maandag 23 december 2013

Kroniek Leeuwarder Courant: Betje

Betje

Blij dat ik niet aan het Groot Dictee der Nederlandse Taal heb meegedaan. 'Zulke lammenadige anastrofes vernoemde de criticaster naar zijn tante Betje, in wier postale verbiage een heel aantal zeugmata, polysyndetons en anakoloeten wiewauwde.' Kees van Kooten voerde in zijn dictee tante Betje op, bedacht door Charivarius voor zinsconstructies waarin een foutieve volgorde van onderwerp en persoonsvorm wordt gebruikt. Charivarius schreef in de eerste helft van de vorige eeuw een taalcolumn voor De Groene Amsterdammer. De tante uit de dicteezin dient met een kleine t geschreven te worden omdat het hier gaat om de echte tante naar wie de stijlfout genoemd is. Taaldeskundige Wim Daniëls twitterde tijdens het dictee: 'Charivarius (ik schreef ooit een biografie over hem) heeft nooit een tante Betje gehad.' Charivarius had wel een tante met de voornamen Wilhelmina Elisabeth, maar die werd tante Willemien genoemd of tante Mina. Volgens het Genootschap Onze Taal schrijf je overigens tante betje als je de stijlfout benoemt, Van Dale houdt vast aan tante Betje.

Eerder in de week stelde Van Kooten het woord 'otofoto' voor om het woord van het jaar 2013, 'selfie', te vervangen. 'Dat is misschien het anglicisme van het jaar!' Otofoto vindt hij bovendien mooier, omdat het woord een palindroom is net als lepel of meetsysteem. Een woord dat zichzelf kan spiegelen past ook beter bij het fenomeen selfie: een foto van jezelf maken alsof de camera een spiegel is. Als we vanaf nu allemaal otofoto gebruiken hebben we meteen het woord van het jaar 2014 in huis.


'Forget selfies, we want to see your shelfies,' kopte The Guardian, want wij hebben dan wel een woord van het jaar, in Engeland zijn ze een stap verder. Een shelfie is een foto van je eigen boekenkast of -plank. Toon me uw boekenkast en ik zeg wie u bent: die schijnbaar willekeurige aankopen verraden een persoonlijkheid. En de inrichting van de boekenkast zegt misschien nog meer. Staan de boeken op kleur, staan de boeken in het gelid of is het een rommeltje? Wordt de boekenkast ook gebruikt als opbergruimte voor prullaria. Staat de kast vol foto's? Selfies in de shelfies?

Verscheen eerder in de Leeuwarder Courant, 23 december 2013.

Geen opmerkingen: