zondag 22 maart 2015

Kroniek Leeuwarder Courant: Hersenen

Hersenen

Je ziet niet elke dag iemand met een handvol hersenen in boekhandel Van der Velde staan. Gelukkig waren het kalfshersenen uit een bakje van de slager en hield hersenonderzoeker Ysbrand van der Werf ze vast. Een jongen op de eerste rij keek steeds weg als de handen met hersenen zijn kant op zwaaiden. Op de vloer kwamen wat druppels vocht. Er liep ook een kok rond die de hersenen in een krokant laagje zou frituren. Met een lekker sausje erbij was het een ware delicatesse, beloofde hij. De hersenonderzoeker sneed alvast de hersenen doormidden.



Aanleiding voor deze ietwat enge exercitie was het boek Het bestand van Arnon Grunberg. De schrijver had het boek voor een deel geschreven met een muts met elektroden op zijn hoofd waardoor allerlei emoties geregistreerd konden worden. Daarna gebeurde bij driehonderdvijftig proefpersonen hetzelfde terwijl ze het boek van Grunberg lazen. De interessante vraag daarbij is of een schrijver de emotie kan sturen. Ik vroeg aan Grunberg of de humor die in zijn werk zit ook een probleem kan vormen. Iemand die de humor niet oppikt zal een andere emotie tonen, dan iemand die dat niet doet. De schrijver was het wel met me eens, maar de testresultaten laten vooral de emoties zien, niet of iemand een passage begrijpt. Daarna stelde ik nog een vraag die er villeiner uitkwam dan bedoeld was. Als een schrijver een spannende passage schrijft en uit de testresultaten blijkt dat die geen spanning oproept, hebben we dan te maken met een slechte schrijver? Grunberg zei dat het zo niet werkte. Hij ging althans nooit aan de slag met de gedachte: nu ga ik een spannende scène schrijven.



Amazon kan via de e-reader Kindle bijhouden waar klanten stoppen in een boek. Schrijvers zouden met die gegevens een boek zo kunnen inrichten dat lezers door blijven lezen. Dat is een commercieel gevaar. Iemand uit het publiek vroeg welk nut dit onderzoek had. 'Ik wil gewoon weten hoe het werkt,' zei Van der Werf. Daarna gingen er dienbladen rond met gefrituurde hersenen. 'Een beetje flauw,' zei de jongen op de eerste rij nadat hij een hap genomen had. 'De saus moet het werk doen.'



Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 21 maart 2015.

Geen opmerkingen: