In de tussentijd: in de ontkenningsfase (3)

Was onlangs begonnen in Er gebeurde dit, er gebeurde dat, waarin Kristien Hemmerechts weergeeft hoe ze de maanden doorkwam waarin borstkanker bij haar werd geconstateerd. Je leest zo'n boek altijd op een paar niveaus. Als recensent was ik vooral verbaasd dat dit dagboek (Hemmerechts heeft wel meer dagboeken gepubliceerd) werd gevolgd door een stoet autobiografische verhalen die voor een deel al eerder gepubliceerd zijn. Daar zitten schitterende verhalen tussen - Hemmerechts wordt in eigen en ons land nogal onderschat -, maar dat neemt niet weg dat ik genoeg had aan die eerste honderd bladzijden, die me als ex-patiënt (toen nog wel) veel herkenning gaven. Dat is de tweede laag waarop ik het boek las. Vooral met instemming omdat ik al die wisselingen in haar gemoed helemaal kon navoelen en tegelijkertijd ook wist dat je nooit woorden genoeg hebt om álles precies te beschrijven en het dus nooit écht kunt navoelen.

Ik aarzel een beetje om het volgende op te schrijven, omdat ik nog steeds met de mogelijkheid rekening houd dat de komende week blijkt dat alles slechts een boze droom was en dan lijkt alles wat volgt heel koket. Maar, het gevoel dat ik afgelopen donderdag had, nadat ze contrastvloeistof hadden ingespoten en ik de bui al zag hangen, in het ziekenhuis nog even heb gezeten op een bankje, de neuroloog zag langslopen die me wel zag maar niet herkende en op weg naar mijn fiets liep (net zoals ik bijna 10 jaar geleden in het toen nog oude Martiniziekenhuis terug naar mijn fiets liep nadat ik de mededeling had gekregen dat ik kanker had en de volgende dag onder het mes moest), het eerste gevoel toen en nu was: wat heb ik toch eigenlijk een rotleven gehad. Een volstrekt mislukt leven.
Ik weet wel dat de dreiging van de kanker met alle implicaties dat gevoel oproept, maar toch was dat het basisgevoel: teleurstelling.
Ik weet ook dat het onzin is, want ik werd en word omringd door lieve familieleden en vrienden, ik kon doen wat ik wilde en ik heb ook bijna alles gedaan wat ik wilde. (Maar: de grote liefde ontbrak, mijn boeken hebben niet het succes dat ik ervan verwachtte en daarnaast had ik op allerlei gebied wat schaamtelozer moeten zijn).

De vorige keer was ik binnen een dag van mijn kanker af. Onder het mes en daarna nog een klein aantal bestralingen voor de zekerheid. Binnen een dag was de levensdrift terug, vond ik alles mooi en verdomd ontroerend en kon ik me niet voorstellen dat ik er ooit anders over had gedacht. Ook dat wist ik gelukkig nu ik met hetzelfde gevoel wegfietste bij het ziekenhuis.

Gisteren was voor een deel een prettige dag. Weinig pijnstillers gebruikt. Het begin van deze dag is anders, misschien omdat ik gisteren niet buiten gelopen heb vanwege dat geijzel, want ik begon meteen met een twee pijnstillers. Geestelijk probeer ik zo sereen mogelijk door de dag te komen. Soms blijf ik hangen in het idee dat alles gebaseerd is op een foute lezing van de scan, op andere momenten voel je van alles in je lichaam en ben je bezig om je huis al uit te ruimen.

Kreeg gisteren een bos bloemen van studenten van de eerstegraadsopleiding. Ontzettend lief. Ik denk er ook meteen bij: stel dat het toch geen kanker is: zou ik die bloemen dan moeten terugsturen?

Kroniek Leeuwarder Courant: Kees

Kees

Vanavond eindigt de theatertournee van De donkere kamer van Damokles in De Harmonie in Leeuwarden. 'Het boek is ontzettend dik en rommelig,' zegt regisseur Ger Thijs over De donkere kamer van Damokles in een gesprek met Bram Douwes van het radioprogramma Glasnost. Thijs vindt het bekendste boek van Willem Frederik Hermans niet zo goed: ‘Het is een beetje een haperende detective.’ Het is niet de enige kritiek van Thijs. 'Hermans is ook een beetje een onaangename man, dus die figuren… Hij zit erg te hameren op kleinburgerlijkheid en viezigheid en vozigheid. Dat maakte het bewerken ook niet zo prettig. Je kan beter een schrijver hebben die van zijn figuren houdt.' De spelers zijn vanavond klaar met Hermans, Thijs was dat al: 'Het is mijn eerste, maar ook gelijk mijn laatste bewerking van een roman van Hermans voor toneel.'

Bart van Aken, eigenaar van boekhandel Paard van Troje in Gent en Boekverkoper van het Jaar is niet zo te spreken over De vrouw die de honden eten gaf van Kristien Hemmerechts. Hij had het boek vooraf gelezen en ondanks alle commotie om het boek kocht hij het niet in. 'Ik vond het alvast een irrelevant kutboek,' schreef Van Aken op Facebook. Hemmerechts doet een verzoenend voorstel: 'Ik zou het ongelooflijk chic van je vinden als je me uitnodigde voor een gesprek met publiek in je winkel; het lijkt me bizar dat mensen die zich verbonden zouden moeten weten door de liefde voor het boek, de literatuur en de taal, in domme ruzies verzeild geraken.' De toenadering lonkt, Van Aken: 'MOET ik dan jouw nieuwe boek verkopen?'

Terwijl de zelfstandige boekhandel van zich afbijt, gaat een volledige keten dicht. De veranderingen bij Polare gaan zo snel dat je het niet meer bij kunt benen. Commercieel directeur Jan van de Wouw van Polare kwam uitleg geven bij Pauw & Witteman. De directeur had ‘een stuk tijd’ nodig en ‘een stuk ruimte’, maar vooral ‘een stuk krediet’. Het is precies die managerstaal die de literatuurliefhebber op de vlucht jaagt. De directeur: 'We hebben een uitstekende case gebouwd.' Jeroen Pauw: 'Wie is Kees?'

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 1 februari 2014.