Kroniek Leeuwarder Courant: Biograaf

Biograaf

Je kunt een discussie van een tegenstander winnen door zijn standpunt te verdraaien. Niet zo netjes, want je gebruikt een drogreden, maar soms is het wel effectief. Afgelopen zondag keek ik naar VPRO Boeken van Wim Brands met schrijver Oek de Jong en criticus en oud-hoogleraar Jaap Goedegebuure. Ze spraken over de door hen verzorgde uitgave van de brieven van Frans Kellendonk. Ik ergerde me een beetje. Oek de Jong zei dat hij verrast werd door het rijke seksuele liefdesleven van Kellendonk, waar hij voordien nooit van geweten had. Eerder had ik me al geërgerd aan Goedegebuure toen hij in het blad Extaze schreef over de tweeslachtigheid van Kellendonk: aan de ene kant volop seksuele contacten en aan de andere kant schrijven tegen die homocultuur. Dat je een rijk seksueel leven kunt hebben én kritisch kunt zijn, zonder dat dat een tegenstelling vormt, schijnt niet mogelijk te zijn. Het frame waarin het leven van een homoseksuele schrijver altijd gevangen moet worden is het getourmenteerde bestaan. Ik verzond een tweet: 'Een homoseksuele schrijver zou een biografie moeten schrijven over Kellendonk. Bas Heijne is die ideale schrijver.'

@TillyHermans als mensen al schrikken van de hoeveelheid seksuele contacten dan snap je niets van de persoon.

— coen peppelenbos (@coenpeppelenbos) 13 september 2015

@coenpeppelenbos Op uitgeverij Meulenhoff was verordonneerd dat we niet mochten zeggen dat Frans K aids had. Hij worstelde, zegt Oek de Jong

— Tilly Hermans (@TillyHermans) 13 september 2015

@TillyHermans dat heeft dus precies niets te maken met wat ik schreef.

— coen peppelenbos (@coenpeppelenbos) 13 september 2015

@TillyHermans is een illustratie dat hij niet als zieke gezien wilde worden.

— coen peppelenbos (@coenpeppelenbos) 13 september 2015

Dat heb ik geweten. Mijn opmerking werd verdraaid tot een variant op: 'Alleen een homoseksuele biograaf kan een biografie over een homoseksuele schrijver maken.' Dichteres Ester Naomi Perquin tweette: 'Want alleen homoseksuele schrijvers begrijpen homoseksuele schrijvers?' Uitgever Paul Abels schreef: 'Een biografie over een roodharige brildrager hoeft niet door een roodharige brildrager geschreven te worden.' Biograaf Jaap Goedegebuure reageerde ook: 'Of je daarvoor zelf per se een volbloedhomoseksueel moet zijn, waag ik te betwijfelen; bi-, hetero- of panseksueel mag ook, zolang het maar niet tot verblinding leidt.' Oek de Jong voegde toe: 'Vragen om een homoseksuele biograaf voor Kellendonk, zoals jij doet, getuigt echt van bekrompenheid.' Ik was verbaasd over de felheid van de meeste reacties, vooral omdat ze iets aanvielen wat ik niet gezegd had. Over mijn argumenten had niemand het.

@wvwal Dat is dus precies wat ik niet zeg. (CP)

— Tzum.info (@Tzum_info) 17 september 2015

@wvwal ook dat niet

— Tzum.info (@Tzum_info) 18 september 2015

Overigens tweette Bas Heijne terug: 'Biografie laat ik graag aan anderen. Maar een memoir zit er misschien wel in. Genoeg afstand in de tijd nu.' Ik zie daar nu al naar uit.

@coenpeppelenbos @Bjheijne Dat ben ik met je eens!

— Tilly Hermans (@TillyHermans) 13 september 2015

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 19 september 2015.

Tweede editie Noord houdt woord met klapstuk op het einde

Het talrijk opgekomen publiek (zo'n 200 man schat ik) was waarschijnlijk voor de grote namen gekomen tijdens het Boekenbal van het Noorden dat niet het Boekenbal van het Noorden genoemd mag worden en daarom Noord houdt woord heet, maar het klapstuk van de avond was de allerlaatste act: Jan Glas en Joost Oomen, met geluid ondersteund door Jan Klug. Daar verloor de avond toch haar ietwat brave karakter met de teksten en voordrachten van beide dichters. De mensen die ik sprak vonden hetzelfde: dit zouden de drie mannen vaker moeten doen.

Het was voor de rest een bonte avond met afwisselende gasten: Oek de Jong, die de gedichten van Aly Freije in de nostalgische hoek parkeerde en vervolgens een frament voorlas uit Pier en oceaan waarin hij herinneringen ophaalde aan zijn eerste schaatstochten. Lieve Joris die boeiend kon vertellen over iets heel onsmakelijks wat ze ooit gedronken had. Auke Hulst trad op met de band De meisjes. Met Ingmar Heytze werd geskyped, de dichter liet ook nog een knallende 'godverdomme' door de Der Aa-kerk schallen. Grytsje Schaaf deed iets Fries Nederlands met geluidsamples erdoorheen. De optredens van Merel Morre en Roelof Keen vielen in de categorie sympathiek amateurisme. Kortom, voor iedereen wat.

De avond bleef licht van toon dankzij presentator Bram Douwes die met zijn gebruikelijke flair en bravoure wat scherpte kon brengen. Toen de mensen begonnen te klappen omdat Roelof Keen in een vorig leven een zilveren medaille had gewonnen op de Paralympics, maande hij iedereen tot stilte. Voor een zilveren medaille klappen we niet, 'want dan ben je de beste van de verliezers.' Volgend jaar graag opnieuw (en als het kan met Bram Douwes als gastheer).

Zondagschrijvers met Oek de Jong, Lucas Zandberg en Daphne de Bruijn

Mooie Zondagschrijvers weer. Lucas Zandberg, die onlangs Mayling publiceerde, vertelde over zijn afkeer van de romans van schrijvers van zijn generatie. Drank en drugs en het leven in de stad. Zijn blik is kosmopolitischer. Uit nieuwsgierigheid. In de eerste roman speelde Wenen een belangrijke rol, in de tweede Parijs en in de derde China en New York. Op mijn vraag waarom hij toch altijd voor machtige vrouwen koos als onderwerp voor zijn romans, antwoordde hij dat ik dat al vier keer had gevraagd en dat hij nog steeds geen goed antwoord had, maar dat zijn volgende boek over een man gaat.

Daphne de Bruijn verzorgde de rubriek 'Opgevist' en dat deed ze bevlogen. Zij besprak drie boeken die iedereen zou moeten lezen:
1 De geheime tuin van Frances Hodgson Burnett.
2 Charlotte Salomon - Leven of theater, een autobiografisch zangboek in 769 gouaches.
3 Extreem luid & ongelooflijk dichtbij van Jonathan Safran Foer

Hoofdgast Oek de Jong praatte gepassioneerd over zijn boek Pier en oceaan, het verschil tussen fictie en autobiografie, Zeeland en Friesland, schilderijen, religie, verdrinking, kortom over alles waar deze prachtige roman in twee delen aan raakt. Ik heb met buitengewoon veel genoegen deze delen uitgelezen. Die 800 bladzijden doen verlangen naar meer. Als iemand nog een geschikt cadeau zoekt voor de kerstvakantie: Pier en oceaan.