Bijzonder buikbandje Snippers op de rivier

Bij antiquariaat Fokas Holthuis kwam ik deze week een speciale uitgave tegen van Snippers op de rivier van A. Marja (bezorgd door Nick ter Wal) met buikbandje! De prijs van dit unieke exemplaar is opvraagbaar.

A. Marja op YouTube

Naar aanleiding van het verschijnen van de bloemlezing Ergens halverwege zweven en een heruitgave van Snippers op de rivier (editie Nick ter Wal) maakte Beno Hofman een minidocu over de schrijver A. Marja.

Gijs Stappershoef (1920-2010) overleden

Ik zag na een hele stoet overlijdensberichten voor Jan Blokker in De Volkskrant ook één klein berichtje over Gijs Stappershoef die op 90-jarige leeftijd in Blaricum is overleden.
Stappershoef was een van de televisiepioniers, hij heeft met bijna alle groten uit de Nederlandse televisiegeschiedenis gewerkt. In Groningen zette hij vlak na de bevrijding de regionale radio op poten, de Regionale Omroep Noord. Daar viel toen bijna het complete noorden van Nederland onder. Hij werkte daar onder meer met de schrijver A. Marja.

Leeuwarder Courant, 14 mei 1955
In 1989 zocht het Nieuwsblad van het Noorden hem nog eens op. Dat was aan de vooravond van de intrede van de commerciële omroep. Het kan Stappershoef al niet zoveel meer schelen: 'We krijgen straks nog meer van hetzelfde, dat is waar. Nu worden er nog zes bruidsparen het water ingeflikkerd door Ron Brandsteder en straks twaalf.'

RTV Noord heeft een minimaal item gewijd aan de grondlegger.
RTV Drenthe doet er gelukkig wat meer aan.

Recensie A. Marja - Ergens halverwege zweven

Ronald Ohlsen schrijft op Poëzierapport een recensie over de bloemlezing uit het werk van A. Marja: Ergens halverwege zweven.

Ergens halverwege zweven is een verzameling gedichten van zeer wisselende kwaliteit. De beste zijn werkelijk goed. De slechtste hadden wat mij betreft niet herdrukt hoeven te worden. Maar wellicht is het genoeg voor de rechtvaardiging van een bestaan en weten Coen Peppelenbos en Nick ter Wal met deze bloemlezing de belangstelling voor het oeuvre van A. Marja weer aan te wakkeren.

A. Marja in Zone 5300 en in het AD

- Het A. Marja-nummer van Tzum wordt bijgedrukt, want de eerste oplage is uitverkocht. Hopelijk is het vanaf volgende week weer verkrijgbaar.


- In het stripachtige blad met literatuur Zone 5300 vol met volstrekt onbegrijpelijke strips, staat een recensie van de boeken van A. Marja door Stefan Nieuwenhuis. Hij begint zoals bijna iedere recensent met de 'vervelende practical jokes' van de 'gemankeerde schrijver', maar gaat daarna verder in op de boeken, waarbij hij een voorkeur uitspreekt voor de bloemlezing. Snippers op de rivier leest 'ondanks het gedateerde taalgebruik lekker weg'.

Leuk en aardig, maar minder pakkend dan zijn poëtische werk, dat zich dankzij Ergens halverwege zweven hopelijk mag verheugen op hernieuwde belangstelling voor deze markante zakkenwasser.

- Ook in het AD is geschreven over A. Marja, meldt het Artistiek Bureau.

A. Marja in de Volkskrant

'Heel het hiernamaals lacht zich slap' is de titel boven het artikel van Ed Schilders in de Volkskrant over de A. Marja-uitgaven van Uitgeverij kleine Uil. Een 'minor poet' volgens de recensent, maar 'dat is niks om je postuum voor te schamen.' En zo is het ook. De bloemlezing, de roman en de Tzum krijgen 3 sterren.

A. Marja op Meander

Joop Leibbrand schrijft een mooi positief stuk over Ergens halverwege zweven op Meander. Voor de volledige tekst, klik hier.

Peppelenbos en Ter Wal tonen met hun bloemlezing aan dat Marja veel meer potentiële klassiekers schreef. ‘Oprecht gebed’ bijvoorbeeld, over de leegheid van het geloof, of ‘Van de liefde’ (’dat ik van de aarde/ wil blijven/ omdat de dood met mij/ bezig is.’) of ‘Wakende’, dat begint met de indringende strofe ‘Wie in een nacht vooruitloopt op het sterven,/ hij ligt te denken aan een vreemde grens:/ aan deze kant is men een levend mens,/ aan gene zijde vlees dat gaat bederven.’
Voorlopig kan Marja weer een generatie mee.

A. Marja in het Nederlands Dagblad

Voor de tweede week op rij bericht Hans Werkman in het Nederlands Dagblad (dat is de Volkskrant van de gereformeerden) over A. Marja. Bij het Artistiek Bureau staat een impressie van de recensie over Ergens halverwege zweven. Afgelopen vrijdag komt Werkman terug op de andere uitgaven: Snippers op de rivier en de Tzum-special. Er zitten een paar venijnige uithalen in. Zo noemt Werkman het interview dat Nick ter Wal en ik hadden met Tineke Schuur-Kaspers 'oppervlakkig en beschermerig'. De Directeur van het Artistiek Bureau moest helemaal aan het zuurstof bij Werkmans opmerking: 'Het lange, voorbabbelende stuk van Nick ter Wal voegt ook al niet veel aan Marja toe.' En even later doet Werkman een voorstel over wat er wel in had moeten staan: een al eerder geschreven brief over het geloof, naar aanleiding van de vertaling van Marja van Het lam van Peter de Vries.
Gelukkig is er lof voor Doeke Sijens: 'Beter is het stuk over de vriendschap tussen Marja en de schilder Hendrik Nicolaas Werkman.'
Klik op het plaatje voor een vergroting.

Koen Keppelenbos

Het Artistiek Bureau bericht over mijn laatste naamswijziging. Dank aan de NNBH.

A. Marja bij Beno Hofman (3)

Even kijken of ik Beno kan embedden. Filmpje hoort bij het archief van Oog tv, sinds kort met video-archief.

A. Marja bij Beno Hofman (2)

Nog de hele avond te zien: de documentaire van Beno Hofman over A. Marja op de lokale zender Oog-tv. Maar ook hier voor iedereen buiten Groningen.

A. Marja in de nieuwe Tzum

Vorige week vrijdag is de Tzum-special over A. Marja uitgekomen. Daarin staan veel interessante interviews met mensen die A. Marja gekend hebben: zijn laatste vrouw Tineke Kaspers, vrienden Wim Duk en Ferdinand Langen en collega bij de Rono Gijs Stappershoef.
Pièce de résistance vormt het artikel van Doeke Sijens over de vriendschap tussen Marja en de kunstenaar H.N. Werkman. Natuurlijk zijn er veel wetenswaardigheden in het Artistiek Bureau van directeur Nick ter Wal te vinden over de dichter en schrijver.
Ook de poëzie is speciaal geschreven voor A. Marja: Karel ten Haaf, Ingmar Heytze, Ilja Leonard Pfeijffer en ondergetekende maakten een passend gedicht.
In Tzum ook enkele nog nooit eerder gepubliceerde jeugdverzen van Marja en ten slotte gaat Roos Custers nog op grafbezoek bij een van de dichters die door Marja zeer bewonderd werd: Gerrit Achterberg.
Niet behorend bij de special, maar zoals altijd wel heel speciaal is de rubriek 'Carte blanche' van vaste medewerker Arthur Japin.
De nieuwe Tzum is te koop in de betere boekhandel of hier.

A. Marja bij Beno Hofman

Vanmiddag werden er opnamen gemaakt voor het geschiedenisprogramma van Beno Hofman voor Oog-tv. Op 20 november wordt het programma uitgezonden. Vandaag ging Hofman met cameraman Jeen de Vos en geluidsman Menno Knevel naar Winschoten om enkele oude Marjaplekken te bezoeken en na de opnamen bij Nick ter Wal in de woonkamer trokken ze verder de stad in voor opnames. Oog-tv wordt sinds deze week ook digitaal doorgegeven en bovendien komt er over een tijdje ook een soort uitzending gemist. Tegen de tijd dat het programma op de site van Oog-tv staat komt er wel een blog om je erop te attenderen.

A. Marja en Anneke Claus bij De Avonden (2)

'Elke week moet ik zeggen dat er overdag heel hard wordt gewerkt,' zegt Erik Jan Harmens als we langs de enorm grote en enorm verlaten kantoren lopen in het Net-3-gebouw.

En ergens in dat enorme gebouw met enorm veel 'kantoortuinen' is het gangetje waar De Avonden zit en waar Wim Brands met Erik Jan en een technicus een beetje leven brengen in de leegte. Nick ter Wal en ik waren aanwezig om te praten over A. Marja en Anneke Claus praatte in het derde uur over haar bundel Dat was dat.




Tegen kwart voor tien liepen we weer naar de trein en half één was iedereen weer thuis, net op tijd om de eerste uitslagen van de Amerikaanse verkiezingen mee te maken.

De uitzending van De Avonden is hier na te beluisteren.

Twee keer in het Dagblad

Gisteren stond er een mooi stuk van Joep van Ruiten in het Dagblad van het Noorden over Marja. Het is hier na te lezen.

Maar wat een akelige kop heb ik op de foto. Volgens het onderschrift kijk ik bewonderend naar Tineke Schuur-Kaspers, maar ik kan allerlei bijvoegelijke woorden bedenken bij die foto, maar geen een komt in de buurt van bewonderend. Dat viel allemaal nog mee in vergelijking met de foto die vandaag in het Dagblad stond bij mijn gedicht over de Zeeheldenbuurt. Dat is meer: Coen Peppelenbos doet perfecte imitatie van een randdebiel. Ik durf me niet op straat te vertonen vandaag. Ik ga maar naar Hilversum. Bedankt Corné.

Zeeheldenbuurt


Het is winter als de fontein
van het Van Brakelplein op uit staat
geen ruisend achtergrondgeluid
van tien tot tien, we wachten
tot de zomernachten waarin kikkers
concerteren almaar harder
tot de vijverreiger het water leeghapt
tot de naakte studenten nachtzwemmen
winkelwagentjes fietsen en ijzerwaren
op de kant takelen.

Ik mis de geur van suikerbieten
de geur van herfst, ik mis de dichter
des vaderlands op zijn kinderfiets.

Tegen de avond komen de luchtballonnen
met de eeuwige belofte van vertrek
boven de rode daken, en kijk:
de Braadworstenkoning komt terug van de markt.


Coen Peppelenbos

A. Marja en Anneke Claus bij De Avonden

Vanavond in De Avonden: A. Marja in het tweede uur en Anneke Claus in het derde uur.

TWEEDE UUR
Aandacht voor het werk van A. Marja, van hem verscheen een heruitgave van zijn roman ‘Snippers op de rivier’ en een bloemlezing uit zijn poëzie: ‘Ergens halverwege zweven’. Wim Brands en Erik Jan Harmens praten met Nick ter Wal en Coen Peppelenbos die het werk van deze practical joker opnieuw uitgaven.

DERDE UUR
Een gesprek met Anneke Claus over haar tweede dichtbundel ‘Dat was dat’. Een persoonlijke geschiedenis die leest als een bevlekt sprookje.

De poëzie-agenda
Waar bevinden zich de Nederlandse dichters?

A. Marja: de presentatie

Zo'n veertig mensen kwamen van heinde en verre om de presentatie bij Selexyz Scholtens van de twee nieuwe Marja-boeken mee te maken. In de zaal ook veel dichters: Jane Leusink, Remco Ekkers, Rense Sinkgraven, Emiel Matulewicz, Hedwig Baartman. Zoon Dolf Mooij hield een toespraak waarin hij bekende nog nooit door de roman Snippers op de rivier heen te zijn gekomen. Tineke Schuur-Kaspers, de laatste vrouw van Marja, legde in haar toespraak de nadruk op de sociale bewogenheid van de dichter, een aspect dat nogal vaak onderbelicht blijft.



Jan Glas deed een prachtige voordracht van de gedichten van Marja en Karel ten Haaf kreeg de lachers op zijn hand met zijn gedicht over Marja (ik hoorde ook Tineke lachen op de eerste rij). Nick ter Wal bracht een boeiende en gedegen toespraak over Snippers op de rivier, kortom: het kon allemaal niet beter.



Na afloop moesten Nick en ik de boeken van Marja signeren en we kregen ook nog bloemen van zijn trotse ouders. Ook de oma van Nick was er en zijn schoonfamilie en zelfs zijn werkgever uit Den Haag.
We kregen ook meteen moeilijke vragen. Er was een boekliefhebber die wilde weten wie het omslag had gemaakt van de eerste druk van Snippers op de rivier (vraag voor Nick). Een andere man wilde weten waarom wij het gedicht 'Hygiëne' niet hadden opgenomen, want dat was toch het beste gedicht van Marja (ik heb de schuld maar op me genomen). Journalist Joep van Ruiten stelde gelukkig gewone vragen, waarop wij hoop ik gewoon geantwoord hebben. Het resultaat staat maandag in het Dablad van het Noorden.

Tzum-redacteur Roos Custers en haar man Dolf hadden een zware dag achter de rug. Ze waren al naar de presentatie geweest van Plenter @ Pepping en naar de Van der Leeuwlezing met Karen Armstrong en daarna nog naar ons. Morgen vliegen ze naar Torremolinos om een beetje bij te komen.

In de Wolthoorn na afloop van de presentatie kwamen we ook nog Abdelkader Benali tegen die co-referent was geweest bij de Van der Leeuwlezing. Voor de derde keer in drie jaar stelde ik me aan hem voor. En zo dronken we ons naar de zaterdag toe.

Foto: Peter ten Hoor.

A. Marja: de presentatie

Hadden we al gezegd dat de presentatie van de A. Marja-boeken morgen is? 20.00 uur, Selexyz, Groningen.

A. Marja wint een prijs

Op 28 januari 1953 werd bekend gemaakt door het ANP-radionieuws dat A. Marja een Groningse culturele prijs heeft gekregen. Hier de tekst die voorgelezen werd (klik op plaatje om te vergroten).
Ik kwam aan deze bron dankzij het weblog van Gelkinghe. Het betrof een prijs voor het jaar 1952 lees ik op de literaire prijzen-site van het KB. Het is de enige prijs die Marja ooit gewonnen heeft. Hendrik de Vries, Vasalis, Simon van Wattum, en Seth Gaaikema hebben dezelfde prijs ook ooit gewonnen. In 1974 is de prijs voor het laatst uitgereikt aan een letterkundige.

A. Marja is binnen

De roman Snippers op de rivier en de bloemlezing Ergens halverwege zweven zijn gearriveerd op de uitgeverij. Altijd een hele geruststelling als de boeken er op tijd zijn.