maandag 30 december 2013

Kroniek Leeuwarder Courant: Eeuwig

Eeuwig

Het is weer tijd voor lijstjes met de beste boeken van het afgelopen jaar. Ik ben dol op dat soort lijstjes waar alleen maar amusementswaarde aan gehecht worden. Vroeger zag je nog wel eens een boek opduiken dat iedereen heel erg goed vond, tegenwoordig lijken de recensenten vooral in hun eigen niche te kiezen. De recensent Kroatische literatuur kiest Balkanbestsellers, de recensent van kinderboeken zet geen boek voor volwassenen op de lijst. Het jaar is nog niet ten einde, maar ik genoot erg van La Superba van Ilja Leonard Pfeijfer, Het been in de IJssel van Joris van Casteren en van Stern van Thomas Heerma van Voss.

In Het literair eeuwboek uit 1986 staan van de honderd jaren daarvoor top tienen. Welke boeken waren vijftig jaar geleden belangrijk? Op de lijst van 1963 prijken canonieke werken als Op weg naar het einde van Gerard Reve, Een roos van vlees van Jan Wolkers en Bij nader inzien van J.J. Voskuil. Hebben wij nu al door hoe groot onze schrijvers over vijftig jaar zullen zijn?


In de top 10 van 1913 staat bovenaan Villa des Roses van Willem Elsschot. Een boek dat nog steeds gelezen wordt. Maar wie leest nog Herakles van Louis Couperus? Ik toevallig in dit Couperus-jaar en ik kan het iedereen van harte afraden. Is Heleen van Carry van Bruggen nog een echte pageturner? Van de nummer 10 op de lijst, Frits Hopman, heb ik nog nooit gehoord. Hij schreef In het voorbijgaan waarbij de eeuwigheidswaarde niet aan de titel is af te lezen. Op DBNL is alleen de tweede druk (na zijn dood verschenen) van zijn verhalenbundel De proeftijd te lezen. In het voorwoord: 'Tot het literair scheppen van een groot werk miste hij de volharding (...)'. Tijdens een interview met G.H. 's-Gravesande uit 1927 toont Hopman zelfinzicht: 'Ik ben natuurlijk nooit aan mijn eigenlijke werk toegekomen.' De journalistiek slokte hem te veel op en dat meesterwerk kwam er nooit. 's-Gravesande is in zijn in memoriam uit 1932 nog positief over de eeuwigheidswaarde van de verhalen van Hopman: 'Gij hebt er geschreven, die langer zullen leven dan menige succesroman.' Vertrouw altijd het oordeel van een recensent.

Verscheen eerder in de Leeuwarder Courant van 28 december 2013
(plaatje via Fokas Holthuis)

Geen opmerkingen: