maandag 15 december 2014

Kroniek Leeuwarder Courant - Comrie

Comrie

Het had een haartje gescheeld of Gerrit Komrij was een Fries geweest. In 2002 vertelde de toenmalige Dichter des Vaderlands aan de toenmalige Criticus des Vaderlands Michaël Zeeman in De Harmonie in Leeuwarden over zijn Friese roots. Komrij's grootouders verhuisden echter van Friesland naar Winterswijk en daarom kon Komrij in het Nederlands dichten en niet in het Fries. Gelukkig maar, anders zou hij bij leven al vergeten zijn en de dagen hebben moeten vullen met boze brieven of blogs schrijven.

Arie Pos, onlangs benoemd tot biograaf van Gerrit Komrij, is bezig om de hele familiegeschiedenis uit te vogelen. Dat hij sinds enkele weken 'biograaf' achter zijn naam ziet staan, bevreemdt hem nog steeds. Hij is gestuit op twee broers of twee neven uit Oudwoude en Westergeest die in 1812 opeens de achternaam Komrij aannemen. Hij heeft waarschijnlijk ook de site van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland gezien waarin aangenomen wordt dat de naam Komrij een verbastering is van 'Kollumerrijd (de weg naar Kollum) of iets dergelijks, net als het nabijgelegen Kommerzijl is afgeleid van Kollumerzijl (de sluis bij Kollum).'

Maar er is ook nog een exotischer afkomst mogelijk, vertelt Arie Pos. In Schotland ligt het plaatsje Comrie. Toen hij dat aan Charles Hofman, de man van Komrij, doorgaf herkende die het plaatsje meteen, want ze waren daar wel eens geweest. Komrij heeft er nog een Schotse rok gekocht. Veel heuvels en weinig cultuur in Comrie. Zoekend naar dichters en Comrie vind ik een loflied op het plaatsje door de Engelstalige Schotse dichter William Topaz McGonagall (1825 - 1902). Die schreef rijmende gedichten met rammelend metrum over actuele gebeurtenissen. 'Beautiful Comrie' kent de regels 'To beautiful Comrie end have a holidoy, / And I'm sure you will return with spirits, light and gay'. Er is een speciaal aan McGonagall gewijde site te vinden waarin hij wordt geroemd als 'the writer of the worst poetry in the English language'. Het publiek gooide, tegen betaling, rotte vis en andere smerigheden naar hem. Zo kun je zelfs met slechte poëzie nog aan de bak komen. Ik durf te wedden dat Komrij zijn oeuvre met ontstellend veel plezier gelezen heeft.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant van 13 december 2014.

2 opmerkingen:

Janneke zei

Komrij klapte in 2011 (Roze Zaterdag, Groningen)handen bijna stuk voor Friese gedichten. Waarschijnlijk dacht hij terug aan pake en beppe Komry (Fries voor Komrij)(de enige overgeblevenen van de Komrij-tak die bij de Grote Volksverhuizing in Kollumerland achterbleef, de rest verhuisde naar Schotland en stichtte daar het plaatsje Comrie)

wardy zei

Volgens mijn weten stamnem de Komries af van predikant AlexanderKomrij die emigreerde vanuit Schotland (vanwege zijnstrenge leer) en dominiee was in Woubrugge en Gouda