Kroniek Leeuwarder Courant: Serdijn

Serdijn

Afgelopen zondag interviewde ik Arthur Japin over De gevleugelde en bij de voorbereiding kwam ik een kraakrecensie van Daniëlle Serdijn uit de Volkskrant tegen. Ze maakt van de hoofdpersoon Alberto Santos-Dumont in nogal homofobe bewoordingen een 'jankerige nicht'. Ze schrijft: 'Tot een hoogtepunt komt het wanneer Santos-Dumont de Franse Albert Chapin ontmoet en de een de ander plagerig in bad trekt. Japin suggereert dat zijn personage zelfmoord pleegt om de onbeantwoorde liefde voor Chapin.'

Dat kun je alleen maar schrijven als je het einde van het boek niet gehaald hebt. In het laatste deel van de roman komt juist de reden voor de zelfmoord aan het licht: Santos-Dumont ziet dat het vliegtuig, de uitvinding waar hij de pionier van was, ingezet wordt voor een bombardement. Direct nadat hij daar getuige van is geweest gaat hij terug naar zijn hotel en knoopt zich op. Japin suggereert niks over liefdesverdriet, de reden voor de zelfmoord staat er vrij opzichtig. Er is ook geen sprake van een 'onbeantwoorde liefde tussen Santos-Dumont en Chapin'; uit alles blijkt juist dat die liefde wel beantwoord is.

Zo langzamerhand krijgt Daniëlle Serdijn een aardige reputatie op het gebied van niet gelezen of half gelezen boeken. Zo liet ze Juni van Gerbrand Bakker op Texel afspelen, terwijl het verhaal in de kop van Noord-Holland gesitueerd is. Een recensie zo vol fouten dat hij zelfs uit het digitale archief van de Volkskrant is verwijderd. A.L. Snijders heeft een keer te maken gehad met een volstrekt foute interpretatie van een van zijn zkv’s. Maar het meest berucht zijn wellicht de ‘recensies’ die Serdijn schreef voor Opzij van boeken die nog niet uitgekomen waren, zelfs nog niet eens geschreven.

Begin me af te vragen hoeveel de @volkskrant eigenlijk hecht aan de geloofwaardigheid v/d boekenrubriek. http://t.co/JC6iI6iKWe #serdijn

— Joost Baars (@joostbaars) 18 oktober 2015

Schrijfster Susan Smit tweet nadat ik erover berichtte 'Hoe oneervol' en collega Marc Reugebrink facebookt: 'laten we de blaam leggen waar hij hoort: bij de periodieken die deze recenserende niet-lezeres maar steeds een forum blijven geven, en de organisaties die deze ladelichtster, spelbederfster en knopendraaister opnemen in jury's.' Voor de rest blijft het tamelijk stil. En die stilte is misschien het engste.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 24 oktober 2015.

Kroniek Leeuwarder Courant: Buchmesse

Buchmesse

Filosoof en schrijver Rüdiger Safranski is niet naar de Frankfurter Buchmesse gekomen voor de smalltalk. Hij praat continu zwaarwichtig over de moderne tijd. Die is namelijk heel anders dan de tijd van de postkoets. ‘De moderne mens heeft continu verplichtingen,’ zegt Safranski en hij trekt er een moeilijk gezicht bij. ‘U loopt vandaag anders ook van afspraak naar afspraak,’ zegt de interviewer om het gesprek luchtig te houden. ‘Dat is helemaal niet om te lachen,’ antwoordt Safranski streng. De interviewer schiet meteen weer in de plooi.

Het is koud en nat in Frankfurt. Op het middenterrein staan de eettentjes wat verloren te wachten op klanten. Niet iedereen heeft door dat op het middenterrein ook een tent staat waar schrijvers geïnterviewd worden. De BBC is er, dus daar wordt thee geschonken. Schrijfster Charlotte Roche van de schandaalroman Vochtige plekken is net klaar (‘Sorry dat ik fuck zei.’) als de volgende literaire ster al aanschuift. Isabel Allende is een kleine vrouw bij wie de persoonlijkheid lijkt te groeien op het podium. Professioneel doorstaat ze de storm aan klikkende camera’s door steeds haar gezicht enkele seconden stil te houden en dan licht te draaien, totdat alle fotografen tevreden zijn. Een geluidsman snelt toe omdat de ketting van Allende allemachtig stoort bij het geluid. Hij moet diep bukken om de microfoon weer goed opgespeld te krijgen. ‘Hab ich seine Unterhose,’ zegt een fotograaf moedeloos naast me, terwijl hij geringschattend naar mijn cameraatje kijkt. Allende doet de ketting af en draait die om haar arm. Zij zal geen fuck zeggen.



Volgend jaar is Nederland ‘Schwerpunkt’ op de Buchmesse. In de Nederlandse hoek op de beurs heeft het Nederlandse Schwerpunkt alvast een standje met folders en als gadget een klein flesje met een briefje erin. Aan het einde van de middag is de voorraad kleine flesjes al bijna op. Als ik even zit te wachten op een afspraak zie ik dat vrouwen de flesjes heimelijk van tafel halen met een gezicht of ze er recht op hebben. Mannen spreken mij eerst aan of ze er een mee mogen nemen. Waarschijnlijk ben ik de ideale belichaming van het ‘Schwerpunkt’.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 17 oktober 2015.
De volledige reportage staat op Tzum.

