgesprekje tussen Jamal Ouariachi en David Pefko. Ik heb wel eens een niet zo positieve recensie over ze geschreven.
Pefko: 'Jamal, voor Coen Peppelenbos aan kanker sterft (ik neem aan dat zijn kanker-light een keertje regular-kanker gaat worden) wil jij dus nog één negatieve recensie van zijn hand, begrijp ik dat goed?' Ouariachi: 'Er is weinig wat mij gelukkiger zou kunnen maken dan dat, David. Gewoon nog één keertje.' Pefko: 'Ja ik deel die mening gewoon volledig hoor, maar je kunt zo'n flikker toch niet gaan dwingen als hij aan de chemo ligt...'
Twee dagen later wordt Ouariachi op de website van Linda gevraagd naar zijn mooiste boek: 'Mein Kampf van Adolf Hitler [...]. Hitler kon trouwens heel aardig schrijven, voor een debutant.' In november verschijnt de nieuwste roman van Ouariachi. Hij is nu al wanhopig op zoek naar een rel.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 27 september 2014.

zaterdag 27 september 2014

Top 10 literatuur - week 39


Franca Treur is dankzij de boekverfilming weer terug.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 39
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (5) 14e week
2 (2) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (6) 70e week
3 (3) John Williams - Augustus (7) 7e week
4 (6) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (16) 185e week
5 (8) Herman Koch - Geachte heer M (25) 20e week
6 (4) Karl Ove Knausgård - Schrijver (33) 3e week
7 (5) Peter Middendorp - Vertrouwd voordelig (38) 3e week
8 (-) Franca Treur - Dorsvloer vol confetti (40) 41e week
9 (10) Anna Enquist - Kwartet (49) 16e week
10 (7) Herman Brusselmans - Zeik (52) 2e week

Met je skateboard de berg af

Deze film kun je het best op een groot scherm zien met HD aan.

Arbor Skateboards :: James Kelly - Burn It Down from Arbor Collective on Vimeo.


woensdag 24 september 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Leesvrouwen

Leesvrouwen

Sinds Kirsten van Santen in de noordelijke kranten de discussie heeft aangezwengeld over de hoeveelheid boeken van vrouwen die gerecenseerd wordt, let ik vrijdag wat beter wat beter op als ik de recensies opensla. Het lukt ons nog niet elke week om meer dan één vrouw gerecenseerd te krijgen, laat staan dat we altijd evenwicht hebben in de man-vrouwverdeling. Door bij een boek van een vrouw het balkje '#leesvrouwen' te plaatsen zie je in één oogopslag waarin we tekortschieten.

In 1932 schrijft een criticaster in Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië een boos stuk over de roman Koelie van M.H. Székely-Lulofs. Hij was het oneens met de manier waarop Nederlanders werden beschreven in dat boek: als uitbuiters van naiëve Indiërs. Hij beëindigt zijn stuk met een oproep die in retrospectief alleen als potsierlijk gelezen kan worden: 'Waar blijft de groote koloniale romancier, die, fouten en tekortkomingen als onmisbaar, zelfs relief gevend détail niet verwaarloozend, den arbeid der "Hollanderen" in deze gewesten tot een geweldig epos omschept en het voor tijdgenoot en nageslacht, voor landzaat en vreemdeling op het hoogland heft der Literatuur?' De man, die in hetzelfde stuk Multatuli een 'triviale leugenaar' noemt, heeft voor Székely-Lulofs de ultieme belediging: haar oeuvre bestaat uit 'dames-handwerkjes'. Hoe tevreden zal hij zijn geweest toen hij het woord tikte en teruglas in de krant . Hoe zelfgenoegzaam klinkt het tachtig jaar later. De geschiedenis is een ander pad ingeslagen dan hij gehoopt had.


Schrijfster Nanda Roep vond de tiplijst van de AKO Literatuurprijs dit jaar teleurstellend gezien het aantal vrouwen op de lijst. Een 'zoekplaatje' vond ze de longlist. Van de 25 boeken zijn er 3 geschreven door vrouwen, dat is dus 12 procent. Het ligt niet aan de jury, want de helft van de jury bestaat uit vrouwen. Ongeveer tegelijkertijd werden de vijf genomineerden voor de Anton Wachterprijs bekend gemaakt. Slechts één man maakt kans op de prijs voor het beste debuut (nog altijd 20 procent). Er is dus hoop dat de tiplijst van AKO Literatuurprijs over enige tijd ook een betere afspiegeling laat zien van de bevolking. Hopelijk gebeurt dat binnen tachtig jaar.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 20 september 2014.

woensdag 17 september 2014

Top 10 literatuur - week 38


Nieuw in de top 10: Peter Middendorp en Herman Brusselmans.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 38
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (4) 13e week
2 (3) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (5) 69e week
3 (2) John Williams - Augustus (6) 6e week
4 (5) Karl Ove Knausgård - Schrijver (13) 2e week
5 (-) Peter Middendorp - Vertrouwd voordelig (16) 2e week
6 (4) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (17) 184e week
7 (-) Herman Brusselmans - Zeik (21) 1e week
8 (6) Herman Koch - Geachte heer M (23) 19e week
9 (7) Dimitri Verhulst - Kaddisj voor een kut (40) 3e week
10 (8) Anna Enquist - Kwartet (44) 15e week

maandag 15 september 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Manuscripta

Manuscripta

Op zondag vond Manuscripta plaats, de traditionele start van het boekenseizoen. Voor het eerst werd dit evenement in Utrecht gehouden. Er kwamen volgens Boekblad zo'n 15.000 mensen op af. Dat is hartstikke fijn en de sfeer in de stad was dit jaar zeer aangenaam. Een beetje jammer was het dan ook dat er slechts kleine zaaltjes beschikbaar waren voor de schrijversoptredens. Adriaan van Dis en Kees van Beijnum werden bijvoorbeeld ondervraagd over hun nieuwe boek door Wim Brands in een zaaltje met zestig zitplaatsen en veertig staanplaatsen. Een half uur voor tijd was het al enorm dringen geblazen en werd het zo benauwd dat ik gevlucht ben. Bij andere zaaltjes kreeg ik niet eens de kans om te vluchten omdat de zaal bij voorbaat al propvol zat. Daar sta je dan, met een perskaart (Leeuwarder Courant, weblog Tzum) op je overhemd geklemd, naar dichte deuren met briefjes 'vol = vol' te kijken.

Zaal interview Van Dis en Van Beijnum een half uur voor aanvang
Is 2018 niet een mooi jaar om de start van het boekenjaar naar Leeuwarden te halen, aan de voet van de Oldehove? In het stadhuis, bij Tresoar, bij het Historisch Centrum is ruimte genoeg om schrijvers te interviewen. Als elke grote schrijver twee keer optreedt, hebben genoeg mensen de kans om bij een gesprek aanwezig te zijn. Het moet toch lukken om van Manuscripta weer een inhoudelijk interessant evenement te maken, met goede interviewers? Andrea van Pol vraagt aan Philip Huff en Thomas Heerma van Voss: 'Hebben alle jonge schrijvers een baard?'

Grootste probleem is om uitgeverijen en schrijvers naar een andere plaats dan Amsterdam te lokken. In Utrecht ontbraken enkele grote uitgeverijen op de boekenmarkt, zoals Nijgh & Van Ditmar, De Arbeiderspers, Van Oorschot. Te dure stands, niet geïnteresseerd in de wereld buiten de hoofdstad, te weinig mankracht? Ze horen er gewoon te staan. De baas van de CPNB, Eppo van Nispen, losgescheurd uit een gesprek met Isa Hoes, kwam tijdens de nazit naar de Tzum-redactie toe en verzekerde ons dat Manuscripta uit Amsterdam wegbleef. Een redactielid hoorde de perschef op een vol rookbalkon praten over de kandidatuur van andere steden. De hoogste bieder mag Manuscripta organiseren. Als je geld hebt, gaan vele deuren open.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant, op 13 september 2014

zondag 14 september 2014

Alexander Reeuwijk gaat reisboek schrijven voor Uitgeverij kleine Uil

In aanwezigheid van onze tijdelijke kracht Welmoed van Dijken tekenden Alexander Reeuwijk en Peter ten Hoor de contracten voor een reisboek over Iran dat Reeuwijk volgend jaar bij Uitgeverij kleine Uil zal uitgeven. Het is het eerste boek van de vernieuwde reeks reisboeken (over de andere drie die geschreven worden later meer).




Wie al een voorproefje van het boek wil lezen: in Stad Magazine staat al een groot stuk uit zijn boek.

vrijdag 12 september 2014

Top 10 literatuur - week 37


Verhulst in de top 10, evenals Knausgård.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 37
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (2) 12e week
2 (2) John Williams - Augustus (3) 5e week
3 (3) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (4) 68e week
4 (4) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (11) 183e week
5 (-) Karl Ove Knausgård - Schrijver (13) 1e week
6 (5) Herman Koch - Geachte heer M (18) 18e week
7 (-) Dimitri Verhulst - Kaddisj voor een kut (23) 2e week
8 (8) Anna Enquist - Kwartet (31) 14e week
9 (10) John Williams - Stoner (38) 69e week
10 (-) Ilja Leonard Pfeijffer - La Superba (42) 17e week

maandag 8 september 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Drenthe

Drenthe

Drenthe heeft het niet makkelijk. Na Maarten van Rossem en Yvonne Kroonenberg die eerder uitspraken deden over de fietsprovincie, was het afgelopen zaterdag de beurt aan Peter Middendorp die naar aanleiding van zijn roman Vertrouwd voordelig in de Volkskrant weinig vleiends zei over de provincie. 'Drenthe is het enige stukje aarde waar nooit om is gevochten,' was een van die uitspraken waar ik erg om moest lachen. Anders dan Van Rossem en Kroonenberg komt Middendorp uit Drenthe. Elke opmerking is daarmee ook een vorm van zelfironie. Burgemeester Eric van Oosterhout van Aa en Hunze (een samenraapsel gehuchten, de onderste trede bij burgemeestersposten) tweette: 'In de VK weer een volgend bizar hoofdstuk in de serie waarom moet je weg uit Drenthe.'

Als zelfs een politicus al niet meer weet wat ironie is dan kun je wel raden hoe de rest van de bevolking reaguurt. Op de Facebookpagina van RTV Drenthe kwamen tientallen reacties binnen. 'Belachelijk! !! Peter, blijf vooral in dat gestresste Westen,' of 'Peter, je bent een gestoorde gek. We zijn het leukste mooiste en natuur rijkste provincie in heel Nederland. Dus blijf maar lekker in de randstad. Moderne troep!' Erg grappig, vooral als je weet dat Peter Middendorp in Groningen woont. Henry Winter die bij de gemeente Hoogeveen werkt, verbant de schrijver naar elders: 'Rot op peter middendorp ga dan na friesland toe ok stakker dat je bent.' Winter heeft dan een avatar met het logo van Ajax 'mijn club' op zijn Facebookpagina. De Nedersaksische zelfspot is in ieder geval verdwenen.


In het Dagblad van het Noorden verscheen een opiniestuk van een Drentse verslaggever: 'Vervang het woord Drenten door negers en je hebt een internationale rel.' Schrijver Rob van Essen blogte: 'Misschien helemaal geen gek idee, wie weet hoe de provincie ervan opknapt.' Afgelopen donderdag, een dag na de presentatie meldt Peter Middendorp dat de derde druk van de roman was opgelegd. Dat is dan weer een voordeel van alle heisa, de roman wordt goed verkocht. Nu nog lezen, maar je hebt het idee dat al die reaguurders die bezigheid te veel van het goede vinden. Daarin lijken de Drentse reaguurders precies op reaguurders uit de Randstad.

Verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 6 september 2014.

donderdag 4 september 2014

Top 10 literatuur - week 36


Green is ingehaald door een kookboek, maar niet op deze lijst.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 36
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (2) 11e week
2 (2) John Williams - Augustus (3) 4e week
3 (3) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (4) 67e week
4 (4) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (10) 182e week
5 (5) Herman Koch - Geachte heer M (13) 17e week
6 (10) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (32) 39e week
7 (8) Isabel Allende - Ripper (33) 33e week
8 (10) Anna Enquist - Kwartet (35) 13e week
9 (8) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (36) 32e week
10 (9) John Williams - Stoner (41) 68e week

maandag 1 september 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Elly

Beetje korte kroniek, maar dat lag aan mezelf, verkeerd tellend in de trein toen ik dit stuk verstuurde. Achteraf had ik niet hoeven schrappen.

Elly

Ik zat vorige week bij een informele bijeenkomst over de digitale bibliotheek. Er bestaat een landelijke site waar je boeken kunt lenen, maar hoe zorg je ervoor dat een bibliothecaris in Kollumerpomp het uitlenen van digitale boeken tot zijn taak ziet? Het hoofd weet wel dat er een digitale revolutie geweest is, maar het hart ligt nog bij het boek dat je in de kast kunt zetten. Het idee is nog steeds dat je mensen de bibliotheek uit jaagt als je ze leert dat ze de nieuwste Saskia Noort ook op een tablet kunnen lezen.

> Mijn probleem met die site was dat er vooral oude boeken op stonden, boeken die in 1970 ook al niet hip waren. Dat zorgt wel voor een aardig bij-effect. Mijn uitgeverij heeft de drie delen van de gay-soap rond huize Tavenier die ik samen met Doeke Sijens schreef aangemeld voor de bibliotheeksite. Als je nu 'gay' of 'homo' intikt, kom je automatisch bij onze trilogie uit. Digitaal zijn we de afgelopen maanden vaker uitgeleend dan fysiek de afgelopen tien jaar. Eindelijk succes, als is het dan op een koopje. Ik meen dat we er per uitlening zes cent de man aan overhouden. Bruto is dat.


Uitgeverijen zien steeds meer in dat het lucratief is om ook moderne titels te leveren, leerde ik. Of ze beginnen zelf iets. Je kunt je sinds deze week aanmelden voor 'Elly's choice', dan krijg je maandelijks 10 e-boeken voor € 2,99. Je kunt die boeken niet uitkiezen, dat doet Elly voor je. Elly heeft 'een neus ontwikkeld voor de echte must reads.' Van de tien aangeboden boeken ben ik alleen geïnteresseerd in Zomerhuis met zwembad van Herman Koch en Kinderen van het ruige land van Auke Hulst. Maar ja, die had ik al. Op papier.

