hij hem

hij hem
Nu in de winkel
Posts tonen met het label Kader Abdolah. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Kader Abdolah. Alle posts tonen

vrijdag 11 maart 2011

Recensie Kader Abdolah - De kraai

Inburgeringscursus Nederlandse literatuur

'Lezer! Ik ben makelaar in koffie, en woon op Lauriergracht, no 37.' Zo begint De kraai van Kader Abdolah. Aan het woord is een koffiehandelaar uit Amsterdam, een nobel beroep, maar eigenlijk is de ik-figuur schrijver. En dat zullen we weten ook, want de Nederlandse literatuur wordt in een notendop behandeld. Leraren Nederlands zullen staan te juichen, want je kunt een leuke kwis samenstellen uit alle fragmenten die langskomen in het Boekenweekgeschenk.

De ik-figuur lijkt een beetje op Kader Abdolah. Ook hij is gevlucht uit Iran, ook hij heeft in een asielzoekerscentrum gezeten, ook hij heeft de Nederlandse taal geleerd door goed onze literatuur te bestuderen. Wie Abdolah een beetje gevolgd heeft ziet het hele oeuvre, van De Adelaars tot en met Het huis van de moskee, terug in dit boek. Zelfs vaste elementen uit zijn lezingen duiken op in deze novelle. Over het bedrag dat je aan smeergeld moest betalen bijvoorbeeld: 'Voor Berlijn betaalde je zevenduizend dollar, voor Stockholm vijfduizend dollar, voor Oslo vierduizend dollar en voor Kopenhagen drieduizend dollar. Wie slechts een paar duizend dollar had, kon naar Nederland.'

Het ergste gebeurt: de ik-figuur moet naar Nederland. Daar leert hij met vallen en opstaan de taal en dit boek getuigt van zijn kennis. Multatuli wordt geciteerd evenals Herman Gorter, Gerrit Achterberg, Louis Couperus, Bredero, Frederik van Eeden, Anne Frank en Willem Frederik Hermans. Als je een dode Nederlandse schrijver bent, dan kom je er goed vanaf. Helaas wordt er literair gezien niets interessants gedaan met al die citaten. De ik-figuur is ook makelaar in koffie, maar voor de rest gebeurt er niets met de Max Havelaar. De bijtende, politieke toon van Multatuli zoek je tevergeefs bij Abdolah, terwijl hij misschien, als asielzoeker die het gemaakt heeft, de aangewezen persoon was om in het huidige politieke tijdsgewricht een statement te maken.

De kraai is een mislukt Boekenweekgeschenk. Het is een herhaling van eerdere romans aangevuld met teksten uit de Nederlandse literatuur en alles hangt als los zand aan elkaar. Van een Boekenweekgeschenkschrijver mag je bovendien verwachten dat hij weet hoe hij een alinea opbouwt. Als Abdolah twee, drie zinnen achter elkaar heeft geschreven, begint hij alweer op de volgende regel. Een kinderlijke manier van schrijven. Uiterst komisch werken de algemene uitspraken van de ik-figuur over mensen, landen en culturen. 'Koerdistan is mysterieus door de natuur, de eenvoud van het leven en de eerlijkheid van de Koerden.' Het is alsof je een obligate tekst in een reisgids leest. 'Koerdistan is een land met veel geheimen en verrassingen.' 'Turkije is mooi en de Turken zijn bijzonder goede mensen.' 'De Koerdische vrouwen zijn per definitie mooi, maar Aline is een Amsterdams-Koerdisch meisje, dus twee keer zo mooi.' Ergens schrijft de ik-figuur dat zijn winkel vol manuscripten ligt. 'Enkele van die boeken zijn even belangrijk als de Max Havelaar.' Had die dan uitgegeven als Boekenweekgeschenk.

Coen Peppelenbos

Kader Abdolah - De kraai. CPNB, 92 blz. Het Boekenweekgeschenk ontvangt u gratis bij aankoop van €12,50 aan Nederlandstalige boeken tussen 16 en 26 maart.
Deze recensie verscheen eerder in de Leeuwarder Courant, 11 maart 2011

Op Tzum.info besprak Bart Temme het Boekenweekgeschenk.

dinsdag 13 april 2010

Kader Abdolah schrijft Boekenweekgeschenk


Kader Abdolah
Originally uploaded by rijnko


Laten we hopen dat hij voor volgend jaar een nieuwe lezing heeft ingestudeerd. Een andere dan de lezing waarmee hij al meer dan tien jaar door Nederland reist. Kader Abdolah schrijft het Boekenweekgeschenk. Voor tekstanalyse van zijn columns in de Volkskrant leze men het archief van Woordsoep van Erik Nieuwenhuis.
Het thema van de Boekenweek is 'geschreven portretten' en dat zal dus vooral gaan over (auto-)biografieën.

woensdag 12 november 2008

Kader Abdolah burgert verder in

Corrie Joosten wees me vandaag op een opmerkelijke gelijkenis. In 1998, in het eerste jaargang van Tzum, hadden we een jolige rubriek die 'Literaire hoogtijdagen' genoemd werd. Satirische foto's met grappig bedoelde fotobijschriften. Zo leek het ons intens grappig om een Kader Abdolah-achtig figuur (met mijn regenjas en een opplaksnor kwamen we al heel ver) te laten fierljeppen over een sloot. Ik kan aan de foto niet meer precies zien wie het was (fotograaf was Aldwin van Krimpen).

Tien jaar later verschijnt er een verhalenbundel van Kader Abdolah onder de titel Rode wijn en andere verhalen en kijk eens naar het omslag!

maandag 14 april 2008

Hugo Claus was bang, volgens Kader Abdolah

Vandaag weer eens een column gelezen van Kader Abdolah omdat ik zag dat hij deze keer over Hugo Claus ging. Eerste zin: 'Hugo Claus is weg, jammer, ik ben nog altijd met hem bezig.' Abdolah begint met omtrekkende bewegingen. Hij had nog eens door de poëzie van Claus gebladerd. Hij beschrijft het standpunt van Claus dat hij niet wilde aftakelen. 'Met andere woorden: hij wilde niet zijn wat hij niet was.' Abdolah citeert nog even het vers 'De tuinman en de dood' omdat Claus dat uit zijn hoofd kende, maar dan moet hij na een lichte aarzeling toch tot de volgende conclusie komen: 'mijn meester Hugo Claus was bang. Hij is bang heengegaan. Het is een brutale zet tegen het leven. En juist van een man aan wie het leven zo veel gegeven heeft aan talent, rijkdom, liefde, seks en roem. Dat mag niet. Dat mag nooit.'
Die redenering vind ik nogal merkwaardig. Als het leven jou veel gegeven heeft, dan mag je je leven niet vrijwillig beëindigen. Is dat de enige voorwaarde voor die conclusie?
Maar Abdolah onderbouwt zijn opvatting: 'Wat is er mis met oud worden? Het is juist de bedoeling van de natuur om je te laten groeien, bloeien, en te laten aftakelen.'
Zo'n simpele redenering waren in de literatuur niet meer tegengekomen sinds de tuinman Chance Gardiner de preseident van de Verenigde Staten ontmoette in Being there van Jerzy Kosinski.
Chance thought that they purposely spoke in another language for reasons of secrecy, when suddenly the President adressed him: "And you, Mr. Gardiner? What do you think about the bad season on The Street?"
Chance shrank. He felt that the roots of his thoughts had been suddenly yanked out of their wet earth and thrust, tangled, into the unfriendly air. He stared at the carpet. Finally, he spoke: "In a garden," he said, "growth has its season. There are spring and summer, but there are also fall and winter. And then spring and summer again. As long as the roots are not severed, all is well and all will be well."

De weergave van zijn normale tuinmansbestaan wordt door de president opgevat als een goede metafoor voor de economie en hij citeert Gardiner dan ook in zijn volgende toespraak zodat de arme tuinman vanaf dat moment als een echte denker in de hogere kringen wordt opgenomen.
Maar goed, dat was satire.

Kader Abdolah constateert niet alleen de angst van Claus voor het verval, hij veroordeelt die angst ook. Claus kende, begreep ik, van nabij hoe een mens zijn waardigheid kon verliezen in de grijze deken die dementie brengt. Dat wilde hij niet laten gebeuren. Dat noem ik moedig. Moed die me zelf zal ontbreken op zo'n moment, vermoed ik. Ik zou altijd denken dat er wel weer een lichtpunt te vinden is: ik ben de helft vergeten, maar die andere helft heb ik nog. Zoiets.

Is de opvatting van Abdollah heel veel anders dan die van kardinaal Danneels die tijdens de paaswake het volgende zei:
'Onze samenleving weet blijkbaar geen weg meer met de dood en het lijden', zei Danneels. 'Ze heeft naar eigen zeggen al vele zogenaamde taboes neergehaald. Maar ze heeft er ook een nieuw taboe bij gecreëerd. Dit namelijk dat de dood geen zin kan hebben en dat alle lijden absurd moet zijn. Er is geen plaats meer in onze cultuur, noch voor de dood, noch voor het lijden.'


Danneels kan zich beroepshalve nog verschuilen achter de leer van de kerk. Hij heeft de Bijbel als richtsnoer, de zinvolheid van het lijdensverhaal. Abdolah beroept zich op zijn achtertuin. In hun veroordeling zijn zij even onverdraagzaam.