Kroniek Leeuwarder Courant: Koe

Koe

De Wereld Draait Door, dat al tien jaar bestaat, is het belangrijkste boekenprogramma van de Nederlandse televisie. Het programma probeert de inhoud van een boek meestal angstvallig uit de weg te gaan, maar dat neemt niet weg dat de presentator die in een continue enthousiasmestand staat ook lastige literaire boeken de bestseller top 10 in kan juichen. Bij het jaarlijkse Boekenbal lopen de televisiemensen de schrijvers van de rode loper.

Afgelopen zaterdag schreef Arnon Grunberg in zijn Volkskrant-column dat DWDD al voor de zoveelste keer gepolst had of hij gast wilde zijn. 'Daarom antwoordde ik dat als de heer Van Nieuwkerk bereid is met mij en mijn geliefde een week op het naaktstrand in Zuid-Frankrijk door te brengen er over veel te praten valt.' Dieuwke Wynia, eindredacteur van het programma reageerde not amused op Twitter: 'Ik kan me niet herinneren wanneer Arnon Grunberg voor het laatst werd uitgenodigd voor #DWDD.' Grunberg reageerde: 'Ik zou even contact opnemen met Fanny van de Reijt, jullie redactrice, maar misschien werken jullie langs elkaar heen.' Waarna Wynia op redelijk onheuse wijze, in ieder geval zonder een greintje ironie, een van de belangrijkste schrijvers van Nederland afpoeierde: 'Lieve Arnon, je bent niet uitgenodigd, maak je geen zorgen, het zal ook niet gebeuren. Slaap lekker.' De afgelopen zaten wel Adriaan van Dis en Herman Pleij aan tafel. De een mocht vertellen over zijn drukgewoonten op de vlakspoeler, de ander over sjoelen.



Vorige week vrijdag beleefde in Duitsland het literaire discussieprogramma Das Literarische Quartett een revival. Berucht geworden dankzij de letterkundige pitbull Marcel Reich-Ranicki, maar nu bevolkt door jonge critici en één schrijver. In dik veertig minuten werden er vier boeken besproken, en dat leverde de kritiek op dat het allemaal wel heel rap ging. In DWDD zouden ze er tien minuten over doen. Arnon Grunberg vergeleek een talkshow met een fabriek: 'de gast komt binnen als koe en moet eruit komen als worst. Noem me een snob, maar ik blijf liever koe.' Ik zou willen pleiten voor worst én koe al is de koe bijna uitgestorven op de Nederlandse tv.

Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 10 oktober 2015.

Foto's 4 mijl Groningen 2015

Klik rechts op de foto hierboven om door het album van 218 foto's te gaan. Je kunt ze ook hier vinden. Als je een foto wilt downloaden: ga naar de Flickr-site toe, klik op de betreffende foto en neem (rechts van de foto) de optie 'Download this photo', dan kun je die op allerlei formaten downloaden.

Kroniek Leeuwarder Courant: Nut

Nut

Ik heb een geleerde broer die maar liefst twee titels voor zijn naam heeft staan. Onlangs werd hij naast zijn gewone baan ook nog lector 'Groene gezondheid' op een een hogeschool in Den Bosch. Bij de NHL hogeschool wordt een lector als hij zijn inaugurele rede uitspreekt in toga gehesen, maar in Brabant mag je gewoon een net pak aantrekken. Brabanders doen op andere momenten van het jaar weer raar. Wat me opviel was het directe nut van het werk van mijn broer. Ik heb deze week een recensie geschreven over Marga Minco, ik heb college gegeven over het achttiende-eeuwse boek Reize door het Aapenland en over de moderne klassieker Mystiek lichaam, een verhaal behandeld van Vonne van der Meer en van Margriet de Moor, maar het directe nut van literatuur is moeilijk te meten.

Een van de dingen die mijn broer met zijn studenten probeert te bereiken is dat mensen meer groente gaan eten. Je kunt wetenschappelijk aantonen dat groente en fruit op alle vlakken zorgen voor een gezonder mens. Hoe kun je er dan voor zorgen dat mensen niet alleen tijdens de warme prak platgekookte groente tot zich nemen? Er waren allemaal studenten die op een spannende manier groente hadden verwerkt in lekkere hapjes. Food design heet dat. Ik was het meest gecharmeerd van de stroopwafels gemaakt van rode bietjes, al kreeg ik van de studente die het bereid had te horen dat er veel suiker in zat en dat het in mijn geval niet raadzaam was om te veel bietenstroopwafels te eten. Ik kreeg een wensdroom waarin ik mijn studenten achter kraampjes zag staan met stapels boeken. 'Last van hoogtevrees? Lees dan De gevleugelde van Arthur Japin!' 'Last van ouderdom? Lees dan Pogingen iets van het leven te maken van Hendrik Groen.'

Soms kun je wel wat moe worden van al die literaire relletjes, de zoveelste hype rond het zoveelste veelbelovende talent, de roddels en de kinnesinne en kun je verlangen naar iets praktisch en toen kreeg ik een gouden idee: 'We moeten er een boek van maken.' Zo bundel je het beste van twee broers.


Deze kroniek verscheen eerder in de Leeuwarder Courant op 3 oktober.