Deze kroniek stond eerder in de Leeuwarder Courant, op 30 augustus 2014.

vrijdag 29 augustus 2014

Top 10 literatuur - week 35


Kleine verschuivingen, niets nieuws.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 35
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (1 + 60) 10e week
2 (2) John Williams - Augustus (3) 3e week
3 (3) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (5) 66e week
4 (4) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (12) 181e week
5 (5) Herman Koch - Geachte heer M (13) 16e week
6 (6) Anna Enquist - Kwartet (29) 12e week
7 (8) Isabel Allende - Ripper (32) 32e week
8 (10) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (38) 31e week
9 (7) John Williams - Stoner (32) 67e week
10 (9) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (41) 38e week

woensdag 27 augustus 2014

Kroniek Leeuwarder Courant: Masochisme

Masochisme

Voordat een schrijver de eer te beurt valt dat een straat naar hem vernoemd wordt, moet hij vaak dood zijn. Bij leven vorm je toch een zeker risico. Nog mooier is het als de Arriva een trein naar je noemt. Minder leuk is het als er een seksuele afwijking gemaakt wordt van je naam. In 1886 kwam Psychopathia sexualis op de markt van de Duitse psychiater Richard von Krafft-Ebing (die volgens Wikipedia eigenlijk 'Richard Fridolin Joseph Freiherr Krafft von Festenberg auf Frohnberg, genannt von Ebing' heet, maar dat terzijde, want anders is dit stuk zo vol). Hij gebruikte voor het eerst de term 'sadisme', vernoemd naar de libertijnse werken van Markies de Sade, en 'masochisme' naar de werken van de schrijver Leopold von Sacher-Masoch. Alleen was de laatste schrijver toen nog niet overleden.

Het beroemdste werk van Leopold von Sacher-Masoch (1836-1895) is Venus im Pelz dat in 1870 als onderdeel van een groter werk verscheen. De mannelijke hoofdpersoon onderwerpt zich in het boek aan de grillen van een jonge weduwe. Het boek is, mede dankzij de aan de schrijver toegeschreven seksuele afwijking, altijd in druk gebleven. Er zijn ook verfilimingen en toneelstukken van gemaakt. In mijn boekenkast staat een Nederlandse vertaling uit 1969 die verschenen is bij de Arbeiderspers. Op de voorkant een illustratie van een knielende man. De vrouw, waar we alleen de benen van zien is gehuld in een dikke bontjas. Ze heeft één voet op de rug van de man gezet. In haar linkerhand houdt ze een zweepje. Volgens de overlevering zouden de laatste woorden van Sacher-Masoch 'Aimez-moi' zijn geweest. Alfred Kossmann schreef daarover dat 'de paradox van het masochisme' nooit beter neergelegd is dan in die woorden.


In de race om herontdekte meesterwerken komt in oktober bij Van Gennep Venus in bont uit, volgens mij een heruitgave; in de catalogus van uitgeverij Athenaeum staat voor december een nieuwe vertaling van Venus in bont op de planning. Op de voorkant bij Van Gennep twee marmeren beelden die elkaar kussen, op de voorkant bij Athenaeum een nogal hoerige vrouw in een bontjas die met de benen omhoog ligt. Dat is toch een beetje de vijftig tinten-variant van het masochisme.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 23 augustus 2014.

donderdag 21 augustus 2014

Top 10 literatuur - week 34


Twee keer John Williams, twee keer Jonas Jonasson.

De CPNB publiceert elke week een top 60 van best verkochte boeken. Alle titels staan door elkaar (non-fictie, fictie, Nederlands, vertaald, crimi, literatuur). Daarom de literaire top 10 van best verkopende literaire titels (die ik tot de literatuur reken). Tussen haakjes de stand vorige week, tussen haakjes na de titel de stand op de Bestsellerlijst van de CPNB en het aantal weken in die lijst.

Week 34
1 (1) John Green - Een weeffout in onze sterren (1 + 58) 9e week
2 (2) John Williams - Augustus (3) 2e week
3 (3) Khaled Hosseini - En uit de bergen kwam de echo (6) 65e week
4 (5) Jonas Jonasson - De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween (14) 179e week
5 (4) Herman Koch - Geachte heer M (14) 15e week
6 (6) Anna Enquist - Kwartet (28) 11e week
7 (-) John Williams - Stoner (32) 66e week
8 (7) Isabel Allende - Ripper (33) 31e week
9 (9) Jonas Jonasson - De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje (34) 37e week
10 (8) Joël Dicker - De waarheid over de zaak Harry Quebert (40) 30e week