Literaire kroniek: Driekdag

Driekdag

In Café De Wolthoorn & Co werd afgelopen zondag de Driekdag gehouden. Een bijeenkomst die jaarlijks rond de sterfdag van Driek van Wissen wordt georganiseerd. Een dag waarop dichters en Driekliefhebbers samenkomen. Uit heel het land, behalve Friesland, komen ze naar Groningen. Sinds Van Wissen het gedicht ‘Anti-Fries’ geschreven heeft is hij de Ebru Umar avant la lettre in Friesland:

Als Holland winters is getooid,
En wij van kou welhaast verrekken,
Blijkt Friesland dichtbevolkt met gekken,
Die ’s winters gekker zijn dan ooit.

De maffe koppen, strak gelooid,
Ontspannen plots in losser trekken
Terwijl zich rond de stuurse bekken
Een soortement van glimlach plooit.

In Groningen wordt om dat gedicht altijd gegniffeld, in Friesland is alleen Cornelis van der Wal in woede ontstoken en zijn enige claim to fame is dat hij een ametrisch ‘Anti-Driek-lied’ heeft gemaakt waar de verongelijktheid van afspat

Zijn demente pen kan slechts beledigingen kwijlen.

Wat anderen voor humor aanzien is eigenlijk kwaadaardig en gestolen
Vul voor Friezen Turken in en Driekje wordt direct gearresteerd
Professionele hulp is voor dit foute warhoofd aanbevolen
Of hij dient vertrapt te worden door een groot Fries peerd.

Dat Friese paard is Van Wissen bespaard gebleven; hij vond de dood in Istanboel.

Ik zat met een vriend al een uur voor de Driekdag begon in het café om nog een plekje naast de microfoon te bemachtigen. We zagen Corien Bleeker, de vrouw van Driek van Wissen, in een opperbest humeur en we zagen Jean Pierre Rawie, diens literaire wederhelft, in zijn element. We zagen Kees Torn en Ivo de Wijs en een hele stoet aan dichters. Er mocht rijm, ritme en humor gehanteerd worden bij de gedichten en de mensen in het inmiddels bomvolle café hoefden niet moeilijk te kijken. Je mocht gewoon in het openbaar lachen bij de poëzievoordracht. ‘We hebben alle boeken van Driek,’ zei een vrouw tegenover me. Ze was met haar man uit Noord-Holland komen rijden om de middag te kunnen meemaken. Als Van Wissen in Noord-Holland moest optreden, kwam hij altijd even langs. Oude vrienden die op deze middag door de poëzie van anderen dichter bij Driek waren. Deze poëzie begreep ze tenminste, zei ze. Het was geen aanval, maar een constatering.

Coen Peppelenbos

De volledige gedichten zijn terug te lezen in Ik proef iets wat bedorven is, een verzameling hekeldichten.

(Deze column verscheen in iets kortere vorm in de Leeuwarder Courant en het Dagblad van het Noorden op 28 mei 2016.

Dag Driek

Vanmiddag afscheid genomen van Driek van Wissen tijdens een herdenkingsdienst in de Martinikerk. Zie voor een verslag op tzum.info. Daarna met Roos en Anneke nog neergestreken op een terrasje. Al heel vroeg op de middag een glas witte wijn.

De laatste filmpjes van Driek van Wissen

Op zijn weblog heeft de huisdichter van de universiteit van Groningen, Sacha Landkroon, een van de laatste optredens gefilmd van Driek van Wissen. Op vier filmpjes zie je Van Wissen optreden zoals hij dat het (denk ik) het liefste deed: niet voor een volle zaal met literaire fijnproevers, maar gewoon in een wijkgebouw tussen gewone mensen. In het onderstaande filmpje draagt hij een ook twee kindergedichten voor, voorafgegaan door een meer volwassen gedicht. Sacha Landkroon filmde dit op 16 april in de wijk Kostverloren.

Driek van Wissen herdacht door collega's

Driek van Wissen overleden

Driek van Wissen
Originally uploaded by coen peppelenbos

Op de site van RTV Noord en het Dagblad van het Noorden staat het schokkende bericht dat Driek van Wissen vannacht plosteling is overleden in Istanbul aan de gevolgen van een hersenbloeding. Van Wissen is 66 jaar geworden.

De dichter die tussen 2005 en 2009 Dichter des Vaderlands was oogstte lof en hoon in zijn functie. Ik ken hem voornamelijk als een aimabele man hier in het Groningse. Als je hem vroeg om op te treden dan was hij nooit te beroerd om acte de presence te geven. Vaak om niet, omdat hij het leuk vond. De laatste keer was dat tijdens de presentatie van de debuutbundel van André Degen voor wie hij een nieuw gedicht voor de gelegenheid had gemaakt.

Tot enkele jaren geleden woonde hij zelfs bij mij om de hoek. Dan stapte hij op zijn vouwfietsje en reed hij langs mijn huis. Dat is wel mooi: dat de Dichter des Vaderlands op een fietsje langs je huis rijdt. Ik vind het wel schokkend dat we hem nooit meer zullen zien fietsen of zien zitten in het café of voordragend een zaal aan het lachen te zien krijgen met zijn verzen.
Lees een mooi in memoriam door Joep van Ruiten.

Driek van Wissen opent vernieuwde De Slegte

Met een speciaal voor de gelegenheid gemaakt gedicht opent Driek van Wissen aanstaande zaterdag om 14.00 de gerestylde vestiging van De Slegte in Groningen. Kinderboekenschrijfster Marja Kema leest voor en er is een workshop boekbinden. Maar het fijnste nieuws voor de kopers is dat de lage prijzen nog eens met 20% procent omlaag gaan op deze dag.
Zie het hele programma hier.

Is Eva Hulscher 'een bitch'?

Rense Sinkgraven maakte zich gisteren nogal kwaad over de negatieve vragen bij RTV Noord aan hem en Driek van Wissen. Iedereen kan het interview nog nazien op uitzending gemist van RTV Noord (vanaf 6.30). Hier zijn de interviewvragen van Eva Hulscher en oordeel vooral zelf.

- 'Ja, twee prachtige gedichten moet ik zeggen. Eh, Driek van Wissen en Rense Sinkgraven: welkom. Heren, het zit er bijna op voor jullie beiden. Jammer? Ik kijk eerst even naar Rense.'
- 'En Driek?'
- 'U heeft eigenlijk al een beetje afscheid genomen met uw bundel, in de zin dat daar een selectie van al uw gelegenheidsgedichten is opgenomen. Hoeveel heeft u er wel niet geschreven in die vier jaar?'
- 'Zo.'
- 'Pik er nou eens een moment uit waarvan u genoten heeft.'
- 'Ja, dat kan ik me voorstellen. Rense? Hoeveel? Zevenhonderd zul je vast niet gehaald hebben.'
- 'Driehonderdvijftig dan?'
- 'Ja, vind je dat je geslaagd bent daarin?'
- 'Ja, je hebt ook gezegd: ik wil de poëzie laten opvallen in de stad. Mag ik concluderen dat dat toch niet helemaal gelukt is.'
- 'Omdat het mij niet is opgevallen.'
- 'Is ook lekker makkelijk.'
- 'Ja, kennen jullie elkaars werk eigenlijk een beetje?'
- 'Hebben jullie elkaar gevolgd? Zelfs samengewerkt de afgelopen twee jaar?'
- 'Maar is dat ook gebeurd dan?'
- 'Ja, ervaar je dat ook zo, Rense?'
- 'Ja, raakt die kritiek?'
- 'Nou dat is een hele positieve inkijk eh kijk daarop. Ehm, Rense om nog even op jou terug te komen en het stadsdichterschap. Ik was al een beetje kritisch, niet helemaal naar jouw genoegen, merk ik. Het is ook zo dat jouw gedichten altijd op de voorpagina van de Gezinsbode stonden. Toen daarvan verwijderd zijn. Heeft dat stadsdichterschap wel zoveel toekomst nog?'
- 'Het geeft wel wat aan, hè? Geeft wel wat aan, misschien.'
- 'Ja, en dan is in deze tijden wellicht de keuze snel gemaakt.'
- 'Zoals de gedichten... Die staat op pagina twee.'
- 'Goed. Dat is allemaal iets voor de volgende stadsdichter. Nog even naar de opvolging van de Dichter des Vaderlands. Dat gaat allemaal anders gebeuren. Eh u was nog eh door uw eigen goede campagne verkozen. Nu, eh.'
- 'Dat wordt in elk geval allemaal gezegd. Laten we zo zeggen...'
- 'Het was zo, dat wilde ik, heel goed dat mag u zeggen, wat ik wilde zeggen dat bij u de keuze nog vrij was voor alle dichters, nu stelt een jury een shortlist samen waaruit het publiek dan kan kiezen. Is dat een goede gang van zaken?'
- 'Wordt u nou maar stadsdichter?'
- 'Volgende week, hè? Wordt het in beide gevallen duidelijk. Heren, dankuwel.'

Driek van Wissen en Kees van Twist drinken een glas

Het Dagblad van het Noorden heeft vandaag een echte primeur: dichter Jean-Pierre Rawie heeft Dichter des Vaderlands en museumdirecteur Kees van Twist weer aan een tafel kunnen krijgen. Bron van alle ellende was de nominatie van het Groninger Museum voor het programmaonderdeel 'De beuk erin' van NOVA. Al voordat het item op tv kwam maakte Van Twist er een relletje van te maken met een jij-bak: Van Wissen zou alleen maar versjes schrijven en slechte pakken dragen.
Het geeft ook aan hoe handig Van Twist is in het bespelen van de media. Zo komt hij (en het museum) drie keer in de krant: bij de aanval, bij de tegenaanval en bij het afdrinken. Ik ben het overigens met beide mannen gedeeltelijk eens: het museum ligt op de verkeerde plek en het is jammer dat er prachtige huizen voor zijn afgebroken, maar het het museum zelf vind ik prachtig.
Maar goed: nu zijn de heren weer 'on speaking terms' en dat allemaal dankzij Jean-Pierre Rawie. 'Het moest toch ook eenvoudig zijn om de museumdirecteur en de man die constant in museumkleurige jasjes rondloopt op één lijn te krijgen,' zegt Rawie tegen Eric Nederkoorn van het DvhN. En zo is het maar net.

(foto: NOVA)